Wroclawscy sprzedawcy, pracownicy punktów usługowych oraz osoby prywatne powinni zachować szczególną czujność podczas weryfikacji tożsamości z ekranu telefonu. Służby ostrzegają przed narastającym zjawiskiem stosowania fałszywych aplikacji podszywających się pod cyfrowy dowód osobisty, znanych m.in. jako „mFake” lub „lewy mObywatel”. Użycie nieoficjalnego narzędzia nie ma mocy prawnej i może być próbą wyłudzenia bądź oszustwa.
Czym jest „Fake mObywatel” i jakie niesie zagrożenia
Mobilne aplikacje imitujące państwowe dokumenty stanowią realny problem m.in. w lokalnym handlu, gastronomii, branży hotelarskiej czy podczas kontroli dostępu do wydarzeń na terenie Wrocławia. Problem ten dotyka bezpośrednio pracowników punktów handlowych – na przykład przy weryfikacji wieku przy zakupie wyrobów alkoholowych i tytoniowych – a także kurierów i recepcjonistów.
Spreparowane oprogramowanie lub podrobiony widok ekranu wykorzystywane są do omijania procedur bezpieczeństwa oraz wprowadzania w błąd instytucji i osób prywatnych.
Określenia „lewy mObywatel”, „mFake” czy „Fake mObywatel” odnoszą się najczęściej do:
-
nieoficjalnych aplikacji udających prawdziwą usługę mobilną;
-
przerobionych zrzutów ekranu mających imitować autentyczny widok dokumentu;
-
narzędzi lub generatorów, które pozwalają tworzyć fikcyjne dane osobowe, zdjęcia, numery dokumentów lub status uprawnień;
-
animacji lub makiet interfejsu, które na pierwszy rzut oka wyglądają wiarygodnie, ale nie pochodzą z legalnego źródła.
Główne ryzyko polega na usypianiu czujności przez wizualne podobieństwo atrapy do oryginału. Sama prezentacja statycznego obrazu na ekranie telefona nie stanowi dowodu tożsamości.
Jak rozpoznać sfałszowany dokument cyfrowy
Osoby weryfikujące tożsamość powinny zwrócić uwagę na szereg sygnałów ostrzegawczych, które mogą świadczyć o próbie użycia nielegalnego narzędzia.
Sygnałami ostrzegawczymi mogą być przede wszystkim:
-
pokazywanie wyłącznie statycznego ekranu, bez możliwości wykonania rzeczywistej weryfikacji;
-
nienaturalne zachowanie interfejsu, brak płynności, brak reakcji poszczególnych funkcji lub widok przypominający tylko grafikę;
-
pośpiech i presja wywierana przez osobę okazującą dokument;
-
niechęć do dodatkowego potwierdzenia danych;
-
rozbieżności między wyglądem osoby a prezentowanymi danymi;
-
brak możliwości potwierdzenia autentyczności w sposób przewidziany dla legalnej usługi.
Zasady weryfikacji i zalecane środki ostrożności
Przedsiębiorcy i pracownicy wrocławskich punktów usługowych w sytuacjach budzących wątpliwości powinni korzystać z oficjalnych narzędzi weryfikacyjnych. Do potwierdzenia wiarygodności pokazywanego dokumentu służy oficjalny serwis rządowy pod adresem: weryfikator.mobywatel.gov.pl.
W przypadku wystąpienia uzasadnionego podejrzenia, iż okazany dokument jest sfałszowany, zaleca się odmowę jego uznania, zachowanie ostrożności oraz powiadomienie organów ścigania. Posługiwanie się podróbką w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wprowadzenia w błąd wiąże się z odpowiedzialnością karną.
