Syn nie dzwonił już trzy miesiące. Przekonywałam samą siebie, iż pewnie jest pochłonięty pracą. W końcu, zaniepokojona, zdecydowałam się jechać do niego bez uprzedzenia. Drzwi otworzyła mi zupełnie obca kobieta i powiedziała, iż mieszka tam od pół roku.
Gdybym tamtego sierpniowego dnia nie wsiadła do autobusu relacji KielceŁódź, jeszcze długo oszukiwałabym się, iż Jakub zwyczajnie nie znajduje czasu.
Że kariera, iż kolejne projekty, iż młody człowiek żyje w pośpiechu, a matka na końcu listy priorytetów. Ale pojechałam. I to, co zobaczyłam w progu jego mieszkania, przewartościowało moje życie.
Zaczęło się niepozornie. Zwykle dzwonił co niedzielę, w porze obiadu ja gotowałam rosół, a on z kawą w ręku opowiadał, co tam u niego. W tygodniu czasami przychodził SMS: Jak zdrowie?, Byłaś u lekarza?, Czy Basia spod czwórki znów hałasuje nocą?. Ot, zwyczajne sprawy. Po śmierci Tadeusza te rozmowy dawały mi siłę. Stały się dla mnie jak powietrze. Jedyny punkt, którego się trzymałam.
Sześćdziesiąt trzy lata, pięć lat wdowieństwa, trzydzieści pięć lat pracy w kieleckim magistracie w geodezji a potem nagle emerytura, samotne cztery kąty i świadomość, iż jedynym śladem życia jest ten głos przez telefon.
W maju Jakub przestał się odzywać.
Z początku się nie martwiłam. Tydzień ciszy Pewnie zapomniał, zabiegany. Napisałam SMS. Odpisał krótko: Dużo roboty, oddzwonię. Nie oddzwonił. Drugi tydzień, znów wiadomość ode mnie. Wszystko dobrze, mamo, porozmawiamy. Trzeci tydzień: cisza. Próbowałam dzwonić nie odbierał. Odpowiedzi przychodziły po kilku godzinach i były jakby napisane przez kogoś innego.
Koleżanka Zdzisia, z którą spotykałam się na zajęciach w domu kultury, powiedziała bez ogródek:
Halino, pojedź do niego. Coś mi tu nie gra.
Może ma dziewczynę i nie chce mówić próbowałam go tłumaczyć.
Tym bardziej powinien cię informować odpowiedziała wzruszając ramionami.
Ale wahałam się. Bo Jakub nie lubił niespodzianek. Kiedyś, za życia Tadeusza, zajechaliśmy z mężem nagle zrobił minę jakby świat mu się zawalił, a w kuchni miał zwyczajny bałagan. Był taki. Potrzebował swojej przestrzeni, samotności. Rozumiałam to albo wydawało mi się, iż rozumiem.
W sierpniu już nie wytrzymałam. Kupiłam bilet PKS z Kielc do Łodzi, trzy godziny jazdy z sernikiem i słoikiem mojego powideł morelowych bo to ulubione Jakuba, jeszcze z czasów szkoły średniej. W drodze obmyślałam, co powiem. Że tęsknię. Że nie musi dzwonić codziennie, ale choć raz w tygodniu to nie aż tak wiele. Że jestem matką, nie ciężarem.
Weszłam na klatkę około trzeciej po południu. Trzecie piętro, drzwi po prawej, brązowa wycieraczka z napisem Witaj, którą kupiłam na parapetówkę.
Wycieraczki nie było zamiast niej leżała szara, bez napisu. Zadzwoniłam. Otworzyła młoda kobieta, może trzydziestoletnia, ciemne włosy ścięte na boba, w dresie i z herbatą w ręku.
Dzień dobry, szukam Jakuba Jabłońskiego powiedziałam z pozoru spokojnie.
Kobieta zmarszczyła brwi.
Nie ma tu żadnego Jakuba. Mieszkam tu od lutego.
