Ten sygnał można zauważyć podczas kąpieli. To może być objaw poważnej choroby

Jednym z niepozornych sygnałów może być pogorszenie węchu. Zmianę czasami można zauważyć podczas kąpieli, gdy znany zapach mydła, szamponu albo żelu pod prysznic nagle staje się znacznie słabszy. Nie oznacza to jednak, iż każda osoba mająca problemy z rozpoznawaniem zapachów cierpi na chorobę neurodegeneracyjną.

Zapach kosmetyków staje się niewyczuwalny

Mydło, szampon i żel pod prysznic mają zwykle charakterystyczny aromat. Używamy ich regularnie, dlatego łatwo zauważyć, iż zapach kosmetyku przestał być tak intensywny jak wcześniej. Właśnie na taki niepozorny sygnał zwrócono uwagę w materiale opublikowanym przez WP Kobieta.

Osłabienie zdolności wyczuwania zapachów określa się jako hiposmię, natomiast całkowitą utratę węchu – jako anosmię. Problem może polegać nie tylko na tym, iż człowiek nie czuje żadnego aromatu. Czasami wyczuwa zapach, ale nie potrafi prawidłowo go rozpoznać lub ma wrażenie, iż pachnie on inaczej niż dotychczas.

Szczególną uwagę warto zwrócić na stopniowe pogarszanie się węchu, które nie jest związane z katarem, niedawno przebytą infekcją ani zatkanym nosem.

Dlaczego węch może mieć związek z pamięcią?

Obszary mózgu odpowiedzialne za rozpoznawanie zapachów są silnie powiązane ze strukturami uczestniczącymi w zapamiętywaniu i uczeniu się. Z tego powodu naukowcy od lat analizują, czy pogorszenie węchu może poprzedzać bardziej charakterystyczne objawy zaburzeń poznawczych.

Badania opisane przez amerykański National Institute on Aging wykazały związek między osłabieniem węchu a zmianami obserwowanymi w mózgach niektórych osób z zaburzeniami poznawczymi. Gorsze wyniki testów rozpoznawania zapachów wiązały się również z większą ilością nieprawidłowych białek występujących w chorobie Alzheimera.

Nie oznacza to jednak, iż samodzielna próba rozpoznania zapachu mydła pozwala wykryć chorobę. Testy węchu mogą być jednym z elementów oceny stanu zdrowia, ale nie zastępują konsultacji lekarskiej ani specjalistycznej diagnostyki.

Pogorszenie węchu może mieć wiele innych przyczyn

Problemy z rozpoznawaniem zapachów znacznie częściej wynikają z przyczyn niezwiązanych z chorobą Alzheimera. Węch może zostać czasowo osłabiony przez przeziębienie, grypę, COVID-19, zapalenie zatok lub alergię. Przyczyną bywają również polipy nosa, niektóre przyjmowane leki, palenie papierosów, uraz głowy albo naturalne zmiany zachodzące wraz z wiekiem.

Jak informuje brytyjska służba zdrowia NHS, zaburzenia węchu zwykle nie świadczą o poważnej chorobie i w wielu przypadkach ustępują po kilku tygodniach lub miesiącach. jeżeli jednak problem utrzymuje się przez dłuższy czas, warto omówić go z lekarzem.

Nie należy samodzielnie odstawiać leków, choćby jeżeli podejrzewamy, iż mogą wpływać na odczuwanie zapachów. Taką decyzję zawsze powinien podjąć lekarz.

Kiedy warto zgłosić się do lekarza?

Konsultację należy rozważyć, gdy pogorszenie węchu pojawiło się bez wyraźnej przyczyny, trwa przez kilka tygodni albo stopniowo się nasila. Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, w której zmianom węchu towarzyszą problemy z pamięcią, częste powtarzanie tych samych pytań, trudności w odnajdywaniu słów, dezorientacja w znanym miejscu lub kłopoty z wykonywaniem codziennych czynności.

Pierwszym krokiem może być rozmowa z lekarzem rodzinnym lub laryngologiem. Specjalista sprawdzi, czy przyczyną nie jest infekcja, alergia, choroba zatok albo zmiany w obrębie nosa. jeżeli pojawią się również niepokojące objawy poznawcze, pacjent może zostać skierowany do neurologa lub poradni zajmującej się zaburzeniami pamięci.

Rozpoznanie choroby Alzheimera nie opiera się na jednym symptomie. Lekarz bierze pod uwagę rozmowę z pacjentem i jego bliskimi, wyniki testów poznawczych, badanie neurologiczne oraz – w zależności od sytuacji – badania laboratoryjne i obrazowe.

Utrata węchu wpływa także na bezpieczeństwo

Osłabienie węchu może sprawić, iż człowiek nie wyczuje dymu, ulatniającego się gazu albo zepsutego jedzenia. W domu warto więc zadbać o sprawne czujniki dymu i tlenku węgla, kontrolować terminy przydatności produktów oraz nie polegać wyłącznie na zapachu podczas oceniania ich świeżości.

Niewyczuwalny aromat mydła czy szamponu nie jest podstawą do rozpoznania choroby Alzheimera. o ile jednak zmiana utrzymuje się, nie ma oczywistej przyczyny i pojawiają się inne problemy z pamięcią lub orientacją, nie należy jej bagatelizować.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ani diagnozy lekarskiej.