To po prostu zazdrość – Mamo, żartujesz sobie? Restauracja „Warszawa”? Przecież to minimum pięćset …

Mamo, Ty tak poważnie? Restauracja „Wiedeńska”? Przecież to co najmniej dwa tysiące złotych za kolację! Od osoby.

Marek rzucił kluczami o półkę z takim impetem, iż zabrzęczały, uderzając o ścianę. Basia odwróciła się od garnka, w którym mieszała sos, i od razu dostrzegła wybielałe kostki palców męża, kurczowo ściskającego telefon.

Jeszcze chwilę wsłuchiwał się w głos matki, potem zaklął i nagle zakończył rozmowę.

Co się stało?

Zamiast odpowiedzi, Marek ciężko opadł na krzesło przy kuchennym stole i zapatrzył się na talerz z ziemniakami. Basia wyłączyła palnik, otarła ręce o ścierkę i usiadła naprzeciwko.

Marek…
Mama już zupełnie zwariowała. Ostatnio na starość kompletnie straciła rozum. Podniósł wzrok i Basia zobaczyła w jego oczach mieszankę złości i bezsilności, która ścisnęła jej serce. Pamiętasz, opowiadałem Ci o tym… Romanie? Z tańców?

Basia przytaknęła. Teściowa wspominała o nowym znajomym miesiąc temu mimochodem, trochę zawstydzona, bawiąc się brzegiem obrusu. Wtedy wydawało się to choćby urocze: wdowa w wieku sześćdziesięciu lat, pięć lat samotności, a tu kino dawnych lat w Domu Kultury, kulturalny pan, który pięknie prowadzi w walcu.

No i wyobraź sobie… Marek odsunął talerz. Ona zabrała go do „Wiedeńskiej”. Trzy razy w dwa tygodnie. Garnitur mu kupiła za osiem tysięcy. W zeszły weekend byli w Zakopanem, zgadnij, kto zapłacił za pensjonat i wycieczki?
Pani Zofia.
Zgadza się. Przetarł dłonią twarz. Mama zbierała te pieniądze latami. Na remont, na czarną godzinę… A teraz wydaje wszystko na faceta, którego zna niecałe dwa miesiące. To jakiś koszmar.

Basia milczała, szukając odpowiednich słów. Teściową znała dobrze była romantyczna, otwarta, czasem wręcz dziecięco ufna. Zawsze wierzyła, iż choćby po pięćdziesiątce można odnaleźć wielką miłość.

Słuchaj, Marek… położyła ciepło dłoń na jego ręce. Pani Zofia jest dorosła. To jej pieniądze, jej decyzje. Nie mieszaj się, i tak cię nie usłyszy.
Basia, ona robi same błędy!
Może i robi. Ale ma do tego prawo. I szczerze mówiąc, chyba przesadzasz.

Marek poruszył ramieniem, ale nie odsunął się.

Nie mogę patrzeć, jak…
Wiem, kochanie. Ale nie przeżyjesz za nią jej życia. Pogładziła go po nadgarstku. Odpowiedzialność musi wziąć sama. choćby jeżeli nam się to nie podoba. W końcu to bardzo rozumna kobieta.

Marek ponuro skinął głową.

…Dwa miesiące minęły błyskawicznie. Rozmowy o Romanie stopniowo ustały teściowa dzwoniła rzadziej, mówiła zdawkowo, jakby coś ukrywała. Basia uznała, iż romans wygasł samoistnie i przestała się martwić.

Dlatego kiedy w niedzielę wieczorem zadzwonił dzwonek i w drzwiach stanęła pani Zofia, Basia przez chwilę nie mogła pojąć, co się dzieje.

Dzieciaki! Moje kochane dzieci! teściowa wbiegła do mieszkania, zostawiając za sobą woń słodkich perfum. Oświadczył mi się! Patrzcie! Patrzcie tylko!

Na jej palcu lśnił pierścionek z malutkim oczkiem. Tani, ale pani Zofia patrzyła na niego tak, jakby trzymała diament.

