Ola postawiła przed matką dwie miseczki z rosołem i sama usiadła po drugiej stronie stołu. Za oknem, na parkingu przy blokach na Ursynowie, ktoś próbował wpakować renault do miejsca za wąskiego o pół metra i już trzeci raz walił w krawężnik.
— Mamo, powiedz szczerze. Widziałaś kiedyś, żeby tata komuś pomógł bez żadnego warunku? Nie pożyczył z odsetkami, nie kazał się tłumaczyć z każdej złotówki, a po prostu powiedział: masz, przyda się?
Krystyna Wach wytarła usta serwetką i odpowiedziała bez pośpiechu:
— Twój ojciec całe życie liczył pieniądze. Dlatego mamy to, co mamy.
— Nie pytam, jak zarobił. Pytam, czy pomógł mi choć raz od studiów.
— Znowu to zaczynasz?
— Nie zaczynam. Chcę tylko zrozumieć.
Z salonu dobiegł głos ojca:
— Co tu rozumieć? Dorosłe dzieci mają sobie radzić same!
Ryszard Wach wszedł do kuchni w rozciągniętym swetrze, rzucił kluczyki na stół i popatrzył na córkę spod oka.
— Sama zawsze mówiłaś, iż chcesz być niezależna. To bądź.
— Jestem niezależna, tato.
— To o co ta rozmowa?
Ola uśmiechnęła się krzywo.
— Tak sobie przypomniałam, iż Damianowi kupiłeś pierwszy samochód, jak skończył dwadzieścia lat.
— Pracował u mnie.
— Dwa dni w tygodniu, po parę godzin.
— Uczył się fachu.
— A kawalerka, którą przepisaliście na niego po ślubie?
Ryszard odsunął krzesło.
— Przyszłaś liczyć nasz majątek?
— Przyszłam na rosół do mamy.
— To jedz rosół.
Ola wzięła łyżkę, ale po chwili odłożyła ją z powrotem do talerza.
Ryszard prowadził firmę stolarską od dwudziestu ośmiu lat. Zaczynał sam z dwoma cieślami w wynajętej hali pod Piasecznem, dziś miał zakład, showroom, magazyn i dwie kamienice na wynajem w centrum. Rodzina długo mieszkała w zwykłym trzypokojowym mieszkaniu, a dzieci od małego uczono, iż o nic się nie prosi bez potrzeby.
Kiedy Ola miała siedemnaście lat, wróciła ze szkoły i powiedziała:
— Tato, mam studniówkę. Znalazłam sukienkę. Dasz pieniądze?
— Ile?
Podała kwotę. Ryszard odłożył gazetę.
— Za tkaninę?
— To gotowa sukienka.
— Za taką cenę powinna sama tańczyć i odwozić cię do domu.
Matka wtedy po cichu dała jej część z własnych oszczędności, resztę Ola zarobiła, pomagając sąsiadce w kwiaciarni na Puławskiej.
Damian, młodszy brat, żył według innych zasad.
— Tato, potrzebuję laptopa na studia.
— Który wybrałeś?
— Ten.
— Zamawiaj.
— Tato, chcę spróbować pracy u ciebie.
— Przychodź od poniedziałku.
— Tato, z Kingą myślimy o ślubie.
— Mieszkanie wam przygotuję.
Starsza siostra Beata na to tylko machała ręką.
— Ola, przestań liczyć prezenty dla Damiana. Nic nie zmienisz.
— Ciebie to nie rusza?
— Ja mam swoje życie. Mąż dobrze zarabia, mieszkanie mamy, dzieci rosną. Nie będę się kłócić z tatą o coś, co nie moje.
— Bo to niesprawiedliwe.
— Sprawiedliwość każdy ma swoją.
Beata przez parę lat na siłę swatała Olę ze znajomymi męża.
— Poznaj Marka. Ma firmę budowlaną, dom pod Konstancinem, spokojny gość.
— Nie podoba mi się.
— Rozmawiałaś z nim dziesięć minut.
— Wystarczyło.
— To może Tomek. Ma gabinet stomatologiczny.
— Nie chcę.
— A czego chcesz?
— Kogoś, z kim będzie mi dobrze.
— A rachunki zapłaci ci to dobre samopoczucie?
Ola się tylko śmiała.
— Beata, nie jestem towarem na targu.
W wieku dwudziestu siedmiu lat poznała Filipa. Pracował jako inżynier w firmie produkującej podzespoły elektroniczne pod Warszawą, miał małe dwupokojowe mieszkanie na Bródnie, starego opla i zwyczaj gotowania naleśników w każdą sobotę. Po roku wzięli ślub.
Na obiedzie rodzinnym Ryszard długo się wpatrywał w zięcia, a potem zapytał:
— I jakie masz plany na najbliższe pięć lat?
Filip odpowiedział spokojnie:
— Pracować, rozwijać się, zrobić remont, potem szukać większego mieszkania.
— A pensja pozwala?
