Siedziałem w banku PKO BP przy stanowisku doradcy, formularz przelewu na dwadzieścia tysięcy złotych na podróż poślubną córki leżał już podpisany po mojej stronie, kiedy telefon zawibrował. SMS od Karoliny: „Tato, na moim ślubie cię nie będzie. Bartek nie chce, żebyś przyjeżdżał”.
Patrzyłem na ekran, potem na formularz, potem znowu na ekran. Doradczyni, młoda kobieta z identyfikatorem „Ewelina” i cierpliwym uśmiechem kogoś, kto codziennie widzi ludzi w gorszych chwilach niż moja, czekała z palcami nad klawiaturą.
— Panie Wysocki, dokończymy przelew?
— Nie — powiedziałem i złożyłem formularz na pół, potem jeszcze raz. — Proszę anulować wszystkie zlecenia stałe na jej nazwisko. Wszystkie, jakie mam w tym oddziale.
Ewelina zamrugała, spojrzała na ekran, gdzie lista wyskakiwała jedna pozycja za drugą: czynsz za mieszkanie w Poznaniu, opłata za salę na Starym Rynku, rachunek z warzywniaka spod domu, który płaciłem od dwóch lat, bo wiedziałem, iż Karolina lubi te ich sery z Bieszczad, których nie ma w zwykłym sklepie.
— To dużo zleceń — powiedziała ostrożnie.
— Wiem. Sam je zakładałem.
Za oknem stał mój stary passat, wciśnięty między dostawczaka z reklamą pizzerii a rower przypięty do barierki. Zwyczajny wtorek, koniec sierpnia, upał jeszcze trzymał się miasta, choć kasztanowce przy banku już zaczynały żółknąć od spodu liści. Usiadłem za kierownicą i nie zapaliłem silnika przez dobre pięć minut. Nie płakałem. Konstruktor, kiedy widzi, iż fundament pękł, nie panikuje — sprawdza, gdzie dokładnie poszło obciążenie. Trzydzieści dwa lata robiłem projekty mostów i wiaduktów dla firmy, którą sam założyłem w wynajętym pokoju nad pralnią chemiczną przy Grunwaldzkiej. Wiedziałem, jak wygląda konstrukcja, która się już przechyliła, tylko jeszcze nie runęła.
Karolina nie zawsze była taka. Pamiętałem ją jako dziewczynkę w kaloszach, która stała obok mojego stołu kreślarskiego i liczyła coś na wielkim kalkulatorze, marszcząc czoło, jakby od tego zależało życie. Niedziele pachniały wtedy naleśnikami — moja żona Danuta zawsze przypalała pierwszą partię, bo rozmawiała przez telefon z siostrą i zapominała o patelni. Danuta odeszła jedenaście lat temu, rak trzustki, i od tamtej pory byłem dla Karoliny i matką, i ojcem naraz. Woziłem ją na studia do Poznania, sam wnosiłem walizki po schodach akademika, bo winda akurat nie działała. Dzwoniła do mnie w każdą niedzielę wieczorem, punktualnie, jakby to był rytuał.
Potem pojawił się Bartek. Przyszedł na obiad w marynarce, która wyglądała, jakby kosztowała więcej niż mój pierwszy samochód, z zegarkiem, który sam mi pokazał, zanim jeszcze usiedliśmy do stołu. Rozglądał się po moim domu tak, jakby wyceniał, nie jakby oglądał. Moje biuro projektowe nazwał „tą twoją małą firemką”, choć zatrudniałem wtedy trzydziestu ośmiu ludzi i robiliśmy ekspertyzy dla generalnej dyrekcji dróg. Karolina jednak promieniała, więc zrobiłem to, co robią ojcowie, kiedy miłość do dziecka wyłącza im zdrowy rozsądek — poręczyłem kredyt kupiecki na warsztat samochodowy, który Bartek chciał otworzyć. Sto dziesięć tysięcy złotych, na moje nazwisko, moim majątkiem jako zabezpieczenie.
Potem była zaliczka na salę weselną — stodoła po renowacji pod Kórnikiem, odkryte belki, girlandy lampek, widok na jezioro, które Karolina nazwała „idealnym”. Dwadzieścia osiem tysięcy złotych z mojego konta, umowa podpisana moim nazwiskiem, bo „tak będzie szybciej, tato, ty masz zdolność kredytową”. Potem zakupy — sześćset złotych miesięcznie do sklepu spożywczego w ich dzielnicy, bo wiedziałem, iż Karolina lubi konkretną kawę i te jogurty greckie w szklanych słoiczkach. Potem podróż poślubna. Dwadzieścia tysięcy złotych na Santorini. To był właśnie ten formularz, który trzymałem w ręce, kiedy przyszła wiadomość.