Bierzemy ślub! Już za miesiąc! On taki, taki… Przyłożyła dłonie do policzków i rozchichotała się zupełnie jak nastolatka. Nigdy nie myślałam, iż w tym wieku… Że znów poczuję coś takiego…

Marek objął matkę, Basia zauważyła, jak rozluźniły się jego ramiona. Może niepotrzebnie się martwiła, może ten Roman naprawdę ją kochał, a oni tylko przesadzali.

Gratulacje, mamo. Marek odsunął się, uśmiechając się. Zasługujesz na szczęście.
A mieszkanie już na niego przepisałam! Jesteśmy wreszcie prawdziwą rodziną! wypaliła nagle pani Zofia, jakby czas się zatrzymał.

Basia zaniemówiła. Marek jakby się uderzył o ścianę.

Słucham? Co… co powiedziałaś?
Mieszkanie. Teściowa machnęła ręką, nie patrząc na ich twarze. Przepisałam, żeby widział, iż mu ufam. To przecież miłość, dzieci, prawdziwa miłość! A miłość wymaga zaufania.

W kuchni zapadła taka cisza, iż słychać było tykanie zegara w salonie.

Pani Zofio… Basia odezwała się ostrożnie. Przepisała pani mieszkanie komuś, kogo zna trzy miesiące? Przed ślubem?
I co z tego? Teściowa uniosła dumnie głowę. Wierzę mu, jest porządny. Nie taki, jak wy myślicie. Zresztą wiem, iż źle o nim myślicie.
Wcale nie. Basia zrobiła krok naprzód. Ale… mogła pani poczekać chociaż do ślubu. Po co się spieszyć?
Nic nie rozumiecie. To… To dowód mojej miłości. Teściowa założyła ręce. Co wy wiecie o prawdziwych uczuciach? O zaufaniu?

Marek w końcu rozluźnił szczękę:

Mamo…
Nie! Tupnęła nogą, i Basia nagle zobaczyła zamiast dojrzałej kobiety upartą dziewczynkę. Nie chcę nic słyszeć! Zazdrościcie mi po prostu! Chcecie mi zniszczyć szczęście!

Odwróciła się na pięcie i wybiegła z mieszkania, uderzając ramieniem o futrynę drzwi. Po chwili trzasnęły drzwi wejściowe, a szyby w kredensie zabrzęczały cicho…

…Ślub odbył się skromnie urząd stanu cywilnego na Grochowie, sukienka z lumpeksu, bukiecik z trzech róż. Pani Zofia promieniała, jakby wychodziła za mąż co najmniej w katedrze wawelskiej. Roman korpulentny pan z zakolami i tłustym uśmiechem był wręcz idealny. Całował świeżo poślubioną żonę w dłonie, odsuwał jej krzesło, nalewał szampana. Wzór męża.

Basia podziwiała go zza kieliszka. Coś tu nie grało. Oczy. Gdy Roman patrzył na panią Zofię, źrenice pozostawały zimne, wyrachowane. Miła troskliwość, jakby wyuczona na pokaz.

Milczała. Przecież i tak nikt by jej nie posłuchał.

…Przez pierwsze miesiące pani Zofia dzwoniła co tydzień podniecona wyliczała restauracje i teatry, do których zabierał ją mąż.

Jest taki cudowny! Wczoraj przyniósł róże ot tak, bez okazji!

Marek słuchał, kiwał, potem odkładał słuchawkę i długo patrzył w pustkę.

Basia nie zaczynała rozmów. Czekała.

Minął rok jak z bicza strzelił.

I nagle dzwonek do drzwi…

Basia otworzyła, a na progu stała kobieta, której prawie nie poznała. Teściowa postarzała się o dziesięć lat twarz poorana zmarszczkami, oczy zapadnięte, ramiona zgarbione. W ręku miała wysłużoną walizkę. Tę samą, z którą jeździła kiedyś do Zakopanego.

Wyrzucił mnie. Zaszlochała pani Zofia. Złożył pozew i wyrzucił. Mieszkanie… jest już jego. Tak w papierach.

Basia cofnęła się, by ją wpuścić.

