Wczoraj
Marian, no gdzie Ty stawiasz tę salaterkę? Przecież zasłaniasz dostęp do wędlin! I przesuń kieliszki, zaraz przyjdzie Łukasz, wiesz, iż uwielbia mieć przestrzeń, żeby gestykulować przy rozmowie.
Marian nerwowo przestawiał kryształ na stole, omal nie strącając widelców. Celina ciężko westchnęła, wycierając dłonie o fartuch. Stała przy kuchence od świtu, nogi bolały, jakby wypełnione ołowiem, a plecy dokuczały przy kręgosłupie pod łopatkami. Ale nie miała czasu w narzekanie. Dziś przyjeżdżał gwiazdorski gość młodszy brat męża, Łukasz.
Marian, spokojnie poprosiła, starannie kontrolując ton. Wszystko jest perfekcyjnie. Powiedz lepiej, kupiłeś chleb razowy? Łukasz ostatnio narzekał, iż mamy tylko pszenny, a przecież na sylwetkę uważa.
Kupiłem, kupiłem, wiejski z ziarnami dokładnie taki, jak lubi Marian poleciał do chlebaka. Celina, a mięso? Na pewno gotowe? Przecież słyszałaś, zna się na jedzeniu, chodzi po restauracjach, naszych kotletów nie doceni.
Celina zacisnęła wargi. Naturalnie, wiedziała. Łukasz, czterdziestolatek bez żony, przedstawiający się jako wolny artysta, choć w praktyce utrzymujący się z drobnych zleceń i pomocy od starszej matki, uważał siebie za wybitnego smakosza. Każda jego wizyta była dla Celiny egzaminem, który z góry czuła, iż obleje.
Upiekłam schab w miodowo-musztardowej marynacie wyrecytowała. Świeże mięso, z targu, kilogram kosztował 70 złotych. jeżeli i to mu nie podejdzie, umywam ręce.
Nie przesadzaj skrzywił się mąż. Łukasz pół roku nie był, stęsknił się za domem. Chce rodzinnej atmosfery. Staraj się, proszę. Przechodzi trudny okres, szuka siebie.
Szukania pieniędzy, pomyślała Celina, ale milczała. Marian ubóstwiał młodszego brata, uważał go za nieodkrytego geniusza i obrażał się za każde krzywe słowo na jego temat.
Dzwonek rozległ się punktualnie o siódmej. Celina gwałtownie zdjęła fartuch, poprawiła fryzurę przed lustrem i nałożyła uprzejmy uśmiech. Marian już otwierał drzwi, promiennie jak odnowiony samowar.
Łukasz! W końcu jesteś!
Na progu stanął Łukasz. Trzeba przyznać, prezentował się efektownie: modne płaszcz otwarty, szalik nonszalancko rzucony na ramię, lekkie zarośla dodające charakteru. Szeroko rozłożył ramiona, pozwalając się objąć, ale sam tylko poklepał Mariana po plecach.
Celina zerknęła na jego ręce. Puste. Ani torby z ciastem, ani kwiatka, nic. Przyszedł po pół roku przerwy do stołu zastawionego przysmakami i choćby nie przyniósł dzieciom które, na szczęście, były u babci czekoladki.
Cześć, Celina skinął jej głową, ignorując buty i zlustrował korytarz. Odnowiliście tapety? Kolor trochę… jak w szpitalu. Ale najważniejsze, iż wam się podoba.
Witaj, Łukasz odpowiedziała z rezerwą. Umyj ręce, proszę. Tu nowe kapcie.
No nie, w obcych mogą być grzyby. Zostanę w skarpetkach. Podłoga czysta?
Celina poczuła, jak irytacja w niej narasta. Myła podłogę dwa razy przed jego przyjściem.
Czysto, Łukasz. Zapraszam do stołu.
Usiedli w salonie. Stół prezentował się odświętnie: nieskazitelny obrus, eleganckie serwetki, trzy sałatki, wykwintne wędliny i sery, polski kawior, marynowane grzybki, które Celina sama ukisiła jesienią. Centralnie parowało gorące danie.
Łukasz rozsiadł się wygodnie, oglądając obfitość. Marian krzątał się, otwierając butelkę wytrawnego koniaku, zakupionego specjalnie dla brata polski, pięcioletni.
Napijmy się za spotkanie! zaintonował Marian, rozlewając.
Łukasz wziął kieliszek, ocenił kolor, powąchał.
Polski? skrzywił się. Wolę francuski, ma subtelniejszy aromat. Ten pachnie spirytusem. No dobrze, jak to mówią…
Wypił duszkiem i od razu zajął się wędliną, wybierając najdroższy kawałek polędwicy.
