Na klatkach schodowych w całej Polsce pojawiają się w okresie grzewczym kartki z wyznaczonymi godzinami obowiązkowych przeglądów kominiarskich i gazowych. Wielu lokatorów ignoruje ten termin, nie zdając sobie sprawy, iż nieobecność w domu może skończyć się dodatkowym rachunkiem od administracji. Jakie konsekwencje grożą za niewpuszczenie kontrolerów do mieszkania? Przepisy nakładają obowiązek przeprowadzania okresowych kontroli instalacji, a w określonych sytuacjach mieszkańcy mogą zostać obciążeni kosztami dodatkowej wizyty technika. Najważniejsze jest jednak to, czy administracja ma podstawę do naliczenia takiej opłaty.
Fot. Grafika poglądowa, stworzona przy pomocy AI.Listopad i grudzień to okres, w którym na wielu osiedlach prowadzone są przeglądy związane z bezpieczeństwem instalacji gazowych, przewodów kominowych i wentylacyjnych. Na tablicach ogłoszeniowych pojawiają się informacje o planowanych wizytach kominiarzy i gazowników. Administracje wyznaczają godziny kontroli, a w niektórych budynkach organizują również dodatkowe terminy dla mieszkańców nieobecnych podczas pierwszego przeglądu.
Dla osób pracujących poza domem takie ogłoszenie może wydawać się zwykłą formalnością. Problem pojawia się, gdy lokator nie udostępnia mieszkania ani podczas pierwszej wizyty, ani w kolejnych wyznaczonych terminach. Zarządca przez cały czas musi zadbać o wykonanie wymaganych prawem czynności, a zorganizowanie osobnego przyjazdu specjalisty może oznaczać dodatkowe wydatki. Nie każda spółdzielnia może jednak automatycznie doliczyć dowolną kwotę do miesięcznych opłat.
Obowiązkowa kontrola przynajmniej raz w roku. Prawo budowlane nie pozostawia wątpliwości
Podstawą przeprowadzania przeglądów jest art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane. Przepis zobowiązuje właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do zapewnienia okresowej kontroli stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Kontrola powinna być przeprowadzana co najmniej raz w roku.
Główny Urząd Nadzoru Budowlanego przypomina, iż obowiązek dotyczy również budynków wielorodzinnych. Nie wystarczy sprawdzenie samego dachu, komina czy głównej części instalacji, o ile prawidłowa ocena jej stanu wymaga dostępu do urządzeń i przewodów znajdujących się w mieszkaniach.
W przypadku instalacji gazowej kontrola może obejmować między innymi ocenę jej szczelności, stanu technicznego przewodów, połączeń i dostępnych elementów instalacji. Przy przeglądzie kominiarskim sprawdzany jest stan techniczny odpowiednich przewodów, ich drożność i warunki prawidłowego odprowadzania spalin lub przepływu powietrza.
Nie oznacza to, iż każdy budynek i każde mieszkanie mają identyczny zakres kontroli. Zależy on od zastosowanych instalacji, rodzaju wentylacji oraz wyposażenia technicznego nieruchomości.
Warto również pamiętać, iż coroczna kontrola przewodów kominowych nie jest tym samym co ich okresowe czyszczenie. Są to odrębne obowiązki, choć obie czynności mają istotne znaczenie dla bezpieczeństwa.
Na kartce jest „drugi termin”. To ważniejsza informacja, niż może się wydawać
W wielu spółdzielniach przeglądy organizuje się w taki sposób, aby specjalista mógł jednego dnia sprawdzić instalacje w większej liczbie lokali. Pozwala to ograniczyć koszty i skrócić czas wykonywania prac.
Jeżeli mieszkaniec nie był obecny podczas pierwszej wizyty, administracja może wyznaczyć kolejny termin. Zwykle informuje o nim na tablicy ogłoszeń, za pośrednictwem wiadomości elektronicznej albo poprzez indywidualne zawiadomienie.
Drugi termin nie jest jednak odrębną instytucją przewidzianą w Prawie budowlanym. To rozwiązanie organizacyjne stosowane przez zarządców. Ustawa nie stanowi, iż każda spółdzielnia musi zaoferować dokładnie dwie bezpłatne wizyty, a trzecia automatycznie kosztuje określoną kwotę.
Dlatego informacja o ostatnim wyznaczonym terminie kontroli powinna skłonić mieszkańca do kontaktu z administracją, szczególnie jeżeli wie, iż również tego dnia nie będzie go w mieszkaniu.
