W Łodzi, w trzypokojowym mieszkaniu w kamienicy przy Piotrkowskiej, Karol od rana trzepał dywanik w kuchni i co chwilę zerkał na telefon. Syn, Tobiasz, zapowiedział się z dziewczyną na niedzielny obiad. Miał przyjść o czternastej, a Karol od dziesiątej nie mógł znaleźć sobie miejsca — to wycierał parapety, to sprawdzał, czy rosół nie za słony.
Sąsiadka z dołu, pani Wiesia, wpadła pożyczyć sól i od razu wyczuła, iż coś wisi w powietrzu. Karol powiedział tylko, iż syn kogoś przyprowadzi. Pani Wiesia uniosła brew i zostawiła sól na parapecie, obok doniczki z paprotką, której nikt nigdy nie podlewał, a paprotka i tak rosła.
Tobiasz wszedł dokładnie o czternastej, ale nie sam. Za nim stała kobieta w beżowym płaszczu. Przedstawiła się jako Renata. Miała czterdzieści dwa lata, dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa i pracę w bankowości — to Karol wyłuskał z niej w ciągu pierwszych dwudziestu minut, bo sama mówiła mało. Siedziała przy stole, trzymała obie dłonie na kolanach, a łyżka rosół stygła przed nią nietknięta.
Karol nie wybuchnął. Był człowiekiem, który przez trzydzieści dwa lata pracował na kolei i wiedział, iż pociąg najlepiej zatrzymywać powoli, a nie szarpnięciem. Zaproponował herbatę, potem kawę. Renata poprosiła o wodę z cytryną. Tobiasz patrzył na ojca spode łba, gotów w każdej chwili wstać i wyjść.
Po obiedzie, gdy Renata poszła do łazienki, Karol powiedział do syna tylko jedno zdanie:
— Tobek, ty nie chcesz żony, tylko matki, która ci ugotuje.
Tobiasz drgnął, ale nic nie odpowiedział. Wziął kurtkę, Renata wróciła, podziękowała i wyszli.
Dwa tygodnie później Karol znalazł w skrzynce list. Tobiasz pisał, iż wynajmuje z Renatą mieszkanie na Bałutach i iż nie chce, żeby ojciec się wtrącał. List kończył się prośbą o czterysta tysięcy złotych na wkład własny. Karol odłożył list na stół i nalał sobie kieliszek wódki, chociaż była dopiero piętnasta.
Zaczął liczyć. Zbierał na wkład dla syna od jedenastu lat. Odkładali z żoną, dopóki żyła. Po jej śmierci pięć lat temu Karol został z tym zwyczajem sam — co miesiąc przelew na osobną książeczkę w banku spółdzielczym przy Narutowicza. Miało wystarczyć na kawalerkę, nie na dom dla kobiety z dwojgiem cudzych dzieci.
Zadzwonił do Tobiasza i umówił się u notariusza. W kancelarii przy Mickiewicza siedziała młoda pracownica, która układała akta i udawała, iż nie słucha. Karol rozłożył przed sobą wyciągi z konta, a potem kartkę, na której odręcznie napisał swoje warunki. Suma była ta sama: czterysta pięćdziesiąt tysięcy. Ale nie dla syna.
— Przekażę je tobie — powiedział do Tobiasza — pod warunkiem, iż Renata podpisze rozdzielność majątkową i iż mieszkanie będzie wyłącznie twoje. Renata nie wchodzi do aktu notarialnego.
Renata, która cały czas siedziała obok, wyprostowała się na krześle.
— A kto panu powiedział, iż ja do pana po cokolwiek przyszłam? — zapytała. — Tobie — zwróciła się do Tobiasza — mówiłeś, iż ojciec pomoże bez warunków.
Tobiasz siedział z zaciśniętymi ustami i patrzył w okno, gdzie gołębie chodziły po parapecie.
Karol nie podniósł głosu. Złożył wyciągi, wsunął je do teczki i powiedział, iż czeka do piątku. jeżeli w piątek nie będzie podpisanego projektu umowy, pieniądze zostaną tam, gdzie są.
W piątek wieczorem zadzwonił telefon. Renata płakała do słuchawki, iż Karol rujnuje życie synowi, iż dziecko ma prawo do pomocy. Karol słuchał, a potem powiedział:
— Ma pani rację, dziecko ma prawo. Dlatego od jutra kończę odkładać.
W sobotę rano poszedł do banku i zamknął książeczkę. Czterysta pięćdziesiąt tysięcy złotych przelał na konto hospicjum przy ulicy Gdańskiej, gdzie przez trzy miesiące leżała jego żona. W tytule przelewu wpisał: „Na łóżka dla oddziału paliatywnego”.
Tobiasz przyszedł w niedzielę. Stał przed zamkniętymi drzwiami mieszkania przy Piotrkowskiej, chociaż Karol był w środku. Nacisnął dzwonek dwa razy. Potem trzeci.
Karol zdjął z półki w przedpokoju klucz, który syn zostawił mu jeszcze w liceum, z brelokiem w kształcie lokomotywy. Spojrzał na niego, odłożył na miejsce i poszedł do kuchni zalać herbatę.
Za oknem padał pierwszy jesienny deszcz, a paprotka na parapecie znów nie czekała na niczyją łaskę.
