Barbara Nowak przetarła blat w kuchni po raz trzeci, choć ten lśnił już od rana. Za oknem, na Ursynowie, sąsiad wyprowadzał psa — tego samego kundla, który od trzech lat punktualnie o ósmej rano obszczekiwał listonosza. W salonie mruczał telewizor z poranną śniadaniówką, której nikt nie słuchał. Barbara zerknęła na zegar: dziewiąta czterdzieści. Za dwie godziny musiała jechać do szpitala na Banacha, do córki.
Agnieszka leżała tam już jedenasty dzień. Zapalenie płuc powikłane czymś, czego lekarze na razie nie chcieli nazwać wprost, tylko mówili "obserwujemy". Barbara dzwoniła do niej dwa razy dziennie, rano i wieczorem, i każdym razem Agnieszka odpowiadała tym samym, zbyt pogodnym tonem: "Mamo, wszystko w porządku, może w piątek wypiszą". Barbara już wyprała pościel i kołdrę, wywietrzyła pokój córki, kupiła świeże poszewki w kwiatki, bo Agnieszka zawsze takie lubiła. Robiła to z zapałem osoby, która wierzy, iż kiedy dom będzie gotowy, choroba ustąpi z przyzwoitości.
Telefon zadzwonił o dziesiątej piętnaście. Nie Agnieszka. Robert.
Zięć dzwonił rzadko i tylko wtedy, kiedy czegoś potrzebował — to Barbara znała po jedenastu latach jego małżeństwa z córką jak własne imię. Głos miał tym razem gładki, aż nadmiernie uprzejmy.
— Barbaro, dzień dobry. Jak się Agnieszka czuje?
— Trzyma się. A ty czemu dzwonisz tak z rana?
— No właśnie w tej sprawie… Chciałem pogadać, zanim wróci do domu. Żeby jej niepotrzebnie nie nerwować.
Barbara usiadła. Coś w tym "zanim wróci" zabrzmiało jak pęknięte szkło.
— Słucham.
— Chodzi o warsztat. Ten po ojcu Agnieszki.
Warsztat samochodowy na Woli — trzy stanowiska, kanał przeglądowy, kabina lakiernicza, dwadzieścia lat pracy Tadeusza Nowaka, zanim pięć lat temu serce odmówiło mu posłuszeństwa prosto w hali, z grzechotką w ręku. Agnieszka odziedziczyła go razem z matką, po równo, ale to ona prowadziła księgowość i pilnowała mechaników, bo Barbara nigdy się na tym nie znała. Robert pomagał — najpierw okazjonalnie, potem coraz więcej, aż w końcu sam zaczął rozmawiać z klientami i podpisywać faktury.
— Co z warsztatem, Robercie.
— Rozmawiałem z notariuszem. Trzeba to jakoś prawnie uporządkować, bo formalnie ja tam pracuję, a nic do mnie nie należy, i to jest nienormalne po tylu latach. Pomyślałem, iż najprościej byłoby, jakbyście z Agnieszką przepisały udziały na mnie. Na papierze. Żeby firma miała jednego właściciela, tak czyściej dla urzędu skarbowego, dla ZUS-u…
— Agnieszka jest w szpitalu.
— No właśnie dlatego teraz, mamo. — Pierwszy raz w życiu powiedział "mamo" i Barbarze skurczył się żołądek. — Zanim wróci zestresowana. Załatwimy wszystko, a jak wyjdzie, będzie już miała spokój.
Barbara nie odpowiedziała od razu. Za oknem sąsiadka rozwieszała pranie, prześcieradło łopotało jak żagiel. Barbara pomyślała o Tadeuszu, o tym, jak wracał do domu z czarnymi od smaru rękami, jak mył je szczotką przy zlewie dziesięć minut, zanim siadł do obiadu. Warsztat był ostatnią żywą pamiątką po nim.
— A jeżeli Agnieszka się nie zgodzi?