Czajnik zagotował wodę szybko. Teściowa siedziała blada w fotelu, ściskała filiżankę w dłoniach i płakała cicho, bez nadziei.

Tak go kochałam. Wszystko dla niego zrobiłam. A on… po prostu…

Basia nie przerywała. Tylko głaskała ją po plecach i czekała, aż łzy się skończą.
Marek wrócił z pracy po godzinie. Zatrzymał się w drzwiach, zobaczył matkę a jego twarz stężała.

Synku. Pani Zofia podniosła się, wyciągnęła do niego ręce. Synu, nie mam gdzie mieszkać… Nie zostawisz mnie na lodzie? Daj mi pokój, przecież nie zajmę dużo miejsca. Dzieci mają obowiązek troszczyć się o rodziców…
Stop. Marek podniósł dłoń. Stop, mamo.
Nie mam grosza. Wszystko wydałam na niego, co do złotówki. Emerytura mała, wiesz…
Ostrzegałem cię.
Słucham?
Ostrzegałem. Marek usiadł ciężko na kanapie, jakby ktoś wrzucił mu na plecy worek z kamieniami. Prosiłem: nie spiesz się. Prosiłem: poznaj człowieka. Prosiłem: nie przepisuj mieszkania. Pamiętasz, co mi wtedy odpowiedziałaś?

Zofia spuściła wzrok.

Że nie rozumiemy prawdziwej miłości. Że zazdrościmy. Pamiętam doskonale, mamo!
Marek… zaczęła wtrącać się Basia, ale mąż pokręcił głową.
Nie. Niech usłyszy. Odwrócił się do matki. Jesteś dorosłą kobietą. Sama wybrałaś. Zignorowałaś wszystkich, którzy próbowali cię ostrzec. Teraz chcesz, żebyśmy posprzątali ten bałagan?
Ale ja jestem Twoją matką!
Właśnie dlatego się złoszczę! Marek poderwał się, jego głos zadrżał ze złości. Mam dosyć patrzenia, jak marnujesz własne życie, a później przychodzisz z pretensjami!

Pani Zofia skuliła się, stała się mała i żałosna.

On mnie oszukał, synku. Naprawdę wierzyłam, kochałam…
Wierzyłaś. Marek przeczesał dłonią włosy. Tak wierzyłaś, iż oddałaś mieszkanie obcemu facetowi. To naprawdę genialne, mamo. A mieszkanie kupił przecież tata!
Przepraszam cię. Łzy znów popłynęły po twarzy Zofii. Byłam ślepa, wiem. Ale proszę… daj mi jeszcze jedną szansę. Więcej już nigdy…
Dorośli ludzie odpowiadają za swoje decyzje. Marek mówił teraz cicho i zmęczonym głosem. Chciałaś być niezależna? To bądź. Znajdź sobie mieszkanie. I pracę. Radź sobie, jak umiesz.

Pani Zofia wybiegła z płaczem, szlochając na klatce schodowej.
Basia spędziła całą noc obok Marka milcząc, po prostu trzymając go za rękę. Marek nie płakał. Leżał wpatrzony w sufit, ciężko oddychał.

Dobrze zrobiłem? zapytał nad ranem, gdy zaczęło się rozwidniać.
Dobrze. Basia pogłaskała go po policzku. To było twarde. Bolało. Ale słuszne.

Rano Marek zadzwonił do matki i wynajął jej pokój w starej kamienicy na Pradze. Opłacił pół roku z góry. To była ostatnia pomoc, na jaką się zgodził.

Dalej radź sobie sama, mamo. Sama. Pomoc prawną i koszty procesowe pokryjemy, o ile trzeba. Ale u nas mieszkać nie będziesz…

Basia patrzyła, jak rozmawia i myślała o sprawiedliwości. O tym, iż czasami najsurowsza lekcja jest jedyną, która działa. Teściowa dostała dokładnie to, na co zapracowała swoją ślepotą.

I przez tę myśl czuła w sercu jednocześnie gorycz i spokój. I miała też przeczucie, iż to jeszcze nie koniec. Że wszystko się jeszcze kiedyś ułoży. Nie wiadomo jak, ale się ułoży…