Częstuj się, Łukasz powiedziała Celina, podsuwając salaterkę. Sałatka z krewetkami i awokado, nowy przepis.
Gość podniósł krewetkę, jak jubiler analizujący klejnot.
Mrożone były? zapytał z przekonaniem.
Wiadomo, nie mieszkamy nad morzem odparła Celina. Z supermarketu, królewskie.
Gumowe ocenił Łukasz rzucając krewetkę z powrotem. Forsowałaś je, Celina. Dwie minuty, nie więcej w gorącej wodzie. A tu… Struktura twarda. Awokado twarde.
Marian, nakładający sobie sałatkę, zatrzymał się z łyżką w powietrzu.
Daj spokój, Łukasz, jest świetna! Ja próbowałem, super wyszło.
Smak trzeba kształcić wyłożył brat. Jak przez całe życie żyjesz na podróbkach, nie poznasz prawdziwej kuchni. Byłem na prezentacji restauracji podali ceviche z przegrzebków. Fenomenalna tekstura! Tu… A majonez robiony w domu?
Celina poczuła, jak wstyd ścina jej policzki. Majonez był sklepowy, Kielecki. Nie miała siły ubijać żółtkami.
Sklepowy wycedziła.
Szkoda westchnął Łukasz z miną, jakby usłyszał wyrok śmierci. Ocet, konserwanty, skrobia. Samo zło. No, podaj swoje mięso. Może tu lepiej poszło.
Celina bez słowa położyła mu na talerzu duży kawałek schabu, polała sosem i dołożyła pieczone ziemniaki z rozmarynem. Aromat podjudzałby choćby najedzonego, ale nie Łukasza on był koneserem.
Odciął kęs, przeżuł, patrząc w sufit. Celina z Marianem czekali na ocenę; Marian z nadzieją, Celina z rosnącym gniewem.
Suche orzekł wreszcie Łukasz. A ten sos… Miód zabija smak. Schab to schab, nie placek miodowy. Pewnie krótko marynowałaś włókna ciągłe. Powinnaś potrzymać w kiwi albo w mineralce.
Marynowałam całą noc, w musztardzie i przyprawach wyszeptała Celina. Zawsze wszystkim smakowało.
Wszystkim to szeroki temat. Może twoim koleżankom, co na robocie tylko jadły słodkie surówki. Ja patrzę obiektywnie. Z głodu można zjeść, ale euforii nie ma.
Odsunął talerz z niemal nietkniętym mięsem wartym 30 złotych i sięgnął po grzyby.
Grzyby przynajmniej polskie? Czy chińskie z puszki?
Polskie, własne syknęła Celina. Zbieraliśmy i kisiliśmy sami.
Łukasz zgryzł grzyba i się skrzywił.
Za dużo octu. Żołądek spalisz. Sól też przesadnie. Celina, zakochałaś się chyba tak solisz! zaśmiał się z własnego dowcipu. Marian, Ty pilnuj ciśnienia; z taką kuchnią długo nie pożyjesz.
Marian nerwowo zaśmiał się, próbując rozładować napięcie.
Dobrze, dobrze, pomidorówka pod budkę leci. Lej jeszcze!
Wypili. Łukasz się zarumienił, rozwiązał szalik, ale płaszcza nie zdejmował, jakby sugerował, iż zaraz wychodzi i robi łaskę swoim pobytem.
Nie było porządnego kawioru? zadrwił przy grzance. Te ziarenka za drobne, dużo skórek. Po promocji kupione?
Łukasz, to kawior z troci, kosztuje sześćset złotych za kilogram nie wytrzymała Celina. Kupiliśmy go specjalnie dla Ciebie, sami nie jemy, oszczędzamy.
Oszczędzać na jedzeniu nie wypada zauważył filozoficznie Łukasz, wgryzając się w grzankę z złym kawiorem. Jesteśmy tym, co jemy. Lepiej głodować niż kupić tanią kiełbasę. Wy za to… lodówki zawalone promocjami i potem dziwicie się, czemu nie macie siły, dlaczego bladzi jesteście.
Celina spojrzała na męża. Marian patrzył w talerz, uparcie żując schab, udając, iż nic się nie dzieje. Jego milczenie bolało bardziej niż słowa Łukasza. Znów wybrał postawę strusia, chowania głowy w piasek, byle nie sprzeciwić się kochanemu braciszkowi.
Marian zwróciła się Celina do męża też uważasz, iż schab jest suchy?
Marian się przełknął ślinę.
