Zaćmienie Słońca 2026 w Polsce. Sprawdź, kiedy spojrzeć w niebo

Zdjęcie: zaćmienie słońca 2026

Całkowite zaćmienie Słońca po raz pierwszy od 1999 roku

W środę po raz pierwszy od 1999 roku w kontynentalnej Europie będzie można obserwować całkowite zaćmienie Słońca. Pas całkowitego zaćmienia obejmie między innymi Islandię i północną Hiszpanię, natomiast częściowe zaćmienie będzie widoczne w dużej części Europy, w tym w Polsce.

Zjawisko będzie jednym z najważniejszych wydarzeń astronomicznych 2026 roku. W Polsce obserwatorzy zobaczą głęboką fazę częściową, choć warunki obserwacyjne będą zależały od lokalizacji.

Gdzie będzie widoczne całkowite zaćmienie Słońca?

Pas całkowitego zaćmienia rozpocznie się na półwyspie Tajmyr w północnej Rosji. Następnie cień Księżyca przesunie się przez Ocean Arktyczny i Grenlandię, docierając do Islandii.

Kolejnym etapem będzie przejście przez Atlantyk i północną Hiszpanię. Pas zaćmienia obejmie również niewielki fragment Portugalii, a następnie zakończy się na Morzu Śródziemnym, w rejonie popularnych wysp turystycznych, takich jak Ibiza i Majorka.

Najdłuższa faza całkowita będzie widoczna na Islandii, w rejonie klifów Látrabjarg. Potrwa tam 2 minuty i 13 sekund.

Zaćmienie Słońca 2026 w Polsce

W Polsce zaćmienie będzie miało charakter częściowy. Zjawisko rozpocznie się jeszcze przed zachodem Słońca, natomiast jego zakończenie w wielu miejscach nastąpi już po zachodzie.

Najlepsze warunki do obserwacji będą panowały w zachodniej i północnej części kraju. Największa faza zaćmienia osiągnie około 88 proc. w Kotlinie Kłodzkiej.

Znacznie mniej efektowne zjawisko będzie widoczne w Bieszczadach. Tam przed zachodem Słońca Księżyc zasłoni około 42 proc. jego tarczy.

O której godzinie zobaczymy zaćmienie?

W zależności od miejsca w Polsce początek zaćmienia przypadnie między około 19.10 a 19.20. Słońce będzie zachodzić od około godziny 20.00 w Rzeszowie do około 20.30 w Szczecinie.

Dokładne godziny różnią się w zależności od miasta. Według danych z Almanachu astronomicznego na rok 2026 przygotowanego przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne, w wybranych miastach wygląda to następująco:

• Białystok: początek 19.13, maksimum po zachodzie, zachód Słońca 20.01
• Gdańsk: początek 19.11, maksimum 20.05, zachód Słońca 20.23
• Kraków: początek 19.18, maksimum po zachodzie, zachód Słońca 20.04
• Łódź: początek 19.16, maksimum 20.08, zachód Słońca 20.12
• Poznań: początek 19.15, maksimum 20.10, zachód Słońca 20.24
• Szczecin: początek 19.14, maksimum 20.08, zachód Słońca 20.26
• Warszawa: początek 19.15, maksimum 20.07, zachód Słońca 20.07
• Wrocław: początek 19.17, maksimum 20.12, zachód Słońca 20.19

Największa faza zaćmienia w poszczególnych miastach

Wartość fazy maksimum pokazuje, jaka część średnicy tarczy Słońca zostanie zasłonięta. W przypadku części miast maksimum nastąpi już po zachodzie Słońca.

Największa faza spośród wymienionych miast wystąpi we Wrocławiu i wyniesie 0,874. W Poznaniu i Szczecinie będzie to 0,867, w Łodzi 0,866, w Gdańsku 0,855, a w Warszawie 0,861.

W Białymstoku maksimum wyniesie 0,792, ale nastąpi już po zachodzie Słońca. Podobna sytuacja wystąpi w Krakowie, gdzie maksimum wyniesie 0,711.

Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie Słońca?

Częściowego zaćmienia Słońca nie wolno obserwować gołym okiem. choćby niewielki fragment widocznej tarczy słonecznej może doprowadzić do trwałego uszkodzenia siatkówki.

Do bezpośredniej obserwacji należy używać certyfikowanych okularów do zaćmień wyposażonych w odpowiednie filtry spełniające normę ISO 12312-2.

Można również korzystać z lornetek lub teleskopów wyposażonych w specjalne filtry słoneczne. Nie jest natomiast bezpieczne patrzenie na Słońce przez zwykłe okulary przeciwsłoneczne.

Czego nie używać do obserwacji zaćmienia?

Niebezpieczne mogą być popularne domowe sposoby obserwacji. Do oglądania Słońca nie należy wykorzystywać płyt CD, przydymionego szkła, zwykłych okularów przeciwsłonecznych ani klisz fotograficznych.

Takie materiały nie zapewniają odpowiedniej ochrony przed promieniowaniem słonecznym. Co ważne, uszkodzenie siatkówki może nastąpić bez odczuwania bólu, dlatego brak dyskomfortu podczas obserwacji nie oznacza bezpieczeństwa.

Bezpieczna metoda projekcyjna

Do obserwacji zaćmienia nie jest konieczny drogi sprzęt. Jedną z bezpiecznych metod jest projekcja obrazu Słońca na kartkę papieru.

W tym przypadku nie patrzymy bezpośrednio na tarczę słoneczną, ale obserwujemy jej obraz rzutowany na powierzchnię.

Ciekawy efekt można również zobaczyć pod drzewami. Przerwy między liśćmi działają jak naturalne projektory, dzięki czemu podczas częściowego zaćmienia na chodnikach i ścianach mogą pojawić się liczne obrazy sierpowatego Słońca.

Zaćmienie Słońca będzie można oglądać także online

Osoby, które nie będą miały odpowiednich warunków do obserwacji, będą mogły skorzystać z internetowych transmisji zaćmienia. Relacje mogą być prowadzone zarówno z Polski, jak i z miejsc znajdujących się w pasie całkowitego zaćmienia.

To rozwiązanie pozwoli zobaczyć pełną fazę całkowitą osobom, które pozostaną w Polsce, gdzie zjawisko będzie miało charakter częściowy.

Kolejne całkowite zaćmienie już w 2027 roku

Na kolejne wyjątkowe zaćmienie Słońca widoczne w Europie nie trzeba będzie długo czekać. 2 sierpnia 2027 roku całkowite zaćmienie będzie można obserwować między innymi w południowej części Hiszpanii.

Pas całkowitego zaćmienia obejmie również Afrykę Północną, Arabię Saudyjską i Jemen. Zjawisko będzie jeszcze bardziej spektakularne – najdłuższa faza całkowita potrwa aż 6 minut i 23 sekundy.