Trzysta dwadzieścia złotych za spokój

W salonie Orange przy Legnickiej pachniało mokrymi płaszczami i soczkiem z automatu dla dzieci. W kolejce przede mną stała kobieta z wózkiem, maluch darł się tak, iż wszyscy udawali, iż patrzą w telefony. Ja nie udawałam. Patrzyłam na swój dowód, na numer umowy, na półtoraroczny staż. Konsultant w końcu wywołał: „Pani Marta?” Podeszłam. Położyłam dowód na ladzie.

– Chcę zamknąć numer. Ten, na który od roku przychodzą rachunki.

– Umowa jest na pani nazwisko. Do końca zostały cztery miesiące. Będzie kara.

– Ile?

– Trzysta dwadzieścia złotych.

– Proszę to zrobić.

Chłopak — może dwadzieścia cztery lata — przebierał palcami po klawiaturze, jakby się wahał. Ale nie pytał, dlaczego. Dobrze. Nie zniosłabym tłumaczenia, iż to mój brat, iż matka prosiła, iż rodzina.

Potem wydrukował dokument, podsunął mi długopis. Podpisałam. Wyszłam na deszcz.

Muszę cofnąć się o osiem miesięcy, do wieczoru, kiedy weszłam do własnego mieszkania i zobaczyłam Pawła w kuchni, z moją szufladą otwartą do połowy. Stał przy blacie, w dłoni trzymał zegarek po dziadku. Ten złoty sygnet, który leżał w pudełku po herbacie. Mój brat popatrzył na mnie, jakbym to ja mu przeszkadzała.

– Matka dała mi klucze – powiedział. – Miałem tylko sprawdzić, czy ci się nie zepsuła pralka. I posprzątać.

– To nie jest twój dom. – Głos mi drżał, ale nie od strachu, tylko od tego, iż znów musiałam to mówić. Po raz setny chyba.

Zabrałam mu zegarek. Wyrwałam z jego dłoni. On zaśmiał się. – Ty wszystko bierzesz do siebie. Rodzina powinna sobie pomagać.

Wtedy zadzwoniłam do matki. Kazała mi nie przesadzać. Że on jest w dołku, iż nie ma za co wyjechać do pracy, iż chciał tylko pożyczyć.

– Pożyczyć? On wszedł do mojego domu bez mojej wiedzy. Przejrzał moje rzeczy.

– Nie mów tak. To twój brat.

Rozłączyłam się. Tej nocy zasunęłam zasłony i przystawiłam krzesło do drzwi wejściowych. Miałam trzydzieści cztery lata i siedziałam w przedpokoju, nasłuchując, czy ktoś nie wkłada klucza do zamka.

To nie był pierwszy raz, kiedy matka wybrała jego. Odkąd pamiętam, Paweł miał taryfę ulgową. W liceum sprzedał mój aparat analogowy, bo „musiał spłacić dług u takiego jednego”. Matka kazała mi nie robić awantury, bo „rodzina się nie dobija”. Gdy miałam dwadzieścia sześć lat, wziął na mój PESEL dwa abonamenty. Spłacałam je prawie rok: sto czterdzieści złotych miesięcznie. Do tego jeszcze ten numer, który teraz zamknęłam, wziął na mnie jakieś półtora roku temu. Czterysta złotych co miesiąc. Matka płakała wtedy w słuchawkę: „Proszę, nie zgłaszaj. To go dobije.” No to nie zgłosiłam. Płaciłam. A on w tym czasie zdążył jeszcze raz wejść mi do mieszkania, kiedy byłam w delegacji. Zabrał wiertarkę po ojcu i zostawił kartkę: „Oddam, jak dostanę wypłatę.” Do dziś nie oddał.

Po tym, jak wyrwałam mu zegarek, pojechałam do matki. Nie krzyczałam. Usiadłam przy jej stole, na którym stała niedojedzona zupa i kubek z miętą. Za oknem sąsiadka trzepała chodnik, a z góry leciał zapach smażonej cebuli. Matka mieszała herbatę bez pośpiechu.

– Chcesz, żebym wybierała między dziećmi? – zapytała.

– Nie. Chcę, żebyś przestała mnie poświęcać, żeby ratować jego.

Odłożyła łyżeczkę. – On sobie nie radzi. A ty masz pracę, mieszkanie, wszystko.

– Mam, bo harowałam. A on co? Sprzedaje moje rzeczy z dzieciństwa i wyciąga z mojego konta pieniądze, które ty mu dajesz.

To ją zabolało. Zamilkła. Ale nie powiedziała „masz rację”. Powiedziała: „Kiedyś mi podziękujesz, iż nie pozwoliłam wam się poróżnić na amen.”

Nie wytrzymałam. Wstałam. Położyłam na stole zapasowe klucze do mojego mieszkania. – To nie ty nas poróżniłaś. To on, a ty mu pomogłaś.

Wyszłam. Na klatce śmierdziało psim moczem, a pod drzwiami sąsiada leżała reklamówka z Biedronki. Przez chwilę chciałam wrócić, powiedzieć coś jeszcze. Nie wróciłam.

Potem zrobiłam to, co trzeba było zrobić dziesięć lat wcześniej. Wymieniłam zamek. Poszłam na policję. Podałam, iż Paweł groził mi przez telefon, iż wchodzi bez zgody, iż biorę to jako nękanie. Pani sierżant patrzyła na mnie zza okularów, ale wpisała wszystko cierpliwie. Dostałam zaświadczenie. Schowałam je do szafki nocnej, pod książki.