— Nie wszystko na raz.
Ryszard skrzywił się.
— Trzeba mieć wyższe cele.
Filip uśmiechnął się.
— Ważne, żeby cele były moje.
Pod stołem Ola ścisnęła jego rękę.
Minęły cztery lata. Urodziły się dwie córki, Zosia i Hania. Dwupokojowe mieszkanie zrobiło się za małe. Zabawki wypełniły szafy, w salonie stał sztaluga do rysowania, a na balkonie między kartonami z trudem mieścił się rower.
Jednego wieczoru Filip wrócił z pracy, postawił siatki na kuchennym blacie i powiedział:
— Byłem dziś na oglądaniu mieszkań.
— I?
— Jest dobra oferta w nowym budynku na Białołęce. Trzy pokoje, kuchnia z jadalnią, dwa pokoje dla dziewczynek.
— Ile?
Podał sumę. Ola się zaśmiała.
— Wtedy musimy sprzedać to mieszkanie, wziąć gigantyczny kredyt i jeszcze wysłać kota do pracy.
— Kota nie ruszaj, on i tak trzyma tę rodzinę emocjonalnie.
— Serio, Filipku. Brakuje nam sporo.
Usiadł koło niej.
— Może zapytasz ojca?
Ola pokręciła głową natychmiast.
— Nie.
— Czemu?
— Bo znam odpowiedź.
— Ma parę mieszkań. Jedno wynajmuje, drugie stoi puste większość czasu.
— Właśnie dlatego będzie stało puste kolejne dziesięć lat.
— Ola, nie prosimy, żeby nam darował dom. Możemy pożyczyć część kwoty. Oddamy.
Milczała długo, potem westchnęła.
— Dobrze. Zapytam raz. I więcej do tego nie wracamy.
W sobotę pojechała do rodziców sama. Ryszard grzebał przy garażu i, widząc córkę, zdziwił się:
— A dzieci?
— Z Filipem.
— Wchodź. Mama zrobiła pierogi.
Przy stole długo nie mogła przejść do rzeczy. Matka opowiadała o sąsiadce z dołu, ojciec pokazywał zdjęcia z remontu magazynu. Wreszcie Ola odłożyła filiżankę.
— Tato, muszę z tobą pogadać.
— Mów.
— Szukamy większego mieszkania.
— Dobrze, dawno wam ciasno.
Ola poczuła się śmielej.
— Znaleźliśmy trzypokojowe na Białołęce. Jak sprzedamy nasze, i tak nie wystarczy. Chciałam cię prosić, żebyś pożyczył nam część. Zrobimy harmonogram i będziemy spłacać co miesiąc.
Ryszard przestał się uśmiechać.
— Ile?
Podała kwotę.
— Nie.
Czekała na jakieś wyjaśnienie.
— I to wszystko?
— Co jeszcze?
— choćby nie dokończyłam.
— A co tu kończyć. Duża kwota. Nie będę wyciągał pieniędzy z firmy.
— Nie prosiłam z firmy. Masz oszczędności.
Ojciec spojrzał ostro.
— Skąd wiesz, co mam?
— Tato, masz kilka nieruchomości.
— To moja sprawa.
— Dobrze. To może pozwolisz nam pomieszkać w tym mieszkaniu koło parku Skaryszewskiego? Teraz stoi puste. Nasze wynajmiemy i szybciej zbierzemy resztę.
— Nie.
— Czemu?
— Bo dziś zamieszkacie, jutro zrobicie remont, pojutrze zdecydujecie, iż to już wasze.
Ola patrzyła na niego bez słowa. Krystyna spróbowała wtrącić:
— Ryszard, może chociaż na rok?
— Nie. Niech sami sobie radzą.
— Tato, masz dwie wnuczki.
— I co z tego.
Ryszard odsunął filiżankę.
— Sama wybrałaś Filipa. Nie zabraniałem. Teraz budujcie życie we dwoje.
Wstała powoli.
— Dobrze.
— Nie obrażaj się.
— Nie zamierzam się kłócić.
— No to dobrze.
W domu Filip od razu wyczytał wszystko z jej twarzy.
— Odmówił?
— I z pieniędzmi, i z mieszkaniem.
— Jasne.
— Powiedział, iż sami mamy sobie radzić.
Filip podszedł do lodówki i wyjął spod magnesu w kształcie krowy złożony na pół arkusz, na którym od miesięcy zapisywali domowe wydatki. Rozłożył go na stole, obok kartki z ofertą deweloperskiej mieszkania, i zaczął liczyć na kalkulatorze w telefonie. Ola stała przy oknie i patrzyła, jak na dole sąsiad z trzeciego piętra wyprowadza swojego owczarka, choć była już dziesiąta wieczorem i psiarnia dawno zamknięta.
— Sprzedajemy Bródno, biorę drugi kredyt gotówkowy na wykończenie, ty rzucasz pracę na pół roku, bo z żłobkiem dla dwóch dziewczynek się nie ułoży w budżecie — mówił Filip, nie podnosząc głowy. — Wychodzi, iż przez trzy lata jemy makaron z keczupem.