Ee… nie, Celina, pyszny jest. Bardzo pyszny. Ale Łukasz ma wyczulony smak, wiesz…
Ach, wyczulony Celina odłożyła widelec. Metal brzęknął o porcelanę jak wystrzał. Czyli ja mam niegustowny, gruby smak? Ręce krzywe, truję gościa?
Celina, nie zaczynaj scen zmarszczył się Łukasz. Daję ci konstruktywną krytykę. To dla twojego rozwoju. Powinnaś dziękować. Marian wszystko je i wychwala, to się rozleniwiłaś. Kobieta ma się rozwijać.
Dziękować? spytała. Chcesz żebym podziękowała?
Wstała od stołu; krzesło zgrzytnęło ostro.
Celina, gdzie idziesz? przestraszył się Marian. Jeszcze adekwatnie nie zaczęliśmy.
Przyniosę deser. Łukasz przecież słodkie uwielbia.
Wyszła do kuchni. Na blacie stał jej popisowy Napoleon, pieczony do drugiej w nocy, z dwunastu warstw, domowym kremem i wanilią. Spojrzała na tort, potem na pusty kosz na śmieci.
Ręce drżały. Wiele lat gromadzona złość wylała się nagle, tłumiąc rozsądek. Ile razy Łukasz przychodził do ich domu, jadł, pił, pożyczał pieniądze i nigdy nie zwracał? Ile razy wyśmiewał ich remont, jej strój, dzieci? I Marian zawsze milczał, usprawiedliwiał. On jest artystą, wrażliwy. A Celina to, co, z żelaza?
Nie ruszyła ciasta. Wzięła duży tackę i wróciła do salonu.
Deserek? ożywił się Łukasz, wyciągając szyję. Chyba nie z Lidla?
Celina zaczęła spokojnie zbierać talerze najpierw schab, potem sałatkę z gumowymi krewetkami, potem wędliny.
Co robisz?! zaniepokoił się Łukasz, gdy uciekła grzanka spod nosa. Jeszcze nie skończyłem!
Po co jeść? zdziwiła się Celina, patrząc mu w oczy. Przecież to same świństwa. Schab suchy, sałatka z majonezem trucizna, krewetki gumowe, kawior mierny. Nie będę truła cenionego gościa. Nie jestem twoim wrogiem.
Marian zerwał się z krzesła.
Celina! Przestań! Co ty wyprawiasz? Postaw z powrotem!
Nie, Marian, to nie cyrk. Cyrk to, iż ktoś przychodzi z pustymi rękami do cudzego domu, je za ćwierć twojej pensji, a potem wyzywa gospodynię.
Nie wyzywałem! oburzył się Łukasz, zaczerwieniony. Wyraziłem opinię! Wolność słowa!
Wolność Celina dalej ładowała talerze na tackę. Dlatego mam wolność decydowania, kogo karmię, kogo nie. Powiedziałeś, iż lepiej będziesz głodny niż jeść kiepskie jedzenie. Szanuję wybór. Bądź głodny.
Wyszła z tacą do kuchni. Zapanowała wymowna cisza.
Zwariowałaś? wycedził Marian, goniąc żonę. Ośmieszasz mnie przy bracie! Oddaj jedzenie! Przeproś!
Celina odstawiła tacę na blat i spojrzała mu w oczy. Twardo, bez łez.
Ośmieszam? A jak siedziałeś cicho, gdy mnie obrażał, to nie wstydziłeś się? Mężczyzna czy tchórz, Marian? Zjadł za pięćset złotych kawioru i narzekał. Kupiłeś mi kiedyś taki kawior tak po prostu? Nie. Wszystko najlepsze dla gościa. A gość depcze.
To mój brat! Rodzina!
A ja żona! Dziesięć lat piorę, gotuję, sprzątam. Wczoraj po pracy całą noc stałam przy kuchence. Po co? Żeby usłyszeć, iż się do niczego nie nadaję? Jak nie przestaniesz mnie oskarżać, założę Ci Napoleona na głowę. Nie żartuję.
Marian ustąpił. Nigdy nie widział żony takiej. Celina zawsze była łagodna, spokojna, dogodna. Teraz była w niej energia wulkanu.
W kuchni pojawił się Łukasz, już wyraźnie dotknięty.
W życiu tak mnie nie przyjęto. Przychodzę z sercem, a wy mi chlebem rzucacie?
Z sercem? uśmiechnęła się Celina. A gdzie ono? W pustych rękach? Przyniosłeś kiedyś choćby herbatę? Przychodzisz tylko jeść i krytykować.
Mam trudności! Teraz przejściowe!
