W niedzielę o siódmej czterdzieści zadzwoniła Halina Różycka z naprzeciwka. Mama siedziała na klatce w kapciach, na kuchence spaliła się rura od parownika, a ona czekała na tatę, który nie żyje od szesnastu lat. Halina mówiła szybko, jakby bała się, iż przerwę. Nie przerwałam. Włożyłam sweter, zgarnęłam kluczyki i zjechałam do garażu. Z Warszawy do Siedlec jest osiemdziesiąt kilka kilometrów. Na stacji w Garwolinie kupiłam kawę, którą postawiłam na dachu i zapomniałam. Trzęsły mi się palce.
Mama otworzyła drzwi po trzecim dzwonku. Stała w szlafroku w drobne kwiatki, podeszła pół metra i powiedziała:
— A pani w jakiej sprawie?
Dopiero kiedy zdjęłam buty i powiesiłam kurtkę na haczyku, który od dziecka znałam, mama złapała mnie za łokieć.
— Magda? Przyjechałaś w niedzielę? To ci się udało.
Weszłam do kuchni. Parownik leżał na blacie, rura była czarna. Otworzyłam okno, wyjęłam z torby termometr, bo mama mówiła, iż ma dreszcze. Nie skomentowałam. Podałam jej herbatę w kubku z napisem „U babci”. Włączyłam radio, leciała jakaś składanka polskiej muzyki tanecznej. Mama zaczęła nucić.
O dziesiątej przyjechał Krzysztof. W progu rzucił kluczyki na półkę, zdjął buty i od razu poszedł do pokoju. Usiadł przy stole, wyjął z torby trzy dokumenty, rozłożył jak układankę.
— Magda, matka nie ogarnia. W zeszłym tygodniu zostawiła żelazko na desce. W poniedziałek poszła do sklepu po chleb i wróciła w kapciach. Trzeba działać, zanim podpali pół kamienicy. Dom Seniora Magnolia w Białej Podlaskiej ma wolne miejsce. Czterdzieści osiem tysięcy rocznie, z czego połowę pokryje renta mamy. Mieszkanie sprzedamy. Mam wycenę: trzysta dwadzieścia tysięcy.
— Zanim co? — zapytałam, ale zanim dokończył, wiedziałam.
— W sobotę przyjadę z notariuszem? Nie, nie. Jest pełnomocnictwo. Mama podpisała je trzy lata temu, po tym wylewie. Mogę podpisać umowę przedwstępną. Już wystawiłem ogłoszenie.
Siedziałam. Para z czajnika osiadała na szybie. Krzysztof rozłożył jeszcze jeden papier — rezerwację miejsca w domu seniora. Widniała tam data: piątek. Zostało pięć dni.
— Ty bywasz raz na rok — dodał, patrząc na mnie znad dokumentów. — Nie masz prawa.
Nie odpowiedziałam. Wstałam, zrobiłam mamie jajecznicę na maśle. Kroiłam cebulę, a ostrze zostawiało ślady na desce. Mama za moimi plecami opowiadała Halinie z naprzeciwka, iż przyjechała córka z Warszawy. Przez okno było słychać, jak sąsiadka mówi: „To dobrze, Irena, dobrze.” Jej pies Bajgiel szczekał na gołębie.
Krzysztof wyszedł koło południa. Zostawił dokumenty. Wzięłam je do ręki, przeczytałam każde zdanie. Pełnomocnictwo obejmowało rozporządzanie mieszkaniem. Miał je w teczce od dawna. To nie był impuls, to był plan.
Wieczorem mama usiadła w fotelu i zaczęła opowiadać o tym, jak w 1979 roku zepsuł się autobus i musiała wracać z Białej do Siedlec piechotą. Słyszałam to może dwadzieścia razy. Ale tym razem nie powiedziałam „mówiłaś”. Zamiast tego zdjęłam z półki stary album i poprosiłam, żeby pokazała, gdzie dokładnie zepsuł się autobus. Mama położyła palec na mapie, pomyliła drogę, ale poprawiła się sama. „Wtedy nosiło się rajstopy z bazaru” — dodała i zaśmiała się.
Położyłam ją spać. W przedpokoju otworzyłam szafkę na buty. Mama trzymała tam pudełko po kremie Nivea, a w nim — zeszyt. Na okładce niebieskim długopisem: „Magda”. W środku kolumny: data, godzina, „nie odebrała”, „oddzwoniła, rozmowa 4 minuty”, „przyjechała, została dwie noce”. Ostatni wpis sprzed trzech tygodni: „Magda nie odebrała, spróbuję jutro”. Zamknęłam zeszyt, zanim skończyłam czytać.
