– Mamo, tylko pożyczka do pierwszego. Obiecuję, iż oddam.
Stała w drzwiach z opuszczonym wzrokiem. Miała dwadzieścia sześć lat. Dyplom. Ambicje, o których kiedyś mówiła z błyskiem w oczach. A jednak wciąż bez stałej pracy.
Dałam jej pieniądze bez słowa.
Drugi raz było podobnie.
– Mamo, szef mnie wykorzystuje. To nie fair. Szukam czegoś lepszego.
Trzeci raz już się nie tłumaczyła. Po prostu siadała przy stole i czekała, aż zapytam, ile potrzeba.
Zawsze znajdowałam powód, żeby ją usprawiedliwić. Rynek pracy trudny. Ludzie okrutni. Pracodawcy wymagający. Ona wrażliwa. Delikatna. „Nie odnajduje się”.
Tak ją wychowałam.
Chroniłam przed każdą porażką. Pisałam usprawiedliwienia w szkole. Rozmawiałam z nauczycielami. Tłumaczyłam światu, iż „jest wyjątkowa, tylko potrzebuje czasu”.
Czas mijał.
Ona zmieniała staże, umowy-zlecenia, krótkie epizody w biurach i sklepach. Zawsze kończyło się tak samo: ktoś ją „nie docenił”, ktoś „miał do niej problem”.
– Nie będę pracować w miejscu, gdzie mnie nie szanują – mówiła dumnie.
A ja przelewałam kolejne pieniądze.
Emerytura topniała. Oszczędności, które odkładałam na spokojną starość, malały szybciej niż się spodziewałam. Zaczęłam odmawiać sobie wizyty u dentysty. Nowego płaszcza. Wyjazdu do sanatorium.
Bo córka potrzebowała „na czynsz”. „Na rachunki”. „Na kurs, który tym razem na pewno coś zmieni”.
Któregoś dnia przyszła bez zapowiedzi.
– Mamo, mam problem – zaczęła. – Muszę zapłacić zaległości, bo mnie wyrzucą z mieszkania.
Poczułam, jak serce zaczyna mi bić szybciej.
– Straciłaś pracę?
Wzruszyła ramionami.
– To nie było dla mnie. Atmosfera była toksyczna.
Usiadłam ciężko na krześle.
– I ile tym razem?
Podała kwotę. Była większa niż wszystkie poprzednie.
– Nie mam tyle – powiedziałam cicho.
Spojrzała na mnie z niedowierzaniem.
– Jak to nie masz? Zawsze masz.
To „zawsze” uderzyło mnie mocniej niż jakiekolwiek oskarżenie.
Zawsze byłam poduszką bezpieczeństwa. Zawsze ratunkiem. Zawsze miękkim lądowaniem po jej kolejnych porażkach.
I nagle zrozumiałam coś, czego bałam się od dawna: wychowałam dziecko, które nie nauczyło się upadać. Bo ja nigdy nie pozwoliłam jej naprawdę upaść.
– Tym razem nie dam – powiedziałam.
Zapadła cisza.
– Czyli co? Wolisz, żebym wylądowała na ulicy? – jej głos drżał, ale w oczach pojawiła się złość.
– Wolę, żebyś w końcu wzięła odpowiedzialność za swoje życie – odpowiedziałam, choć serce mi pękało.
Wstała gwałtownie.
– Zawsze myślałam, iż mogę na ciebie liczyć.
– Możesz – powiedziałam. – Ale nie w ten sposób.
Wyszła, trzaskając drzwiami.
Siedziałam długo przy stole, patrząc na swoje dłonie. Drżały. Nie wiedziałam, czy zrobiłam dobrze. Czy nie przekreśliłam relacji z własnym dzieckiem.
Ale wiedziałam jedno: jeżeli dalej będę płacić za jej błędy, nigdy nie nauczy się żyć.
Boli mnie to każdego dnia. Kiedy nie dzwoni. Kiedy milczy.
Może rzeczywiście wychowałam niezgułę.
A może wychowałam córkę, której nigdy nie pozwoliłam stać się dorosłą.
