Astygmatyzm to jedna z częściej występujących wad wzroku, która może wpływać na ostrość widzenia zarówno z bliska, jak i z daleka. Astygmatyzm sprawia, iż obraz może być niewyraźny, zniekształcony lub mniej wyraźny w określonych kierunkach. Wada ta może występować samodzielnie albo razem z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością. Warto wiedzieć, z czego wynika astygmatyzm, jakie sygnały mogą na niego wskazywać i w jaki sposób można go korygować.
Astygmatyzm – na czym polega ta wada wzroku?
W prawidłowo funkcjonującym układzie optycznym oka światło powinno skupiać się we właściwym miejscu na siatkówce, dzięki czemu obraz jest wyraźny. Astygmatyzm pojawia się wtedy, gdy powierzchnia rogówki lub rzadziej, soczewki oka nie ma regularnego kształtu. W efekcie promienie światła nie skupiają się w jednym punkcie, co może prowadzić do powstawania nieostrego lub zniekształconego obrazu. Osoba, u której występuje astygmatyzm, może mieć wrażenie, iż niektóre linie są mniej wyraźne, a kontury przedmiotów delikatnie się rozmywają. Stopień nasilenia tej wady może być różny, dlatego także odczuwane trudności z widzeniem mogą się znacząco różnić między poszczególnymi osobami.
Skąd może brać się astygmatyzm?
Najczęściej astygmatyzm wiąże się z naturalnym, nieregularnym kształtem rogówki, który może mieć podłoże indywidualne lub rodzinne. U części osób wada jest obecna już od dzieciństwa, natomiast u innych może zmieniać się wraz z wiekiem. Astygmatyzm nie jest wynikiem takich codziennych czynności jak czytanie, korzystanie z telefonu czy praca przy komputerze, choć przy niewyrównanej wadzie wzroku takie aktywności mogą sprawiać większy dyskomfort. W pewnych przypadkach zmiany kształtu rogówki mogą mieć związek z urazem oka, zabiegiem lub innymi czynnikami wpływającymi na jej powierzchnię. Przyczyna i charakter wady są indywidualne, dlatego astygmatyzm najlepiej oceniać podczas profesjonalnego badania wzroku.
Astygmatyzm – jakie objawy mogą zwracać uwagę?
Objawy, jakie daje astygmatyzm, nie zawsze są jednakowe i często zależą od stopnia wady. Jednym z najczęstszych sygnałów jest niewyraźne lub zniekształcone widzenie, które może pojawiać się zarówno podczas patrzenia na przedmioty znajdujące się blisko, jak i te położone dalej. Astygmatyzm może również powodować trudności z dostrzeganiem drobnych szczegółów, liter lub kontrastowych krawędzi. Niektóre osoby zauważają, iż muszą częściej mrużyć oczy, aby uzyskać bardziej wyraźny obraz. Przy dłuższym skupieniu wzroku astygmatyzm może wiązać się również z uczuciem zmęczenia oczu, zwłaszcza podczas czytania, pracy przy ekranie lub prowadzenia samochodu.
Astygmatyzm – dlaczego czasem trudno go zauważyć?
Niewielki astygmatyzm może przez długi czas nie powodować wyraźnych dolegliwości, dlatego część osób nie zdaje sobie sprawy z jego obecności. Mózg potrafi w pewnym stopniu przyzwyczaić się do mniej ostrego obrazu, szczególnie jeżeli wada rozwija się stopniowo. Astygmatyzm może wtedy dawać subtelne sygnały, takie jak częstsze mrużenie oczu, problemy z koncentracją wzroku czy zmęczenie podczas pracy wymagającej dokładnego widzenia. Zdarza się również, iż trudności są przypisywane niewyspaniu, długiej pracy przy komputerze albo niewłaściwemu oświetleniu. Z tego powodu astygmatyzm często jest wykrywany dopiero podczas rutynowego badania wzroku.
Jak można korygować astygmatyzm?
Astygmatyzm można korygować na kilka sposobów, a wybór odpowiedniego rozwiązania zależy między innymi od wartości wady, codziennych potrzeb i preferencji danej osoby. Jedną z najczęściej stosowanych metod są okulary wyposażone w odpowiednio dobrane szkła korekcyjne. Astygmatyzm może być również korygowany dzięki soczewek kontaktowych zaprojektowanych tak, aby uwzględniały nierównomierną krzywiznę oka. Takie soczewki określa się najczęściej jako soczewki toryczne i są one dostępne w różnych wariantach użytkowania. W określonych przypadkach astygmatyzm może być także korygowany metodami zabiegowymi, jednak decyzję o takim rozwiązaniu zawsze poprzedza szczegółowa ocena wzroku i indywidualnych uwarunkowań.
Soczewki kontaktowe jako jedna z możliwości korekcji
Dla osób, które nie chcą na co dzień korzystać z okularów, astygmatyzm nie musi oznaczać rezygnacji z soczewek kontaktowych. Soczewki toryczne są projektowane w taki sposób, aby utrzymywały odpowiednią pozycję na oku i zapewniały adekwatną korekcję w określonych osiach. Dzięki temu astygmatyzm może być korygowany również podczas aktywności fizycznej, pracy czy codziennych zajęć, w których okulary bywają mniej wygodne. Dobór soczewek powinien uwzględniać nie tylko wartość wady, ale także indywidualne parametry oka i sposób użytkowania soczewek. Odpowiednio dopasowana korekcja sprawia, iż astygmatyzm może być skutecznie wyrównywany w sposób dostosowany do stylu życia konkretnej osoby.
źródło: materiał partnera, artykuł sponsorowany