Nie należy zakładać, iż brak odpowiedzi na ogłoszenie sprawi, iż kontrola przestanie być wymagana. Obowiązek sprawdzenia odpowiednich instalacji przez cały czas istnieje, a nieudostępnienie lokalu może prowadzić do dalszych działań zarządcy.
Spółdzielnia może doliczyć koszt indywidualnej wizyty. Ale nie zawsze
Jedną z najbardziej nieprzyjemnych konsekwencji może być obciążenie mieszkańca kosztami dodatkowego przyjazdu specjalisty. jeżeli technik musiał osobno pojawić się w budynku wyłącznie dlatego, iż nie udało się przeprowadzić kontroli w uzgodnionym terminie, może powstać spór o to, kto powinien pokryć ten wydatek.
W regulaminach niektórych spółdzielni znajdują się zapisy pozwalające dochodzić od mieszkańców kosztów wynikających z nieuzasadnionego nieudostępnienia lokalu. Przykładowo regulamin jednej ze spółdzielni mieszkaniowych przewiduje możliwość obciążenia mieszkańca stratami powstałymi wskutek odmowy udostępnienia mieszkania bez uzasadnionej przyczyny albo bez wcześniejszego powiadomienia administracji.
Nie jest to jednak przepis ustanawiający ogólnopolską opłatę za nieobecność. Prawo budowlane nie przewiduje jednolitego cennika dodatkowych wizyt kominiarza czy gazownika.
Przy indywidualnym zleceniu usługi koszt może zależeć od zakresu przeglądu, rodzaju instalacji, lokalizacji budynku i warunków umowy z wykonawcą. W praktycznych przykładach można rozpatrywać kwoty rzędu 150, 250 czy 400 zł, ale nie są to ustawowe stawki ani potwierdzony cennik obowiązujący wszystkie spółdzielnie.
Jeżeli administracja naliczy taką kwotę, powinna umieć wskazać jej podstawę i wyjaśnić sposób obliczenia. Samo zamieszczenie ogłoszenia o kontroli nie oznacza automatycznie, iż każda późniejsza faktura może zostać przerzucona na mieszkańca.
Czy spółdzielnia ma prawo wymagać wpuszczenia kominiarza do mieszkania?
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych zawiera szczególny przepis dotyczący udostępniania lokali. Zgodnie z art. 6(1) ust. 3 osoba korzystająca z mieszkania powinna, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu, udostępnić lokal w celu dokonania okresowego przeglądu stanu jego wyposażenia technicznego oraz ustalenia zakresu niezbędnych prac.
To ważna regulacja, ponieważ pokazuje, iż obowiązek współpracy przy przeglądach nie wynika wyłącznie z regulaminu porządku domowego. Ma również podstawę ustawową.
Nie oznacza to jednak, iż każdy nieznajomy przedstawiający się jako kominiarz może wejść do mieszkania bez zapowiedzi i bez możliwości sprawdzenia jego uprawnień. Mieszkaniec ma prawo zweryfikować, czy dana osoba rzeczywiście działa na zlecenie administracji.
Istotne jest także wcześniejsze uzgodnienie terminu. jeżeli lokator pracuje, przebywa w szpitalu albo znajduje się poza miejscem zamieszkania, powinien możliwie gwałtownie skontaktować się z zarządcą i ustalić, w jaki sposób kontrola może zostać przeprowadzona.
W razie sporu znaczenie może mieć to, czy mieszkaniec rzeczywiście odmawiał dostępu, czy jedynie nie mógł uczestniczyć w kontroli w wyznaczonych godzinach i proponował rozwiązanie umożliwiające jej wykonanie.
Nie wpuszczasz gazownika. Czy administracja może odciąć gaz?
To jedna z najpoważniejszych obaw mieszkańców. Warto jednak rozróżnić brak przeprowadzonego przeglądu od stwierdzenia rzeczywistego zagrożenia związanego z użytkowaniem instalacji gazowej.
Urząd Regulacji Energetyki wyjaśnia, iż Prawo energetyczne przewiduje możliwość wstrzymania dostarczania gazu w określonych przypadkach. Art. 6b ust. 4 zobowiązuje przedsiębiorstwo energetyczne do wstrzymania dostaw, o ile w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż instalacja znajdująca się u odbiorcy stwarza bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub środowiska.
