Ręce Beaty Kowalczyk drżały tak mocno, iż długopis wystukiwał o blat kuchennego stołu nerwowy rytm, zupełnie niezależny od jej woli. Za trzy tygodnie miała stanąć przed czterystoma osobami w hali widowiskowej przy ulicy Bułgarskiej i ta myśl odbierała jej sen już teraz, choć była to zaledwie środa.
Miała czterdzieści jeden lat i dwanaście lat doświadczenia w prowadzeniu szkoleń dla firm z okolic Poznania. Umiała rozmawiać z ludźmi, umiała sprzedawać projekty — ale przed dużą konferencją zawsze robiła się z niej inna osoba. A ta konferencja, zaplanowana na drugi czwartek września, o dziewiątej rano, przed czterystoma specjalistami HR z całej Wielkopolski, była największa w jej karierze.
Trzy tygodnie wcześniej zadzwoniła do niej córka jej starszej siostry, Marta, która akurat kończyła studia z zarządzania i szukała pierwszej pracy.
— Ciociu, mogę przyjść posłuchać próby? Chcę zobaczyć, jak to się robi od kuchni.
Beata się zgodziła, bo Marta zawsze była tą z rodziny, która zadawała niewygodne pytania. I dokładnie to zrobiła.
Próba odbywała się w sali konferencyjnej biurowca przy Rondzie Kaponiera, w poniedziałkowy wieczór, kiedy za oknem już paliły się latarnie, a w budynku obok ktoś odpalał fajerwerki z okazji jakiegoś wesela. Beata stanęła przy flipcharcie z kartką, na której było spisane sześćdziesiąt siedem linijek tekstu — nauczonych na pamięć, słowo w słowo, przez trzy noce z rzędu.
Zaczęła recytować. Zdanie po zdaniu, bez jednej pomyłki, ale głosem, który brzmiał jak automat na dworcu PKP zapowiadający opóźnienie pociągu.
Marta przerwała jej w połowie trzeciego akapitu.
— Ciociu, przepraszam, ale… o czym ty teraz mówisz? Bo ja już się pogubiłam.
Beata odłożyła kartkę na flipchart i przez chwilę nie wiedziała, co odpowiedzieć. Miała wrażenie, iż ktoś jej wyjął dywan spod nóg.
— Uczę się tego na pamięć od trzech dni — powiedziała w końcu, siadając na krześle biurowym, które zaskrzypiało pod nią głośno. — Słowo w słowo. Żeby nic nie schrzanić.
— No i widzisz. Właśnie dlatego nic nie rozumiem. Ty nie mówisz do mnie, ty odtwarzasz nagranie.
To zabolało, ale Marta miała rację, i Beata to wiedziała, zanim jeszcze skończyła zdanie.
Drugi problem wyszedł na jaw dwadzieścia minut później, kiedy Beata przeszła do części o rekrutacji pokolenia Z. Mówiła coraz szybciej, jakby ktoś podkręcał jej prędkość odtwarzania, połykała końcówki, myliła się i cofała, żeby poprawić szyk zdania. Marta w pewnym momencie po prostu podniosła rękę, jak w szkole.
— Zwolnij. Serio. Ja choćby nie zdążyłam zapisać pierwszej myśli, a ty już jesteś przy piątej.
— Stresuję się — przyznała Beata. — Im bardziej się boję, tym szybciej mówię. Nie panuję nad tym.
— To jest właśnie ten problem. Publiczność nie nadąża za twoimi nerwami. Oni potrzebują przestrzeni, żeby to wszystko poukładać sobie w głowie.
Trzecia rzecz wydarzyła się już następnego dnia, na ostatniej próbie przed samą konferencją, w tej samej sali, tyle iż tym razem za oknem lał deszcz i ktoś z korytarza wniósł zapach mokrej kurtki i kawy z automatu.
Beata postanowiła zacząć wystąpienie inaczej — od szczerości.
— Dzień dobry państwu, jestem bardzo zestresowana, mam nadzieję, iż się nie pomylę, bo tak naprawdę nie czuję się ekspertką w tym temacie…
Marta zakryła twarz dłonią.
— Ciociu. Stop. Po co ty im to mówisz? Oni jeszcze nie zdążyli się na tobie poznać, a ty im już dajesz gotowy powód, żeby cię nie słuchali.
— Ale ja naprawdę tak się czuję.
— No i co z tego? Nikt cię nie pyta, jak się czujesz. Oni przyszli po to, żeby usłyszeć, co wiesz. Daj im samym zdecydować, jaka jesteś — najczęściej wychodzi im to lepiej, niż myślisz o sobie sama.
Tego wieczoru Beata wróciła do swojego mieszkania na Jeżycach, zrobiła sobie herbatę, której nie dopiła, i usiadła przy stole kuchennym z tymi sześćdziesięcioma siedmioma linijkami. Sąsiad z góry, jak zwykle o tej porze, ćwiczył grę na gitarze — te same trzy akordy, w kółko, przez ścianę. Beata wzięła długopis i zaczęła skreślać. Nie całe zdania — tylko słowa, które nic nie znaczyły. Zostawiła dziesięć punktów. Dziesięć myśli, bez ozdobników.
W dzień konferencji, w hali przy Bułgarskiej, stanęła przed czterystoma osobami bez kartki w ręku. Miała tylko te dziesięć punktów zapisanych na małej karteczce, którą trzymała przy notatniku, nie po to, żeby czytać, ale żeby się nie zgubić.
Zaczęła mówić wolniej, niż kiedykolwiek do tej pory. Zrobiła pauzę po pierwszym zdaniu — długą, dłuższą niż jej się wydawało, iż wypada. Sala nie zareagowała ciszą niezręczną. Zareagowała skupieniem.
Nie powiedziała ani słowa o swoim stresie. Powiedziała to, co wiedziała.
Po czterdziestu minutach, kiedy skończyła, organizatorka konferencji, kobieta nazwiskiem Halina Wróbel, podeszła do niej z podpisaną umową na cykl warsztatów dla trzech kolejnych firm z jej portfolio — na łączną kwotę osiemnastu tysięcy złotych, na cały przyszły rok. Beata podpisała się długopisem, który drżał znacznie mniej niż trzy tygodnie wcześniej.
Marta czekała przy wyjściu z sali, oparta o ścianę, z telefonem w kieszeni, którego choćby nie sprawdziła przez całe czterdzieści minut. Kiedy Beata podeszła, siostrzenica tylko wyciągnęła rękę i strzepnęła jej z ramienia niewidoczny pyłek.
— No i tyle. A mówiłaś, iż wolisz recytować z kartki, bo tak jest bezpieczniej.
Beata schowała małą karteczkę z dziesięcioma punktami do portfela, między dowód osobisty a starą fotografię. Zamknęła portfel i schowała go do torebki, nie mówiąc nic więcej.