— Barbaro, przecież to i tak zostaje w rodzinie. — W głosie Roberta pojawiła się nutka zniecierpliwienia, ta sama, którą Barbara słyszała, gdy w niedzielę przy obiedzie ktoś za długo szukał pilota. — A poza tym… szczerze mówiąc, lekarze mówili inaczej, niż Agnieszka wam przekazuje. Byłem na rozmowie z doktorem Zielińskim. Prognozy nie są takie optymistyczne, jak ona to przedstawia.
Barbara chwyciła się oparcia krzesła.
— Co znaczy "nie takie optymistyczne"?
— To znaczy, iż trzeba myśleć realnie, a nie… — urwał, jakby sam usłyszał, jak to zabrzmiało. — Chcę tylko mieć wszystko uporządkowane, żeby potem nikt się nie kłócił. Dla dobra rodziny.
Rozmowa jakoś się skończyła, Barbara choćby nie pamiętała jak, tylko iż odłożyła słuchawkę i długo patrzyła na telefon, jakby to on był winny. Potem zadzwoniła do doktora Zielińskiego — nie przez rejestrację, ale po prostu złapała go na korytarzu, kiedy w końcu dotarła na Banacha o dwunastej trzydzieści, zamiast na obiad.
Lekarz spojrzał na nią znad okularów, zdziwiony.
— Pani Nowak, z córką wszystko dobrze. Antybiotyk działa, płuco się czyści, w piątek albo sobotę wypisujemy. Mówiłem to, nawiasem mówiąc, wczoraj jej mężowi, kiedy przyszedł po informacje.
— On mówił inaczej.
Zieliński tylko podniósł brwi — w sposób mówiący więcej niż jakiekolwiek słowa.
Agnieszka leżała w czteroosobowej sali, przy oknie, w piżamie w drobne kwiatki, którą Barbara sama uszyła jeszcze przed operacją wyrostka pięć lat temu. Wyglądała lepiej niż przez telefon — z rumieńcem, siedziała, nie leżała. Barbara usiadła na skraju łóżka i, nie dając córce choćby się przywitać, powiedziała prosto:
— Robert dzwonił dziś z rana. Chce, żebyś przepisała na niego udziały w warsztacie. Zanim wrócisz do domu.
Agnieszka milczała dłużej, niż Barbara by chciała.
— On już mówił ze mną o tym. Dwa dni temu. Przyniósł jakieś papiery do podpisu, powiedział, iż to formalność skarbowa.
— I co zrobiłaś?
— Podpisałam pierwszą stronę. Byłam po kroplówce, głowa ciężka, chciałam spokoju. — Agnieszka spuściła wzrok na kołdrę. — A drugiej strony nie doczytałam. Coś mnie niepokoiło.
Barbara wstała, poszła do dyżurnej pielęgniarki, pożyczyła długopis i papier i zapisała wszystko, co Agnieszka pamiętała o tych dokumentach — nazwę kancelarii, nazwisko notariusza, datę spotkania. Potem zadzwoniła do bratanka, Marcina, który trzy lata temu skończył prawo i pracował w kancelarii przy placu Trzech Krzyży.
Marcin oddzwonił po dwóch godzinach.
— Ciociu, sprawdziłem u tego notariusza pod wskazanym adresem. Robert złożył wniosek o pełnomocnictwo z podpisem Agnieszki na drugiej stronie, żeby mieć prawo samodzielnie sprzedać połowę udziału firmie leasingowej z Piaseczna. Za dwieście dziesięć tysięcy złotych. Gotówką w ciągu dziesięciu dni od podpisania aktu.
Barbara stała na szpitalnym korytarzu, przy automacie z kawą, i kilka sekund nie mogła złapać oddechu.
— On chciał sprzedać warsztat po Tadeuszu.
— I bez wiedzy Agnieszki co do szczegółów. Ciociu, ta druga strona to notarialne pełnomocnictwo, nieodwołalne przez rok. Gdyby Agnieszka podpisała je w całości, Robert mógłby z tym udziałem robić, co by chciał, nikogo nie pytając.