Następnego ranka zadzwoniłam do szefowej. Wzięłam bezpłatny urlop na trzy miesiące, nie podając przyczyny. Potem zjechałam do centrum. W banku sprawdziłam oszczędności: trzydzieści siedem tysięcy czterysta złotych. Przeliczyłam w myślach: opiekunka do mamy w Siedlcach kosztuje trzy tysiące dwieście miesięcznie. Za cztery miesiące z góry — dwanaście tysięcy osiemset. Zostaje na lekarzy, żarcie, rachunki. Nie wracam do Warszawy w tę sobotę.
W środę mama miała wizytę u lekarki. Pojechałyśmy autobusem numer 5. Pani doktor powiedziała, iż to „zmiany naczyniowe”, iż trzeba monitorować. Mama trzymała mnie za łokieć przez całą drogę. W aptece kupiłam leki za sto osiemnaście złotych. W tym samym sklepie pani farmaceutka zapytała mamę, czy chce coś na pamięć. Mama powiedziała: „Nie, córka jest w domu”.
W piątek zadzwonił notariusz z Białej, bo Krzysztof podał mój numer. Mówił, iż ma pełnomocnictwo od Ireny Kowalczyk, iż transakcja w sobotę o dziesiątej trzydzieści. Poprosiłam, żeby sprawdził rejestr notarialny, bo mama odwołała pełnomocnictwo w środę. To nie była prawda. Jeszcze nie. Ale głos mi nie drżał.
W sobotę o siódmej rano zamówiłam ślusarza. Wymienił zamek w drzwiach wejściowych. Zapłaciłam dwieście sześćdziesiąt osiem złotych. Stary zamek włożyłam do słoika po musztardzie. Mama zapytała: „Po co?” Powiedziałam, iż w sobotę pada. Nie pytała dalej.
O dziesiątej dwadzieścia pod dom podjechał czarny SUV. Krzysztof wysiadł, potem notariusz, potem jakaś para z dzieckiem. Mama akurat robiła herbatę w kuchni. Poszłam do drzwi. Krzysztof włożył klucz w zamek, przekręcił raz, drugi. Nie ustąpił. Zadzwonił. Otworzyłam.
— Zmieniłaś zamek? — zapytał, a para za nim cofnęła się o krok.
— Tak. Mama nie sprzedaje mieszkania. Pełnomocnictwo jest odwołane. — Podałam mu kopertę. W środku było odwołanie podpisane w środę u notariusza w Siedlcach przy ulicy Piłsudskiego, bo udało mi się tam zaprowadzić mamę w dobrym dniu. Koszt: sto dwadzieścia złotych. Krzysztof nie otworzył. Miętosił kopertę, aż zgięła się na pół.
— A co z rezerwacją? — zapytał.
— Zadzwoniłam. Aneksowałam na opiekunkę, nie na mamy miejsce. Trzydzieści siedem tysięcy leci z mojego konta, nie z twojego.
Nie podniósł głosu. Patrzył na mnie, potem na swoje buty, potem na parę z dzieckiem. Oni wyglądali, jakby chcieli już wsiąść do auta. Notariusz zapytał, czy umowa jest aktualna. Krzysztof zaprzeczył. Schował kopertę do kieszeni marynarki. Zszedł po schodach. Nie obejrzał się.
Zamknęłam drzwi na nowy klucz, przekręciłam dwa razy. W kuchni mama postawiła na stole talerz z suchymi biszkoptami. Obok położyłam słoik z musztardą, w którym stary zamek cicho brzęczał. Mama podniosła słoik, obejrzała pod światło.
— Krzysztof nie lubi musztardy — powiedziała.
— Wiem — odpowiedziałam.
Potem nalała mi herbaty w ten sam kubek „U babci”. Usiadłyśmy przy stole, a przez uchylone okno było słychać, jak notariusz pyta pod blokiem, gdzie jest najbliższa cukiernia. Mama zaczęła opowiadać o tym, jak pierwszy raz zawiozła mnie do przedszkola i zgubiła rękawiczkę. Nie przerwałam jej. Słuchałam do końca.
I wtedy, zanim zdążyła zapytać, jaki jest dzień, położyłam na spodku od filiżanki nowy klucz z numerem mieszkania. Mama wzięła go do ręki, sprawdziła, czy pasuje do futryny. Pasował. Schowała do kieszeni szlafroka.