— Wychodzi.
— Ja to zniosę.
— Ja też.
Przez następne osiemnaście miesięcy sprzedali mieszkanie na Bródnie, wprowadzili się na osiem miesięcy do wynajętej kawalerki u cioci Filipa na Targówku, przenieśli dziewczynki do bliższego przedszkola i codziennie liczyli grosze na paragonach z Biedronki. Ryszard zadzwonił dwa razy, zawsze pytał, jak dzieci, nigdy jak z pieniędzmi.
Kiedy wprowadzili się do nowego mieszkania, Ola zaprosiła rodziców na obiad. Ryszard chodził po pokojach, oglądał panele, dotykał framug jak przy odbiorze technicznym, wreszcie powiedział:
— Ładnie wyszło.
— Sami zapłaciliśmy, tato. Do ostatniej złotówki.
Nie odpowiedział.
Rok później zadzwoniła Beata, głosem, jakim się mówi o pogrzebie.
— Tata przepisał kamienicę na Damiana. Całą. Tę na Mokotowie, dwa piętra, sześć lokali. Beznotarialnie się nie da, więc już byli u notariusza.
— A druga kamienica?
— Też będzie jego. Mama mówi, iż tata się boi, iż jak umrze, to my z tobą zaczniemy się procesować o schedę, a Damian sam wszystkim zarządzi.
Ola siedziała na kanapie z telefonem przy uchu i patrzyła na Hanię, która rysowała na tapecie flamastrem, mimo trzykrotnego zakazu. Nie krzyknęła. Odłożyła telefon na chwilę, wzięła flamaster z ręki dziecka, odpowiedziała Beacie:
— Dziękuję, iż powiedziałaś.
Trzy tygodnie później Ryszard trafił do szpitala na Banacha z zawałem — nie ciężkim, ale takim, po którym lekarz każe zwolnić i przestać się awanturować. Krystyna zadzwoniła do wszystkich trójki dzieci. Beata przyjechała od razu, przywiozła termos z herbatą. Damian przyjechał po trzech dniach, bo, jak mówił, „miał odbiór na budowie”. Ola przyszła codziennie po pracy, siadała przy łóżku i po prostu była, nie mówiąc o kamienicach ani o kredycie na Białołęce.
Kiedy Ryszard wracał do domu, kazał Krystynie zadzwonić do Oli i powiedzieć, iż chce z nią pogadać w cztery oczy. Przyjechała w niedzielę, sama, bez dziewczynek.
— Siadaj — powiedział, wciąż w piżamie szpitalnej, choć wypisali go trzy dni wcześniej. — Beata pewnie ci powiedziała o kamienicach.
— Powiedziała.
— I co myślisz?
— Że to twoje. Możesz zrobić, co chcesz.
Zdziwił się, iż nie krzyczy.
— Nie jesteś zła?
— Byłam. Teraz już nie mam siły.
Ryszard poprawił się na krześle.
— Chciałem was uczyć samodzielności.
— Uczyłeś mnie i Beatę. Damiana uczyłeś, iż wszystko dostaje bez wysiłku. To nie samodzielność, tato. To wybieranie ulubieńca.
Milczał.
— Wiesz, co zbudowaliśmy z Filipem przez te lata? — kontynuowała Ola. — Mieszkanie na Białołęce, spłacone własnymi rękami, bez twojej złotówki. To jest nasze i nikt nam tego nie przepisze, ani nie odbierze. I wiesz co jeszcze? Już mi nie zależy na tym, co zapisujesz w akcie notarialnym. Miałam czas to zrozumieć, kiedy leżałeś na kardiologii, a Damian robił odbiór na budowie.
Wstała, pocałowała go w czoło, bo mimo wszystko to był jej ojciec, i wyszła.
Nie zerwała kontaktu, nie robiła awantur na imieninach, nie odgrażała się prawnikiem. Po prostu przestała jeździć na niedzielne obiady w Mokotowie, tłumacząc się pracą i dzieciakami — i to była prawda, tylko niecała. Zaczęła zamiast tego zapraszać matkę do siebie, na Białołękę, na herbatę bez ojca. Krystyna przyjeżdżała autobusem, bo nie chciała prosić męża o kierowcę, i siedziała w kuchni córki, która nie musiała niczego udowadniać, żeby mieć swój adres.
Kiedy Damian, rok później, przyszedł do niej z prośbą — potrzebował poręczyciela na kredyt na remont jednego z lokali w kamienicy — Ola odpowiedziała spokojnie, bez cienia satysfakcji w głosie:
— Nie, Damianie. Zapytaj tatę. To on wszystko ci przepisał, niech i teraz pomoże.
Odłożyła telefon na blat, obok kartki z wydatkami na przedszkole Zosi, i wróciła do liczenia rachunku za prąd.
