Stop niewolnictwu IV piętra
Pani Bogusława ma 76 lat. Mieszka na czwartym piętrze. Schody zna na pamięć – 68 stopni w dół, 68 w górę. Kiedyś pokonywała je bez zastanowienia. Dziś liczy każdy krok, każdy oddech, każdy przystanek na półpiętrze. Na zakupy wychodzi raz w tygodniu. Do lekarza tylko wtedy, gdy naprawdę musi. Coraz częściej jednak nie wychodzi wcale.
W Polsce żyje 10 milionów seniorów. Jak wynika z „Badania Potrzeb Społecznych Seniorów 2025 Głosu Seniora , aż 41% z nich mieszka w blokach lub kamienicach bez windy – w przestrzeni, która z wiekiem staje się nie do pokonania. W wielu przypadkach jest to powód samotności (30%), depresji (30%), niesamodzielności, a w konsekwencji prowadzi do hospitalizacji lub pobytu w DPS czy ZOL – mówi Łukasz Salwarowski, prezes Stowarzyszenia MANKO – MIRS – Głos Seniora.
25 marca 2026 r. w Hotelu Gromada odbyła się konferencja „Wielka Płyta 2.0 – cyfryzacja, modernizacja i nowe inwestycje mieszkaniowe”, zorganizowana przez Polskie Towarzystwo Mieszkaniowe pod patronatem medialnym Głos Seniora oraz „Domów Spółdzielczych”. Spotkanie poprowadził prezes PTM, Grzegorz Okoński.
W trakcie konferencji poseł na Sejm RP Kamil Wnuk wskazał na konieczność pilnych zmian legislacyjnych wspierających poprawę dostępności budynków mieszkalnych. Grzegorz Okoński podkreślił natomiast, iż przyszłość budynków z wielkiej płyty zależy nie tylko od modernizacji technicznej, ale także od dostosowania zasobów do zmieniającej się struktury demograficznej społeczeństwa. Z kolei Łukasz Salwarowski zaapelował do Wiceministra Rozwoju i Technologii, Tomasza Lewandowskiego, o wprowadzenie zakazu budowy budynków III- i IV-piętrowych bez wind. Planowane wielokrotnie przekładane zmiany mają wejść w życie dopiero we wrześniu 2026 r.
W budynkach z wielkiej płyty mieszka w tej chwili ponad 12 mln osób, z czego około 40% (ok. 4,8 mln) stanowią seniorzy. To właśnie oni najdotkliwiej odczuwają problem tzw. „niewolnictwa czwartego piętra”. Rozwiązaniem jest dobudowa wind, jednak skuteczność dostępnych instrumentów wsparcia pozostaje ograniczona – zarówno ze względu na niewystarczające finansowanie, jak i bariery formalne oraz techniczne. W efekcie wiele inwestycji nie jest realizowanych, a problem pozostaje nierozwiązany i narasta.
Dlatego uczestnicy konferencji zaapelowali o do władz centralnych o ogólnopolski program wsparcia budowy wind w blokach z wielkiej płyty. W podpisanym liście apelują o:
-
- Utworzenie dedykowanego programu rządowego wspierającego finansowanie budowy wind w istniejących budynkach mieszkalnych,
-
- Zapewnienie wysokiego poziomu dofinansowania, w szczególności w formie bezzwrotnych dotacji,
-
- Wprowadzenie preferencyjnych instrumentów finansowych,
-
- Powiązanie działań w tym zakresie z polityką senioralną i społeczną państwa,
-
- Wsparcie projektów łączonych, takich jak nadbudowy budynków, które mogą współfinansować instalację wind.
Dokument poparli przedstawiciele licznych spółdzielni mieszkaniowych, w tym MSM ,,Energetyka” Pierwsza w Polsce Spółdzielnia Mieszkaniowa Przyjazna Seniorom, Stowarzyszenie MANKO i Głos Seniora.
Apel można przeczytać i podpisać na https://glosseniora.pl/naszeapele/ a także na stronie www.ptm-zg.pl
