Na klatce pachniało kapustą i wilgocią starej kamienicy, kiedy schodziłam piętro niżej oddać Magdzie młynek do kawy. Jestem Halina, mam sześćdziesiąt cztery lata i jedenaście z nich przepracowałam w kancelarii notarialnej przy ulicy Chopina w Lublinie. Młynek zepsuł mi się we wtorek, a Magda pożyczyła mi swój bez wahania.
Drzwi do ich mieszkania były uchylone. Nie pukałam, bo zza nich dochodził śmiech Teresy, matki Kamila, i pomyślałam, iż może akurat skończyli obiad. Weszłam do przedpokoju i zatrzymałam się tak gwałtownie, iż torba z młynkiem uderzyła mnie w biodro.
Na podłodze salonu klęczał ojciec Magdy. Jan, starszy człowiek po siedemdziesiątce. Pod kolanami miał rozmazany sok z wiśni, skorupki jaj i kawałki rozbitego słoika po ogórkach małosolnych. Ścierał to starą szmatą, a nad nim, na kanapie, siedziały Teresa i Natalia, siostra Kamila. Teresa przełamała paluszek na pół i strzepnęła okruchy na podłogę.
— Skończ z tym w końcu. Cały pokój śmierdzi wsią — rzuciła do Jana.
Natalia roześmiała się i podgłośniła telewizor.
Tydzień wcześniej tego samego Jana widziałam w kancelarii, w której dawniej pracowałam. Siedział przy biurku, a przed nim leżał druk pełnomocnictwa. Za nim stał Kamil, zięć. Mówił coś o hipotece i o tym, iż to tylko formalność. Wtedy pomyślałam: rodzinne sprawy, nie moja broszka. Teraz zrobiło mi się zimno gdzieś pod mostkiem.
Za mną trzasnęły drzwi windy. Na wycieraczkę runęła walizka. Magda Orłowska weszła do mieszkania, nie zdejmując płaszcza. Kropelki deszczu zostały na jej rękawach. Nie odezwała się ani słowem. Podeszła do ojca, pochyliła się i wzięła go pod łokieć.
— Tato, wstań.
Jan chwycił szmatę mocniej, jakby dopiero teraz zorientował się, iż ma ją w palcach. W kolanach coś mu chrupnęło, zanim stanął prosto.
— Co ty tutaj robisz? — zapytał cicho.
Teresa wstała z kanapy i obciągnęła bluzkę.
— Nie rób przedstawienia. Twój ojciec sam chciał pomóc.
— Mój ojciec ma siedemdziesiąt dwa lata — odpowiedziała Magda. — I nie pomaga, tylko sprząta twoje śmieci.
Nie wiem, co bym zrobiła na jej miejscu. Może trzasnęłabym torbą o stół. A ona odwróciła się do Jana i powiedziała:
— Do pokoju gościnnego. Teraz.
Jan nie protestował. Szedł korytarzem, a ja cofnęłam się pod kuchenny kredens, żeby na niego nie wpaść. Magda zamknęła za nimi drzwi na klucz. Usłyszałam, jak Jan mówi cicho:
— Nie jesteś zatrzymana? Kamil powiedział, iż możesz iść do więzienia, jeżeli nie podpiszę tej hipoteki.
Przez chwilę myślałam, iż przesłyszałam. Tylko iż ja jedenaście lat siedziałam w kancelarii. Wiem, jak wygląda pełnomocnictwo do obciążenia gospodarstwa. Wiem też, iż hipoteka na trzy czwarte wartości to nie formalność.
Magda musiała powiedzieć coś, czego nie dosłyszałam, bo w salonie Teresa nastawiła telewizor na jakimś serialu o policjantach. Potem Jan wyszedł z pokoju z płaszczem pod pachą. Magda zadzwoniła po taksówkę i odprowadziła go do drzwi.
— Halina? — powiedziała do mnie, jakby dopiero teraz mnie zauważyła. — Proszę, niech pani pójdzie z nim do windy. Ja tu jeszcze posprzątam.
Nie lubię takiego słowa „posprzątam”. Zwłaszcza kiedy słyszy się je w ustach kobiety, która właśnie kazała ojcu wsiąść do taksówki.