Stałam, trzymając reklamówkę z sernikiem i powidłami, nie mogąc złapać tchu. Kobieta Barbara, jak się przedstawiła zaprosiła mnie do środka, uznając widocznie, iż zaraz się przewrócę.
Mieszkanie było nie do poznania. Nowe meble. Zasłony. Ściany przemalowane. Zupełnie nic z tego, co zapamiętałam. Ani jednego śladu po moim synu.
Barbara wynajęła mieszkanie przez agencję, nie znała właściciela, wszystko załatwiał pośrednik. Dała mi numer. Zadzwoniłam od razu, siedząc na tej samej kanapie, na której jeszcze pół roku wcześniej Jakub czytał książki.
Pośrednik wszystko potwierdził Jakub Jabłoński od lutego wynajmuje mieszkanie, nie zostawił adresu, płaci regularnie z polskiego rachunku.
Wracałam do Kielc ostatnim wieczornym autobusem. Nie płakałam. Byłam zbyt zszokowana na łzy. Mój syn jedynak, opoka po śmierci Tadeusza, ten, który wypełniał ze mną PIT-y, który zawsze mówił mamo, polegaj na mnie po prostu wyprowadził się, wynajął swój kąt komuś obcemu i nie powiedział choćby słowa.
Trzy dni milczałam. Czekałam, iż to on się odezwie. Nie zadzwonił.
Czwartego dnia napisałam krótko: Byłam w Łodzi. Wiem, iż nie mieszkasz już na Piotrkowskiej. Zadzwoń.
Oddzwonił po godzinie. Po raz pierwszy od miesięcy usłyszałam jego głos, żywy, nie z poczty.
Mamo, przepraszam. Powinienem był ci powiedzieć.
Gdzie jesteś?
Milczenie. Długie, przejmujące.
W Bergen. W Norwegii. Od marca.
Usiadłam na krześle w kuchni. Za oknem sąsiadka rozwieszała pranie, świat wydawał się zwyczajny, choć u mnie wszystko właśnie się przewróciło.
Jakub długo tłumaczył. Mówił, iż po śmierci taty poczuł się przytłoczony. Że moje telefony, pytania o zdrowie i przesyłki z ciastem go dusiły. Że nie umiał mi tego wyjaśnić, bo nie chciał mnie zranić. Więc po prostu uciekł.
Czułem, iż się uduszę, jeżeli nie wyjadę powiedział cicho. Nie przez ciebie, mamo. Przez to, iż czułem, iż muszę być dla ciebie podporą po tacie. Że to na mnie spoczywa cała pustka.
Miałam ochotę krzyczeć, iż nigdy go o to nie prosiłam. Ale gdy się zastanowiłam uczciwie, przypomniałam sobie te niedzielne rozmowy, kiedy opowiadałam mu o wszystkich drobiazgach, rachunkach i lekarskich wizytach, jakbym rozmawiała nie z synem, a z mężem.
Nie odpowiedziałam mu tego. Jeszcze nie byłam gotowa.
Wróć na święta powiedziałam tylko.
Przyjadę, mamo.
Odłożyłam słuchawkę i długo siedziałam sama w kuchni. Sernik, który wiezłam do Łodzi, stał na blacie nienaruszony. Zjadłam kawałek. Był smaczny. Jak zawsze.
Jakub przyjechał w grudniu. Siedział naprzeciwko mnie przy wigilijnym stole już nie na miejscu Tadeusza, ale jako dorosły, który popełnił błąd, ale miał swoje racje. Nie rozmawialiśmy o Bergen podczas dzielenia się opłatkiem. Może kiedyś to nastąpi. Może nie.
Zdzisia czasem pyta: Wybaczyłaś mu?. Nie wiem. Wiem tylko, iż kiedy teraz dzwoni w niedzielę a dzwoni co tydzień staram się rozmawiać krócej i częściej pytać, co u niego, zamiast relacjonować własne sprawy. To niewiele, ale od czegoś trzeba zacząć.
Czasem największą miłością, jaką matka może ofiarować swojemu dorosłemu dziecku, jest pozwolić mu odejść. choćby jeżeli nigdy tego nie uczono.