Rodzina się odezwała. Ciotka Halina napisała, iż „babcia przewraca się w grobie”. Kuzyn Michał, iż „brata się nie topi”. Tylko moja przyjaciółka Kasia powiedziała: „Wreszcie ktoś cię chroni. Ty sama.”

Przez osiem miesięcy żyłam w spokoju. Matka dzwoniła rzadko, pytała o ciśnienie, o promocje w aptece. Paweł nie dawał znaku. Myślałam, iż może to koniec. Ale dwa tygodnie temu matka zadzwoniła z pretensją: „Nie możesz chociaż opłacić jego telefonu? Odcięli mu numer, a on potrzebuje dodzwonić się do poradni!” Okazało się, iż ten numer, który wziął na mnie, sam przestał płacić. Operator wysłał windykację. Matka chciała, żebym go spłaciła. Powiedziałam: „Nie.” Usłyszałam, jak wciąga powietrze. „Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam?” I wtedy zrozumiałam, iż jeżeli nie zamknę tego numeru definitywnie, nigdy się nie uwolnię.

Dlatego stałam w salonie Orange i podpisywałam karę umowną. Trzysta dwadzieścia złotych. Zapłaciłam od razu, kartą. Konsultant wydrukował potwierdzenie. Wyszłam na Legnicką. Deszcz padał drobny, wrocławski, taki, co przykleja się do twarzy. Wsiadłam w tramwaj linii 14 w stronę dworca. W wagonie tłok, ktoś kaszlał, pachniało mokrym płaszczem. Sprawdziłam telefon. Dwa nieodebrane połączenia od matki. Nie oddzwoniłam.

Wieczorem przyszła. Nie do mieszkania, bo po wymianie zamka nie miała klucza, ale na klatkę. Usłyszałam pukanie. Wyjrzałam przez wizjer — matka w płaszczu, z parasolem, z torbą w dłoni. Pachniało od niej wilgocią.

Otworzyłam.

– Zamknęłaś mu numer? – niemal krzyknęła. W głosie miała zdziwienie, jakbym popełniła coś nieodwracalnego.

– Tak.

– On teraz nie ma jak zadzwonić do przychodni! Wiesz, iż ma wizytę u psychiatry w czwartek!

– Niech sobie wyrobi własny abonament.

– Z czego? Nie płacą mu, jest w kryzysie.

– To nie mój problem. Mamo, to nigdy nie był mój problem. Płaciłam za jego numery, za jego długi, za jego zachcianki. Czterysta złotych miesięcznie. Przez półtora roku. On nie zapłacił ani złotówki.

– To twój brat.

– To moje pieniądze.

Matka zamilkła. Otworzyła usta, zamknęła. W tle, na klatce, sąsiad wyjrzał zza drzwi i schował się. Na parapecie w moim przedpokoju leżał niepodpisany dowód nadania z policji — zostawiłam go tam specjalnie, żeby nie zapomnieć.

– Ty go zabijesz – powiedziała matka.

– Nie. On sam siebie zabija. A ja mu nie podsunę więcej swojej szyi.

– Zawsze byłaś taka zimna. Jak ojciec.

To miało zaboleć. Ale przypomniałam sobie tę noc, kiedy siedziałam w przedpokoju z krzesłem przy drzwiach, i potrafiłam już tylko westchnąć.

– Dobrze. Może taka zimna, jak ktoś, kto musi – powiedziałam.

Wzięłam z torby ulotkę z operatora, na której była rozpiska opłat. Podałam jej. – Tu jest suma. Trzysta dwadzieścia złotych kary. Zapłaciłam. Bo wolę zapłacić teraz, niż przez kolejne dwa lata sponsorować jego telefon.

Matka wzięła ulotkę. Zgniotła ją w kulkę. Rzuciła na wycieraczkę.

– Nie masz serca – rzuciła.

– Nie mam już pieniędzy na kłamstwo – zamknęłam drzwi.

Za drzwiami jeszcze chwilę stała. Słychać było, jak rozmawia przez telefon, pewnie z Pawłem. Potem tupot butów po schodach. Podeszłam do okna. Przez szybę widziałam, jak idzie w stronę przystanku, parasol trzyma krzywo, nie zauważa, iż wpadła w kałużę przy krawężniku. Z kieszeni płaszcza wystawała miętowa apaszka, którą dostała ode mnie trzy lata temu. Coś ścisnęło mnie w gardle. Odeszłam od okna i zaciągnęłam zasłonę.

W kuchni nastawiłam wodę. Wyjęłam z szafki kubek z miętą, ten sam wzór co u matki. Wsypałam dwie łyżeczki cukru, chociaż nie słodzę. Woda zagotowała się, przelałam. Na blacie leżał mój dowód osobisty i potwierdzenie zamknięcia numeru. Schowałam oba do szuflady obok kluczy od mieszkania.

Włączyłam telewizor. Leciały skoki narciarskie. Na ekranie zielone wzgórze, tłum kibiców. Usiadłam na kanapie, w dłoni kubek. Za oknem tramwaj skręcał w stronę dworca. Przy drzwiach wejściowych nie stało już żadne krzesło.

Następnego dnia przyszła wiadomość od Pawła: „Zniszczyłaś mi życie.” Nie odpisałam. Skasowałam. Numer usunęłam z telefonu. W banku złożyłam dyspozycję blokady wszelkich pełnomocnictw, które mogłyby dotyczyć moich rachunków. Pani w okienku pokazała mi dokument do podpisu.

Wzięłam długopis i podpisałam.