Słuchaj… wyobraź sobie, iż mamy 1951 rok w Polsce, powojenna rzeczywistość, życie zupełnie inne niż dzisiaj. Czternastoletni chłopak, Marek Kowalski, budzi się w szpitalu w Warszawie czuje ból, a na klatce piersiowej widzi sto szwów. Lekarze właśnie usunęli mu jedno płuco. I żeby w ogóle przeżyć, Marek dostał aż trzynaście jednostek krwi od zupełnie obcych ludzi. choćby nie zna ich imion.
Obok siedzi jego ojciec, pan Stefan, trzymając go za rękę i mówi tylko jedno zdanie, które Marek do końca życia pamiętał:
Synu, żyjesz dlatego, iż ktoś oddał krew.
I wiesz, co Marek wtedy czuł? Jakby ktoś mu dał misję na całe życie. Obiecał sobie, iż gdy tylko skończy osiemnaście lat, sam odda krew. Chciał podziękować za życie, które dostał w prezencie.
Ale jest jeden haczyk Marek panicznie bał się igieł. Na serio. Mimo wszystko, kiedy przyszedł odpowiedni wiek, poszedł do punktu krwiodawstwa na Hożej. Usiadł, wlepił oczy w sufit i pozwolił pielęgniarce wbić igłę… i przez kolejne 64 lata nigdy na to nie patrzył.
Na początku Marek choćby nie wiedział, jak rzadką ma krew. Po kilku donacjach lekarze zaczęli się nim interesować, bo okazało się, iż jego osocze zawiera niezwykle rzadkie przeciwciało takie, które najpewniej pojawiło się u niego po transfuzjach w dzieciństwie. I właśnie te przeciwciała mogły powstrzymać Rh-konflikt, tak częsty wtedy w Polsce, przez który dzieci rodziły się chore lub umierały.
Ktoś kiedyś z naszych babć miał konflikt serologiczny wiesz o czym mówię. To była masakra. Poronienia, śmierć podczas porodu, poważne uszkodzenia mózgu…
I nagle polscy lekarze zorientowali się, iż rozwiązanie jest dosłownie w krwi Marka. Zapytali go, czy nie chciałby oddawać nie tylko krwi, ale też osocza. To już inna bajka zabieg trwa półtorej godziny, a nie dwadzieścia minut, trzeba przychodzić regularnie, kilka razy w miesiącu generalnie całe życie.
Marek się bał. Strach był realny. Ale pomyślał o tych wszystkich dzieciakach i powiedział: Dobrze, robię to.
I słuchaj, przez 64 lata nie opuścił ani jednego terminu. Oddawał osocze podczas szczęśliwych chwil i tych najgorszych. Robił to, pracując najpierw jako kolejarz, potem już na emeryturze nie przestawał. choćby kiedy kilka lat po śmierci żony, Barbary, mówił, iż to był najczarniejszy okres w jego życiu, i tak pojawiał się w punkcie, rozmawiał z pielęgniarkami, liczył płytki na suficie, byleby tylko nie patrzeć na igłę.
Strach nie zniknął. Ale i tak przychodził.
Najśmieszniejsze, iż w pewnym momencie okazało się, iż jego własna córka, Małgosia, potrzebowała leku opartego na jego osoczu, gdy była w ciąży. Jego wnuk Staś żyje tylko dlatego, iż jego dziadek podjął taką decyzję lata wcześniej.
W maju 2018 roku, gdy Marek miał już 81 lat, zgodnie z polskim prawem musiał po raz ostatni oddać osocze. W tej sali były mamy z noworodkami żywy dowód na to, iż jego decyzja miała znaczenie. Dziękowały mu ze łzami w oczach.
Usiadł ostatni raz na fotelu, odwrócił wzrok i oddał osocze po raz 1173.
Od lat 60., w Polsce podano ponad 3 miliony dawek leku na bazie jego krwi. Lekarze szacują, iż jego dar ocalił życie około 2,4 miliona dzieci.
Mówiło się o nim jak o bohaterze, ale Marek zawsze się tylko uśmiechał:
Ja tylko siedzę w ciepłym pokoju, oddaję krew, potem dostaję herbatę i ciastko, idę do domu. Żaden wyczyn.
Marek Kowalski odszedł spokojnie we śnie, 17 lutego 2025 roku, mając 88 lat.
Często mówimy o bohaterach, myśląc żołnierze, politycy albo faceci z wielkim portfelem i sławą. A czasem bohater to człowiek, który przez 64 lata dotrzymuje słowa.
Czuje paraliżujący strach, a i tak idzie dalej bo wie, iż życie innej osoby jest ważniejsze niż jego lęk.
No i teraz pytanie do ciebie który mały, ale odważny krok możesz zrobić, choćby jeżeli trochę się boisz?