Zeszłam z Janem na dół. Na chodniku przed kamienicą stała już srebrna toyota z naklejką jakiejś korporacji. Jan wsiadł, ale najpierw przez chwilę trzymał w palcach zmiętą kartkę. Wyglądała jak odpis pełnomocnictwa. Wepchnął ją do kieszeni marynarki i powiedział do szyby:
— To gospodarstwo stoi we wsi od tysiąc dziewięćset trzydziestego ósmego. Trzydzieści cztery lata temu kupił je mój teść. Nie sprzedam go za nic.
Nie odpowiedziałam. Miałam wrażenie, iż rozmawia z kimś innym, może z żoną, która nie żyła od dawna. Zamknęłam drzwi taksówki i patrzyłam, jak odjeżdża w stronę alei Kraśnickiej.
Nie wróciłam do siebie. Usiadłam na parapecie na półpiętrze, bo w mieszkaniu miałam za cicho. Wyciągnęłam papierosa, chociaż rzuciłam palenie cztery lata temu. Nie zdążyłam go zapalić, bo zobaczyłam przez okno, jak pod kamienicę podjeżdża ciemne kombi. O 19:03, dokładnie, bo na wieży kościoła wybiła godzina. Kamil Orłowski wysiadł z teczką pod pachą. Za nim, z drugiego auta, wyszło dwóch mężczyzn w marynarkach. Jeden trzymał plik papierów, drugi aparat na pasku.
Zeszłam piętro niżej i stanęłam za filarem przy uchylonych drzwiach. Nie zamykali ich na amen. W salonie Magda stała za stolikiem kawowym. Na blacie leżała kremowa teczka. Z niej wystawał dokument z pieczęcią Sądu Rejonowego Lublin-Zachód i napisem „Wniosek o zabezpieczenie roszczenia do kwoty 340 000 złotych”.
Kamil wszedł do środka i zobaczył teczkę. Uśmiech zszedł mu z twarzy tak szybko, jak gwałtownie podnosi się roleta.
— Co to? — zapytał.
— To twoja hipoteka — odpowiedziała Magda. — Tylko iż nie na moje nazwisko. To zabezpieczenie na gospodarstwie ojca. Unieważnione godzinę temu u notariusza.
Kamil zrobił krok do przodu. Teczka uderzyła go w kolano i otworzyła się, sypiąc kartki. Schylił się, a wtedy do mieszkania weszli ci dwaj mężczyźni.
— Pan Kamil Orłowski? — zapytał wyższy. — Policja. Jest pan podejrzany o oszustwo na szkodę osoby starszej.
Teresa poderwała się z kanapy, a Natalia wyłączyła telewizor. W telewizorze było coś o kradzieży samochodów, ale nikt już na to nie patrzył.
Magda wyjęła z torebki telefon i położyła go na stole obok teczki. Na ekranie widniała otwarta wiadomość do notariusza. Nie widziałam treści, tylko jedno zdanie: „Proszę zablokować wypłatę z konta wspólnego do odwołania.”
— To nie wszystko — dodała. — Jutro o dziewiątej ślusarz wymienia zamek. Wasze rzeczy są w workach przy drzwiach.
Teresa chciała coś powiedzieć, ale policjant zasłonił jej drogę. Natalia stała z telefonem w dłoni i nie wiedziała, gdzie go schować.
Kamil nie krzyczał. Położył teczkę na podłodze i obracał w palcach kluczyk od samochodu.
— Magda, przecież to można jakoś wyjaśnić.
— Można — odpowiedziała. — Przed sądem.
Policjanci spisali go, spisali Teresę i Natalię. Nie słyszałam już dalszych pytań, bo cofnęłam się na klatkę i tam zapaliłam papierosa na schodach. Winda zjechała na parter, a ja zobaczyłam, jak Kamil wychodzi z budynku w towarzystwie policjantów. Nie miał już teczki. Teresa szła za nim, ciągnąc Natalię za rękaw.
Magda została w mieszkaniu sama. Podeszła do drzwi i przekręciła klucz w zamku raz, potem drugi raz. Wsunęła klucz do kieszeni płaszcza. Zgasiła światło w salonie, ale nie wróciła na górę. Usłyszałam tylko, jak w przedpokoju szura podeszwa o wycieraczkę, a potem weszła do łazienki i odkręciła wodę.
Młynek do kawy został na komodzie. Nikt go nie zabrał. Zeszłam na dół po swoje rzeczy i zobaczyłam, iż na wycieraczce leży mój niedopałek. Podniosłam go, włożyłam do kieszeni, bo nie chciałam zostawić śladu. Potem wróciłam do siebie, zamknęłam drzwi na zamek i przekręciłam klucz dwa razy, tak jak ona.