Przejściowe realizowane są dwadzieścia lat. Płaszcz nowy, szalik markowy. Prezentacje restauracji, a od brata pożyczasz i nie oddajesz.
Celina, przestań! zawył Marian. Nie liczy się cudzych pieniędzy!
To nasze pieniądze! Rodzinne! Które wyrywamy sobie i dzieciom, by nakarmić eksperta!
Łukasz chwycił się za serce teatralnie.
Dość. Więcej tu nie przyjdę. Marian, nie spodziewałem się, iż ożenisz się z taką wariatką. Nigdy mnie tu nie będzie.
Odwrócił się i ruszył do przedpokoju. Marian pobiegł za nim.
Łukasz, zaczekaj! Nie przejmuj się nią, może podenerwowana po pracy! Zaraz ochłonie!
Nie, bracie głos Łukasza przeszedł na ton grozy, już zakładał buty na skarpetki. Tego nie zapomnę. Nie dzwoń, póki nie przeprosi.
Trzasnęły drzwi.
Marian stał w przedpokoju, wpatrując się w zamknięte drzwi jak w bramę raju. Powoli wrócił do kuchni, gdzie Celina spokojnie przepakowywała mięso do pojemników.
Zadowolona? odezwał się przygaszonym głosem. Pokłóciłaś mnie z jedynym bratem.
Uwolniłam nas od pasożyta odparła, nie oglądając się. Siadaj, jedz. Mięso jeszcze ciepłe. Albo też Ci za suche?
Marian usiadł, kryjąc głowę w rękach.
Jak mogłaś? Przecież to gość…
Gość, Marian, powinien się zachowywać jak gość, nie jak inspektor sanepidu. Posłuchaj, nigdy więcej nie będę dla niego robić uczty. Chcesz się z nim spotykać idź do niego. Albo do kawiarni. Ale za swoje. Mój budżet już nie obejmuje tej sztuki.
Stałaś się ostra wyszeptał.
Stałam się sprawiedliwa. Jedz. Mogę schować?
Marian spojrzał na aromatyczny schab. Żołądek zagrał, apetyt nie zniknął mimo kłótni. Ostrożnie wziął widelec. Odciął kawałek. Spróbował.
Mięso było wyborne miękkie, delikatne, rozpływające się w ustach. Sos nadawał wyrazistość.
Smakuje? spytała Celina, widząc, jak zamyka oczy z zachwytu.
Przepyszne przyznał. Naprawdę, Celina.
Widzisz. A Twój brat to zazdrosny nieudacznik, który by pouczał papieża o Modlitwie Pańskiej. Przestań się tym przejmować.
Marian jadł i myślał. Po raz pierwszy poczuł, iż żona może mieć rację. Przypomniał sobie puste ręce Łukasza. Pogardliwy ton. Niezręczność, gdy Łukasz zjeżdżał jedzenie.
A ciasto? Zjemy Napoleona?
Celina szczerze się uśmiechnęła pierwszy raz wieczorem.
Zjemy. Zaraz zaparzę herbatę z tymiankiem jak lubisz.
Wyjęła Napoleona piękny, wysoki. Pokroiła na duże porcje. Usiedli razem w kuchni, popijając herbatę, a napięcie powoli opadało.
Wiesz Marian oblizując drugi kawałek choćby mamie na urodziny nic nie przyniósł. Powiedział, iż to on sam jest prezentem.
No widzisz Celina pokiwała głową. Zaczynasz rozumieć.
Telefon Mariana zabrzęczał. SMS od Łukasza: *Daj jakieś kanapki, bo głodny wyszedłem. Prześlij 500 zł na konto za stres*.
Marian przeczytał na głos. Zawisła cisza. Celina uniosła brwi.
Co odpiszesz?
Marian spojrzał na żonę, kuchnię, na pyszne ciasto, na telefon. Powoli wpisał: *Jedz w restauracji, jesteś koneserem. Kasy brak*. I kliknął Zablokuj.
Co napisałeś? spytała Celina.
Napisałem, iż idziemy spać.
Celina udała, iż wierzy, choć kątem oka zobaczyła ekran. Podeszła i objęła go.
Mądry z Ciebie chłop, Marian. Lepiej późno niż wcale.
Tego wieczoru zrozumieli jedno by obronić własną rodzinę, czasem trzeba się rozstać z tymi, którzy tylko biorą, nigdy nie dając nic od siebie. choćby jeżeli to najbliżsi. Mięso było przepyszne niech sobie eksperci z pustymi rękoma narzekają.
Bo największą wartość mają ci, którzy szanują Twój trud i to jest właśnie rodzinne szczęście.
