W czwartek po południu ustawiałem krzesła w świetlicy na Ogrodowej 12. Wspólnota miała w piątek zebranie, więc woskowana podłoga pachniała płynem z rożna, a ja poprawiałem rzędy, żeby nikt nie mówił, iż jest krzywo. Za oknem wiatr zrzucał mokre liście z klonów, a z tyłu, przy palecie z wodą, huczała stara lodówka. Miałem jeszcze dwadzieścia minut, żeby zdążyć na autobus linii 78, odjazd 21:47.
Wtedy skrzypnęły drzwi. To był pan Tomasz Lisowski z ulicy Klonowej, ten pielęgniarz, co chodzi na noce do szpitala Jurasza i żyje sam. Widziałem go może cztery razy, zawsze jechał rowerem po pieczywo i kiwał głową. Ale tamtego wieczoru wyglądał jak ktoś, kto nie spał przez tydzień. Opalona skóra, plecak rzucony pod ścianę, a pod pachą teczka.
W środku kręciła się już prezeska, pani Renata Szymańska. Sześćdziesiąt pięć lat, trwała, okulary w cienkich oprawkach, kamizelka w kratę. Stała przy stole i układała papiery — chyba protokoły z komisji estetycznej. Nie widziała mnie, bo za drugim rzędem krzeseł stała wysoka paleta z kartonami po napojach. Akurat pochyliłem się, żeby poprawić nogę jednego z krzeseł, i wtedy on wszedł. Zostałem tam, przykucnięty.
Nie wychyliłem się. Po pierwsze, nie chciałem przeszkadzać. Po drugie, pan Tomasz powiedział to bardzo spokojnym głosem, ale powietrze w sali zrobiło się gęste.
— Chcę, żeby mi pani wytłumaczyła, dlaczego zdjęła mi kamery z domu.
Pani Renata odłożyła długopis na chwilę za późno, jakby zdanie dotarło do niej z opóźnieniem.
— Dzień dobry, panie Tomaszu. Nie widziałam pana.
— Wróciłem wczoraj z Bieszczad. Nie było mnie siedem dni. A cztery kamery zniknęły, odkręcone, zabrane. Pani wie coś o tym?
Jej twarz drgnęła. Wymachiwała długopisem, jakby chciała podkreślić coś w notatkach.
— Regulamin estetyki zewnętrznej. Pańskie urządzenia nie pasowały do linii dachu.
— Proszę mi pokazać ten punkt.
— To wytyczne dobrego sąsiedztwa.
— Proszę mi pokazać artykuł, paragraf, cokolwiek.
Zapadło milczenie, takie, kiedy ściany zaczynają oddychać. Lodówka z boku buczała coraz głośniej. Pani Renata odłożyła długopis i wyprostowała plecy.
— Wspólnota ma prawo dbać o harmonię osiedla.
— Wspólnota to nie pani. Pani weszła na moją posesję, pani wyjęła śrubokręt, pani zabrała mienie, które kosztowało trzy i pół tysiąca złotych.
Usłyszałem, jak otwiera teczkę. Nie widziałem wprost, ale po odgłosie rzepu poznałem, iż rozkłada coś na stole. Potem zapadła chwila bez słów. Wyobraziłem sobie, iż pokazuje jej zdjęcia. Nie pomyliłem się.
— Skąd pan to ma? — zapytała, a jej ton zjechał o pół oktawy.
— Kopia w chmurze. Ukryta. Pani myślała, iż jak odkręci kamery, to dowody znikną razem z kartami pamięci. Nie zniknęły.
Popatrzyłem na nogę krzesła przed sobą. Śruba miała wyszczerbioną powłokę. Polizałem palec i roztarłem kurz. Nie wychylałem się, ale słuchałem, jak pan Tomasz mówi dalej:
— Tu jest pani twarz. Cztery kąty. Data, godzina, śrubokręt w dłoni. choćby nie raczyła pani założyć rękawiczek.