Wróciła do sali. Agnieszka czekała, złożywszy ręce na kołdrze, i już z samego wyrazu twarzy matki zrozumiała, iż coś jest nie tak.
— Mów.
Barbara opowiedziała. Wszystko, bez ozdobników — o pełnomocnictwie, o sumie, o firmie z Piaseczna, o dziesięciu dniach. Agnieszka słuchała, nie przerywając, tylko palce coraz mocniej zaciskały się na krawędzi kołdry, aż pobielały kostki.
— On mówił lekarzowi, iż prognozy są złe. Żeby mama się pospieszyła.
— Wiem.
— Jedenaście lat, mamo. — Głos Agnieszki się załamał, ale nie od żalu, a od czegoś twardszego. — Daj mi telefon.
Zadzwoniła do Roberta natychmiast, na głośnik, żeby Barbara słyszała.
— Kochanie! — Głos Roberta brzmiał, jakby czekał na ten telefon z otwartymi ramionami. — Jak się czujesz?
— Wyśmienicie. Wypisują mnie w piątek, jak mówiłam. Doktor Zieliński był zdziwiony, iż przekazałeś mu inną wersję.
Cisza na drugim końcu linii trwała dokładnie tyle, ile trzeba, żeby wszystko stało się jasne.
— Agnieszko, ja tylko…
— Ta druga strona pełnomocnictwa. Sprzedaż udziału firmie leasingowej z Piaseczna za dwieście dziesięć tysięcy. Mogłeś mi o tym powiedzieć, czy to też miało poczekać, aż będę martwa albo zbyt słaba, żeby czytać drobny druk?
Robert nie odpowiedział od razu. Kiedy się odezwał, głos miał już inny, cieńszy.
— To była okazja, taka szansa się dwa razy nie trafia, chciałem wszystko załatwić, zanim…
— Zanim co.
Odłożyła słuchawkę, nie czekając na koniec zdania.
W piątek Agnieszka wyszła ze szpitala o jedenastej, w tej samej kurtce, w której ją tam przywieziono. Zamiast do domu na Bielany, gdzie mieszkała z Robertem, poleciła matce jechać prosto do kancelarii notarialnej na Nowym Świecie, tej samej, w której podpisywała pierwszą stronę dokumentu. Marcin już tam czekał, z teczkami pod pachą.
Notariusz, starszy mężczyzna ze zmęczonymi oczami, wysłuchał sprawy i skinął bez zdziwienia — widać nie pierwszy raz słyszał coś podobnego.
— Pełnomocnictwo jeszcze nie nabrało pełnej ważności, brakowało podpisu na trzeciej stronie — oświadczenia woli. Może je pani odwołać od razu, oficjalnym wnioskiem.
Agnieszka podpisała odwołanie pełnomocnictwa własnym imieniem i nazwiskiem, wyraźnie, litera po literze, jakby chciała, żeby atrament wsiąkł głębiej niż zwykle. Potem tego samego dnia razem z matką i Marcinem pojechała do warsztatu na Woli. Robert stał w hali, w roboczym kombinezonie, z grzechotką w ręku — tak samo, jak kiedyś stał jego teść, tylko bez tamtej pewności w ruchach.
Agnieszka położyła na masce samochodu, który właśnie naprawiał, kopię odwołanego pełnomocnictwa i powiadomienie o cofnięciu jego uprawnień do reprezentowania firmy przed klientami i bankiem.
— Od poniedziałku księgowość prowadzi Marcin, dopóki nie znajdę kogoś na stałe. Możesz dalej tu pracować jako mechanik, na etacie, jak wszyscy inni. Ale nic więcej nie podpisujesz w moim imieniu. Nigdy.
Robert otworzył usta, jakby chciał powiedzieć coś o rodzinie, o jedenastu latach, o tym, iż robił to dla nich. Ale Agnieszka już się odwróciła i poszła do samochodu matki, zostawiając go samego przy uniesionej masce, z kluczem w dłoni i papierem, który już nic nie znaczył.