Przykładem takiej sytuacji może być stwierdzona niebezpieczna nieszczelność instalacji. Wówczas priorytetem jest zapewnienie bezpieczeństwa, a dalsze korzystanie z gazu może zostać wstrzymane do czasu usunięcia zagrożenia.
Nie istnieje jednak ogólna zasada, zgodnie z którą po dwóch nieobecnościach podczas kontroli dostawca automatycznie odcina gaz. Sam brak wykonania okresowego przeglądu nie jest tożsamy ze stwierdzeniem niebezpiecznego stanu instalacji.
W konkretnej nieruchomości mogą być podejmowane również działania służące zabezpieczeniu instalacji, o ile istnieje rzeczywiste zagrożenie. Muszą one jednak mieć odpowiednią podstawę techniczną i prawną.
Dlatego o ile administracja zapowiada wstrzymanie korzystania z gazu, mieszkaniec powinien ustalić, czy chodzi o stwierdzoną awarię, niebezpieczny stan instalacji, czy o nieprzeprowadzony przegląd. Są to sytuacje wymagające odrębnej oceny.
Możesz nie poczuć żadnego zagrożenia. Dlatego kontrole są tak ważne
Przeglądy instalacji gazowych i przewodów kominowych nie są wyłącznie formalnością. Mają wykrywać nieprawidłowości, które mogą prowadzić do poważnych wypadków.
Uszkodzenie instalacji gazowej może powodować wyciek paliwa, a nieprawidłowo działające przewody spalinowe lub wentylacyjne mogą doprowadzić do gromadzenia się niebezpiecznych substancji w pomieszczeniach.
Szczególne zagrożenie stanowi tlenek węgla, potocznie nazywany czadem. Jest bezbarwny i bezwonny, dlatego człowiek nie jest w stanie rozpoznać jego obecności na podstawie zapachu.
Nieprawidłowa wentylacja, niewłaściwy dopływ powietrza do urządzeń gazowych i niesprawne odprowadzanie spalin mogą zwiększać ryzyko zatrucia. Zagrożenie może dotyczyć nie tylko jednego mieszkania, ale również innych lokali korzystających ze wspólnych rozwiązań instalacyjnych.
Dlatego Główny Urząd Nadzoru Budowlanego przypomina o konieczności terminowego przeprowadzania kontroli i usuwania stwierdzonych nieprawidłowości.
Kominiarz może sprawdzić więcej niż kratkę wentylacyjną
Mieszkańcy często kojarzą kontrolę kominiarską z prostym przyłożeniem urządzenia do kratki wentylacyjnej. W rzeczywistości zakres przeglądu zależy od rodzaju przewodów i instalacji znajdujących się w budynku.
Kontrola może obejmować ocenę stanu technicznego przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, ich drożności, sposobu użytkowania oraz warunków zapewniających prawidłową pracę instalacji.
Szczególne znaczenie ma to w mieszkaniach, w których znajdują się urządzenia gazowe, takie jak kuchenki lub podgrzewacze wody. Nieprawidłowe podłączenie urządzenia, zasłonięcie wymaganych otworów wentylacyjnych albo samowolna ingerencja w przewody mogą powodować zagrożenie.
GUNB wyjaśnia również, iż okresowej kontroli podlegają zarówno grawitacyjne, jak i mechaniczne przewody kominowe wentylacyjne. Różnice dotyczą między innymi kwalifikacji osób uprawnionych do przeprowadzenia przeglądu.
Nie każdą kontrolę może więc przeprowadzić dowolna osoba określająca się jako specjalista od wentylacji. Znaczenie mają ustawowo wymagane kwalifikacje.
Nie ma Cię w domu? Najważniejszy jest wcześniejszy kontakt z administracją
Jeżeli na klatce pojawi się ogłoszenie o kontroli, najlepiej od razu sprawdzić termin i zakres przeglądu. o ile wiadomo, iż w wyznaczonych godzinach nikogo nie będzie w mieszkaniu, warto poinformować o tym administrację przed planowaną wizytą.
W niektórych budynkach można uzgodnić dodatkowy termin, w innych administrator organizuje zbiorczy przegląd w konkretnych godzinach. Zasady zależą od sposobu obsługi nieruchomości i umowy z wykonawcą.
Nie należy jednak samodzielnie zatrudniać przypadkowego fachowca i zakładać, iż jego protokół zostanie automatycznie uznany za równoważny z przeglądem organizowanym przez zarządcę. Trzeba wcześniej ustalić, jakie dokumenty i kwalifikacje są wymagane.