Pani Renata szarpnęła kartki — taki chrzęst papieru, jakby ktoś składał mapę.
— To spore nieporozumienie — powiedziała. — Możemy to załatwić polubownie.
— Nie. Jutro rano na komendzie złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Artykuł 278 paragraf pierwszy kodeksu karnego. Kradzież cudzej rzeczy ruchomej. Grozi od trzech miesięcy do pięciu lat.
Wtedy zamilkła. Słychać było, jak jej oddech robi się płytszy. W sali unosił się zapach detergentu zmieszanego z wilgocią zza okna. Zegar na ścianie tykał jak palcem w blachę.
Nie podszedłem bliżej. Zostałem. Ale widziałem przez szparę między oparciami krzeseł, jak pan Tomasz wyciąga z teczki dwie kartki spięte zszywaczem. Jedną położył przed nią. Drugą zatrzymał w dłoni.
— To odpis zawiadomienia. Proszę go zatrzymać. Podpisałem przed chwilą, długopis jest w siatce przy wejściu.
Pani Renata wpatrywała się w kartkę. Nie wzięła jej. Wtedy pan Tomasz zrobił coś, co zaskoczyło mnie mimo wszystko: obszedł stół i położył jej ten papier na wierzchu pudełka z jej notatkami.
— Jutro o osiemnastej trzydzieści, na zebraniu wspólnoty, wyjaśni pani sąsiadom, co zrobiła, kiedy myśleli, iż nikt nie patrzy. jeżeli pani nie przyjdzie, i tak powiem. Mam rzutnik.
Odwrócił się. W drzwiach obejrzał się tylko przez ramię i dodał:
— A, i radzę przestać kosić trawnik u pani syna o szóstej rano. Widzi pani, kamery widzą więcej, niż się wydaje.
Wyszedł. Hol uderzył echem po metalowych drzwiach. Przez chwilę w sali było tylko tykanie zegara, a potem usłyszałem, jak pani Renata bierze kartkę. Papier drżał w jej palcach, bo kątem oka widziałem, jak kartka odbijała światło lampy w szybkim rytmie.
Wstałem wtedy. Odsunąłem paletę, przeszedłem obok sceny, udając, iż sprawdzam kredens z kubkami. Pani Renata popatrzyła na mnie, jakbym wyjechał windą z podłogi.
— Dobry wieczór — powiedziałem. — Przepraszam, nie chciałem przeszkadzać. Zostawiłem tu miotłę.
Burknęła coś, schowała kartkę do torebki, potem poszła do wyjścia, nie gasząc światła. Ja też nie zdążyłem. Wybiegłem na przystanek, ale autobus 78 właśnie ruszył spod wiaty.
Następnego ranka pan Tomasz poszedł na komendę, tak jak zapowiedział. Widziałem go później tego samego dnia, koło południa, jak wracał do domu z teczką pod pachą, a przed furtką stał już radiowóz — funkcjonariusze przyjechali obejrzeć miejsce, skąd zniknęły kamery, i spisać zeznanie na miejscu. Wieczorem, o osiemnastej trzydzieści, sala świetlicy była pełna, ale pani Renata nie przyszła. Pan Tomasz powiedział to, co obiecał, pokazał zdjęcia na rzutniku, a sąsiedzi siedzieli w milczeniu, które trwało dłużej niż zwykłe zebranie. Tydzień później na tablicy ogłoszeń przed świetlicą zawisło pismo od zarządu wspólnoty: prezeska odwołana.
Nie pisałem o tym nigdzie. Po prostu patrzyłem zza furtki, jak wiatr podrywa żółte liście z chodnika. Nie wiem, co się stało z tymi kamerami — czy trafiły na policję jako dowód, czy przez cały czas stoją gdzieś w kartonie w garażu przy Klonowej. Wiem tylko, iż tamtego czwartkowego wieczoru autobus 78 odjechał mi sprzed nosa, a ja stałem na przystanku i wciąż widziałem, jak ta kartka drży jej w dłoniach.