Wróciłem do domu w Puszczykowie już po zmroku. Zaparzyłem herbatę — czarną, mocną, tak jak parzyła ją Danuta — i nalałem dwie filiżanki, chociaż od jedenastu lat nikt jej po drugiej stronie stołu nie wypijał. Filiżanka Danuty stygła naprzeciwko mnie na dębowym stole, który sam zbiłem, kiedy Karolina się urodziła. Dotknąłem obrączki, którą noszę na łańcuszku pod koszulą od dnia pogrzebu żony, i powiedziałem cicho do pustego krzesła: — Chyba w końcu rozumiem, co czułaś, kiedy mówiłaś, żebym jej nie rozpieszczał.
Przez tydzień nie zrobiłem nic. Nie dzwoniłem, nie pisałem, nie tłumaczyłem się przed nikim. W czwartek pojechałem do notariusza przy ulicy Św. Marcin, do pana Zawadzkiego, z którym znałem się jeszcze z czasów, kiedy robiłem ekspertyzę konstrukcyjną jego kamienicy. Przyniosłem teczkę: umowę poręczenia kredytu warsztatowego, umowę wynajmu sali, wszystkie potwierdzenia przelewów za ostatnie trzy lata. Na biurku notariusza rozłożyłem to jak plany budowy, które trzeba przeanalizować od fundamentów.
— Chcę cofnąć poręczenie kredytu, na ile się da — powiedziałem. — I chcę formalnego pisma do właściciela sali w Kórniku, iż rezygnuję z umowy najmu i żądam zwrotu zaliczki na moje konto, skoro to ja jestem stroną umowy.
Zawadzki przejrzał papiery, zdjął okulary. — Panie Wysocki, pan wie, iż to oznacza koniec wesela w tym terminie? Sala ma czternaście dni na znalezienie nowego klienta, inaczej zaliczka przepada bezzwrotnie.
— Wiem dokładnie, na co pozwoliłem się namówić — odpowiedziałem. — I wiem dokładnie, co teraz zrobię z tym, co jeszcze jest moje.
Dwa tygodnie później, w niedzielne popołudnie, przed moim domem zatrzymał się srebrny audi. Karolina wysiadła pierwsza, w dresie, bez makijażu, z twarzą kogoś, kto nie spał kilka nocy. Bartek szedł za nią, ale zatrzymał się przy furtce, jakby czekał na zaproszenie, którego nie dostał.
— Tato, co ty zrobiłeś — powiedziała Karolina, zanim jeszcze doszła do ganku. — Właściciel sali dzwonił. Mówi, iż cofnąłeś umowę. Warsztat Bartka ma problem z bankiem, bo poręczenie…
— Zrobiłem dokładnie to, co napisałaś w tej wiadomości — odparłem, nie ruszając się z fotela na werandzie, gdzie siedziałem z kubkiem kawy. — Mnie nie ma na twoim ślubie. Więc mnie nie ma też w żadnej umowie, żadnym poręczeniu i na żadnym rachunku, który miał ten ślub sfinansować.
Bartek odezwał się zza furtki, głos miał już bez tej pewności siebie sprzed dwóch lat: — Panie Wysocki, może da się to jakoś ułożyć, porozmawiać z bankiem…
— Może i się da — powiedziałem. — Ale nie ze mną. Ja swoje nazwisko z pana kredytu zabieram od jutra, formalnie, przez notariusza. Reszta to już wasza sprawa, wy dwoje jesteście dorośli.
Karolina stała na ścieżce, ręce zaciśnięte na pasku bluzy. Nie płakała, tylko patrzyła na mnie tak, jakby pierwszy raz zauważyła, iż mam siwe włosy i zmarszczki, których wcześniej nie widziała, bo nigdy się nie zatrzymywała, żeby popatrzeć.
— Nie chciałam, żeby tak wyszło — powiedziała cicho.
— Wiem — odpowiedziałem. — Ale wiadomość wysłałaś ty. I ja też mam prawo odpowiedzieć po swojemu.
Nie zaprosiłem ich do środka. Podałem Karolinie kopertę z pismem od notariusza, w którym stało, co dokładnie i od kiedy przestaję finansować, i wróciłem do kawy, która już ostygła. Audi odjechało po kilku minutach, wolniej niż przyjechało. Usiadłem z powrotem przy stole, obok filiżanki Danuty, i pierwszy raz od tygodni poczułem, iż fundament, na którym stoję, w końcu trzyma prosto.