Jeżeli kontrolę może przeprowadzić wyłącznie wykonawca obsługujący konkretny budynek, warto poprosić administrację o wskazanie sposobu umówienia indywidualnej wizyty oraz ewentualnego kosztu takiego rozwiązania.
Dobrym rozwiązaniem jest zachowanie wiadomości e-mail potwierdzającej zgłoszenie nieobecności i propozycję innego terminu. W razie późniejszego sporu pozwoli ona wykazać, iż mieszkaniec nie ignorował obowiązku kontroli.
Przyszło wezwanie do zapłaty 250 zł? Nie każda dodatkowa opłata jest automatycznie należna
Załóżmy, iż mieszkaniec nie był obecny podczas dwóch terminów kontroli. Po kilku tygodniach otrzymuje od spółdzielni rozliczenie zawierające dodatkowe 250 zł za indywidualny przyjazd specjalisty.
W takiej sytuacji powinien przede wszystkim poprosić o wskazanie podstawy naliczenia należności. Istotne będzie ustalenie, czy koszt rzeczywiście powstał, czy wynika z obowiązującej umowy z wykonawcą oraz czy istnieje podstawa do obciążenia nim konkretnego mieszkańca.
Znaczenie może mieć również treść regulaminu spółdzielni, sposób zawiadamiania o kontroli i rzeczywiste okoliczności nieobecności.
Spółdzielnia nie może dowolnie tworzyć sankcji finansowych wyłącznie dlatego, iż chce zdyscyplinować mieszkańców. Należy odróżnić uzasadniony koszt dodatkowej usługi albo dochodzenie naprawienia szkody od kary porządkowej ustalonej bez odpowiedniej podstawy.
Jeśli administracja pobiera konkretną kwotę, mieszkaniec może zażądać dokumentów pozwalających zweryfikować jej wysokość. Warto również ustalić, czy przy rozliczeniu uwzględniono fakt wcześniejszego poinformowania o nieobecności albo próbę uzgodnienia terminu zastępczego.
Jeżeli należność budzi wątpliwości, reklamację najlepiej złożyć pisemnie. Nie należy jednak automatycznie zakładać, iż samo jej wniesienie zawiesza obowiązek zapłaty. Skutki zależą od podstawy roszczenia i okoliczności sprawy.
Administracja żąda natychmiastowego wejścia. Jest różnica między przeglądem a awarią
Warto pamiętać, iż zwykły okresowy przegląd instalacji i interwencja związana z bezpośrednim zagrożeniem to dwie różne sytuacje prawne.
Art. 6(1) ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewiduje szczególne obowiązki w razie awarii wywołującej szkodę albo grożącej bezpośrednio jej powstaniem. W takiej sytuacji osoba korzystająca z lokalu ma obowiązek niezwłocznego udostępnienia mieszkania w celu usunięcia awarii.
Jeżeli mieszkaniec jest nieobecny albo odmawia udostępnienia lokalu, spółdzielnia może w określonych warunkach wejść do niego w obecności funkcjonariusza Policji, a gdy wymaga tego sytuacja, również przy udziale straży pożarnej.
Nie oznacza to jednak, iż administrator ma prawo stosować taką procedurę przy każdej rutynowej kontroli kominiarskiej. Ustawa wiąże szczególne uprawnienia do wejścia pod nieobecność mieszkańca z sytuacją awarii stwarzającej odpowiednie zagrożenie.
Przy planowym przeglądzie znaczenie ma wcześniejsze uzgodnienie terminu i zasady udostępniania lokalu przewidziane w ustawie.
Uwaga na oszustów podszywających się pod gazowników i kominiarzy
Ogłoszenie o przeglądzie nie powinno być traktowane jako powód do wpuszczania każdej osoby, która zapuka do drzwi i powie, iż przyszła z administracji.
Przed wpuszczeniem specjalisty warto sprawdzić jego tożsamość i potwierdzić, czy rzeczywiście wykonuje kontrolę na zlecenie zarządcy. Najbezpieczniej skorzystać z numeru telefonu do administracji znanego z wcześniejszej korespondencji lub oficjalnej strony spółdzielni.
Jeżeli osoba podająca się za gazownika żąda natychmiastowej zapłaty gotówką, prosi o dostęp do dokumentów bankowych albo nakłania do podpisania niejasnej umowy, należy zachować szczególną ostrożność.
Rzeczywista kontrola techniczna nie wymaga ujawniania hasła do bankowości, kodów SMS ani danych karty płatniczej.
