Dźwięk pasterskich dzwonków, setki owiec prowadzonych przez baców i juhasów, regionalna muzyka, tradycyjne sery, warsztaty i jesienne Pieniny w tle. Od 8 do 10 października Szczawnica będzie żyła XI Redykiem Jesiennym. Tegoroczna odsłona wydarzenia potrwa trzy dni, a jej kulminacją będzie sobotni przemarsz wielkiego kierdla ulicami uzdrowiska. W programie znalazły się również koncerty – finałem będzie występ zespołu Pectus.
Jesienny Redyk to jedno z najbardziej charakterystycznych wydarzeń związanych z kulturą pasterską Pienin. Nie jest jedynie turystycznym widowiskiem. Nawiązuje do wielowiekowej tradycji powrotu owiec z górskich hal po zakończeniu sezonu wypasowego.
Tegoroczne wydarzenie zyska dodatkowy wymiar. Rok 2026 został ogłoszony przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Pastwisk i Pasterzy.
Tradycja, która przez wieki wyznaczała rytm życia w górach
Historia pasterstwa w Pieninach sięga co najmniej XV wieku i związana jest z obecnością ludności wołoskiej w Karpatach. Jej kultura wpłynęła nie tylko na sposób prowadzenia wypasu, ale również na miejscowe zwyczaje, kuchnię, muzykę oraz krajobraz.
Przez stulecia życie pasterzy podporządkowane było naturalnemu kalendarzowi. Wiosną owce wyruszały na hale, gdzie pozostawały pod opieką baców i juhasów. Jesienią kierdle wracały do gospodarstw.
Zakończenie wypasu tradycyjnie wiązano z okresem przypadającym w okolicach dnia św. Michała – 29 września. Jesienny redyk, określany regionalnie jako „osod”, był więc naturalnym finałem wielu miesięcy pracy na hali.
Do tej tradycji nawiązuje współczesny Redyk Jesienny w Szczawnicy.
W czwartek ruszy „Żywa Bacówka”
Pierwszy dzień wydarzenia – czwartek, 8 października – będzie Dniem Kultury Pasterskiej „Żywa Bacówka”.
Przy dolnej stacji kolei PKL Palenica pojawi się mobilna bacówka oraz symboliczna zagroda z owcami. Uczestnicy będą mogli spotkać baców, dowiedzieć się, jak wygląda codzienna praca na hali, a także zobaczyć tradycyjne metody przygotowywania regionalnych serów – bundzu, oscypków i redykołek.
Zaplanowano również warsztaty, pokazy oraz zajęcia edukacyjne. Organizatorzy chcą w ten sposób pokazać, iż za efektownym przemarszem setek owiec kryje się żywa kultura, wiedza oraz praca przekazywana pomiędzy kolejnymi pokoleniami.
W piątek redyk bacy Józefa Klimowskiego
Kolejna odsłona pasterskiego święta nastąpi w piątek, 9 października. Tego dnia przez Szczawnicę przejdzie redyk bacy Józefa Klimowskiego.
Będzie to fragment znacznie dłuższej pieszej wędrówki pasterskiej prowadzącej z Beskidu Niskiego w kierunku Podhala.
Piątkowym wydarzeniom towarzyszyć będą atrakcje związane z regionalną kulturą, kuchnią i rękodziełem.
„Owczy zawrót głowy” na szczycie Palenicy
Część wydarzeń przeniesie się także wysoko ponad centrum Szczawnicy. W piątek w godz. 12:00–16:00 przy górnej stacji PKL Palenica zaplanowano rodzinne wydarzenie „Owczy zawrót głowy”.
W programie znajdą się opowieści o owcach, redyku i pasterskich zwyczajach, konkursy, zabawy oraz kreatywne warsztaty dla najmłodszych.
O godz. 13:00 i 14:30 odbędą się również spacery z przewodnikiem w kierunku Szafranówki. Uczestnicy poznają historię wypasu owiec w Pieninach oraz związane z nim tradycje.
Atrakcje „Owczego zawrotu głowy” będą dostępne w ramach biletu na przejazd koleją krzesełkową na Palenicę.
W sobotę setki owiec przejdą ulicami Szczawnicy
Najbardziej widowiskowy moment trzydniowego święta zaplanowano na sobotę, 10 października.
Ulicami Szczawnicy przejdzie wówczas wielki jesienny redyk. Kierdel poprowadzi baca Andrzej Majerski, któremu towarzyszyć będą juhasi i psy pasterskie.
Setki owiec przemierzających uzdrowisko, dźwięk pasterskich dzwonków oraz góralska muzyka od lat tworzą charakterystyczny obraz jesiennej Szczawnicy. Dla mieszkańców wydarzenie jest nawiązaniem do tradycji regionu, a dla turystów okazją do zobaczenia zwyczaju, który przez stulecia był naturalnym elementem życia w Pieninach.
Pectus na finał. Na scenie także Basia Giewont i Dikanda
Sobotniemu redykowi towarzyszyć będzie rozbudowany program muzyczny. Na scenie pojawią się regionalne zespoły i kapele.
Wystąpią m.in. Nasa Gròmada ze Szczawnicy, Zespół Jana Malinowskiego, Z Doliny Grajcarka i Pieniński Oddział Związku Podhalan w Szczawnicy, Kapela Jaworcanie, Kapela Śmiałki oraz Chór Polskiego Stowarzyszenia Flisaków Pienińskich.
Publiczność zobaczy również Basię Giewont, Jedlę, Dikandę, Pogwizdanych oraz BUM BUM ORKeSTAR.
Muzycznym finałem wydarzenia będzie natomiast koncert zespołu Pectus.
Redyk można połączyć z wyprawą na Palenicę
Organizatorzy zachęcają, aby trzydniowe wydarzenie potraktować również jako okazję do jesiennego poznawania Pienin. Jednym z naturalnych punktów takiej wycieczki jest Palenica.
Kolej krzesełkowa prowadzi na wysokość 722 m n.p.m., a przejazd trwa około pięciu minut. Ze szczytu można podziwiać panoramę Pienin, Gorców i Beskidów, a przy dobrej widoczności także Tatry.
Z górnej stacji można wybrać się w stronę Szafranówki, a dalej szlakami Małych Pienin m.in. w kierunku schroniska pod Durbaszką czy Wąwozu Homole.
Alternatywą jest wycieczka rowerowa ze Szczawnicy Drogą Pienińską wzdłuż Dunajca w kierunku granicy ze Słowacją.
PKL wspiera pasterską tradycję
XI Redyk Jesienny otrzymał wsparcie w ramach programu grantowego „PKL Pasje górą!”. Program ma służyć wspieraniu lokalnych inicjatyw oraz pielęgnowaniu kultury i tradycji miejsc, w których działają ośrodki Grupy PKL.
W przypadku Szczawnicy związek wydarzenia z lokalną tożsamością jest szczególnie wyraźny. Pasterstwo przez stulecia kształtowało nie tylko gospodarkę, ale również kulturę i krajobraz Pienin.
XI Redyk Jesienny odbędzie się w Szczawnicy od 8 do 10 października 2026 roku. Trzy dni wydarzeń połączą żywą tradycję pasterską, regionalną kuchnię, muzykę, rodzinne atrakcje i jesienne wędrówki po Pieninach.