Warto również uważać na fałszywe zawiadomienia pozostawiane w skrzynkach pocztowych. W razie wątpliwości termin i wykonawcę kontroli należy zweryfikować bezpośrednio u zarządcy.
Co to oznacza dla Ciebie? Pięć rzeczy, które warto sprawdzić na kartce
Najpierw sprawdź, jakiej instalacji dotyczy ogłoszenie. Kontrola gazowa i przegląd przewodów kominowych mogą odbywać się tego samego dnia, ale nie muszą. Warto ustalić, czy wymagany jest dostęp do kuchni, łazienki lub innych pomieszczeń technicznych.
Następnie zwróć uwagę na godzinę wizyty i informację o dodatkowych terminach. jeżeli administracja wskazała możliwość kontaktu w razie nieobecności, najlepiej skorzystać z niej wcześniej, zamiast czekać na kolejne zawiadomienie.
Sprawdź również nazwę firmy wykonującej przegląd i sposób potwierdzania tożsamości jej pracowników. To szczególnie istotne w dużych blokach, gdzie mieszkańcy nie zawsze znają osoby obsługujące instalacje.
Przed wizytą zapewnij dostęp do urządzeń i elementów instalacji podlegających sprawdzeniu. Nie należy zastawiać ich ciężkimi meblami ani samodzielnie rozkręcać zaworów, przewodów lub innych części instalacji.
Na koniec sprawdź regulamin spółdzielni dotyczący udostępniania lokali. jeżeli przewiduje on zasady rozliczania dodatkowych wizyt, warto wiedzieć o nich przed nieobecnością, a nie dopiero po otrzymaniu rachunku.
Jeżeli administracja naliczy opłatę, poproś o jej pisemne uzasadnienie i wskazanie rzeczywistego kosztu dodatkowej czynności. Nie ma jednej ogólnopolskiej stawki, którą można automatycznie zastosować wobec każdego nieobecnego mieszkańca.
Mieszkańcy Warszawy i Mazowsza również muszą umożliwić kontrole
Obowiązek okresowych przeglądów instalacji gazowych oraz przewodów kominowych wynika z ogólnopolskich przepisów. Dotyczy również budynków wielorodzinnych w Warszawie, Radomiu, Płocku, Siedlcach i innych miejscowościach Mazowsza.
W praktyce organizacją kontroli zajmują się zarządcy nieruchomości, spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe. Terminy są uzależnione od harmonogramów poszczególnych budynków, dlatego nie istnieje jedna data, w której wszyscy mieszkańcy województwa muszą udostępnić lokale.
Nie należy również zakładać, iż przeglądy wolno wykonywać wyłącznie zimą. Prawo budowlane określa minimalną częstotliwość kontroli, a GUNB wyjaśnia, iż roczny przegląd powinien zostać wykonany w każdym roku kalendarzowym.
Sezon grzewczy jest jednak szczególnie ważnym momentem, ponieważ wzrasta znaczenie sprawności urządzeń grzewczych, przewodów odprowadzających spaliny oraz wentylacji.
Jedna kartka może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa i portfela
Ogłoszenie o przeglądzie gazowym lub kominiarskim nie jest zwykłą prośbą administracji. Kontrole wynikają z obowiązków przewidzianych w Prawie budowlanym i służą sprawdzeniu instalacji, których niesprawność może prowadzić do poważnego zagrożenia.
Warto jednak zachować ostrożność wobec informacji o automatycznych karach za nieobecność. Nie istnieje ogólnopolski mandat w wysokości 150, 250 czy 400 zł za niewpuszczenie kominiarza podczas drugiego terminu. W określonych sytuacjach może powstać obowiązek pokrycia dodatkowych, uzasadnionych kosztów, ale wymaga to odpowiedniej podstawy.
Podobnie samo opuszczenie przeglądu nie oznacza automatycznego odcięcia gazu. Inaczej ocenia się jednak sytuację, gdy kontrola wykaże rzeczywiste zagrożenie życia lub zdrowia.
Najważniejsze: o ile na klatce schodowej pojawi się ogłoszenie o kontroli, sprawdź termin i nie ignoruj go. jeżeli nie możesz być obecny, skontaktuj się z administracją i uzgodnij sposób przeprowadzenia przeglądu. Pozwoli to ograniczyć ryzyko sporu o dodatkowe koszty, a przede wszystkim zapewnić sprawdzenie bezpieczeństwa instalacji w budynku.











