– Jestem już trzeci raz na Senioraliach i widzę, jak wiele osób przychodzi tutaj po to, żeby spotkać innych ludzi. Seniorzy przychodzą z rodzinami, znajomymi, ale też sami i gwałtownie nawiązują nowe kontakty. Można skorzystać z badań, wysłuchać ciekawych wykładów, ale najważniejsza jest integracja. To idealna okazja, żeby wyjść z domu, porozmawiać z drugim człowiekiem i poczuć, iż przez cały czas jesteśmy częścią aktywnej społeczności – mówi pani Izabella, 77–letnia mieszkanka Wieliczki. Jak wskazuje raport Badania Potrzeb Społecznych Seniorów 2025 Głosu Seniora, niemal 2 miliony seniorów w Polsce, czyli 36 proc. odczuwa samotność, która może skracać życie choćby o 14–30 proc. To jeden z najczęstszych problemów, z jakimi borykają się seniorzy.
Historia pani Izabelli pokazuje coś więcej niż tylko osobiste doświadczenie. Z podobnymi historiami mierzy się dziś setki tysięcy seniorów w całej Polsce. Według raportu Badania Potrzeb Społecznych Seniorów 2025 Głosu Seniora co trzeci senior przyznaje, iż doświadcza samotności. Badanie objęło 1756 osób w wieku 60+ z całej Polski – zarówno z dużych miast, jak i mniejszych miejscowości oraz terenów wiejskich. Szczególnie niepokojąca jest jednak sytuacja osób w wieku 80+, wśród których wielu deklaruje brak codziennej rozmowy z drugim człowiekiem. Zjawisko to ma bezpośredni wpływ na zdrowie i jakość życia seniorów, a jego konsekwencje mogą prowadzić choćby do skrócenia życia.
– Badanie Potrzeb Społecznych Seniorów 2025 pokazuje dokładnie, z jakimi problemami mierzą się dziś osoby starsze w Polsce. 36 proc. seniorów czuje się samotnych, 41 proc. mieszka w budynkach bez windy, a 86 proc. ma utrudniony kontakt z lekarzem. To nie są pojedyncze przypadki, ale konkretne dane pokazujące skalę wyzwań, przed którymi stoi polityka senioralna – podkreśla Łukasz Salwarowski, Prezes Stowarzyszenia MANKO – Głos Seniora – Międzynarodowy Instytut Rozwoju Społecznego.
Właśnie dlatego coraz większego znaczenia nabierają inicjatywy pomagające osobom starszym wychodzić z izolacji i budować relacje społeczne. Eksperci podkreślają, iż przeciwdziałanie samotności wymaga nie tylko wsparcia systemowego, ale również tworzenia przestrzeni sprzyjających spotkaniom, aktywności i integracji.
Wśród tego typu inicjatyw szczególne miejsce zajmują XIII Międzynarodowe Senioralia w Krakowie – największe wydarzenie senioralne w Europie, w którym co roku bierze udział ponad 8 tys. osób ze 180 samorządów zrzeszonych w Programie Gmina Przyjazna Seniorom. Wydarzenie to regularnie przyciąga tysiące uczestników zainteresowanych aktywnością społeczną oraz profilaktyką zdrowotną, a także pełni funkcję integracji społecznej seniorów, łącząc spotkania, aktywność i profilaktykę w jednym miejscu.
Zobacz relację z XII Międzynarodowych Senioraliów w Krakowie – https://youtu.be/zJw3ykDSZCM?si=YPhpQlHwX6y18Efs
– Nie możemy pozwolić seniorom zamknąć się w domu. Potrzebne są działania, które będą wyciągały osoby starsze z samotności, budowały więzi sąsiedzkie i tworzyły przestrzeń do aktywności społecznej. Wśród takich inicjatyw szczególne miejsce zajmują XIII Międzynarodowe Senioralia w Krakowie – największe wydarzenie senioralne w Polsce i Europie – podkreśla Łukasz Salwarowski.
XIII Międzynarodowe Senioralia w Krakowie są jednym z działań, które łączą wymiar społeczny, edukacyjny oraz zdrowotny, tworząc przestrzeń realnych spotkań i integracji osób starszych. Wyniki raportu pokazują, iż tego typu inicjatywy są dziś szczególnie potrzebne. Skoro co trzeci senior doświadcza samotności, konieczne jest tworzenie miejsc i wydarzeń zachęcających osoby starsze do aktywności oraz budowania więzi społecznych. Dla wielu uczestników są one okazją nie tylko do zdobycia wiedzy czy wykonania badań profilaktycznych, ale przede wszystkim do spotkania innych ludzi i nawiązania nowych znajomości.
Izolacja społeczna ma negatywny wpływ na zdrowie psychiczne
Długotrwała izolacja społeczna może negatywnie wpływać zarówno na kondycję psychiczną, jak i fizyczną osób starszych, a problem ten jest silnie związany z dobrostanem seniorów i jakością ich codziennego życia. Wielu z nich deklaruje obniżenie nastroju, poczucie osamotnienia oraz brak wystarczającego wsparcia społecznego.
Jak wskazuje Konrad Schroeder, psycholog społeczny i przedsiębiorca:
– Samotność staje się coraz poważniejszym wyzwaniem społecznym. Jej źródeł można upatrywać między innymi w poczuciu wykluczenia, na które wskazują badani seniorzy. Zwracają oni uwagę na liczne bariery utrudniające uczestnictwo w życiu społecznym.
Na znaczenie godnego i bezpiecznego starzenia się zwraca uwagę także dr inż. Anita Richert–Kaźmierska, ekspertka polityki senioralnej i koordynatorka badania:
– Jakość życia seniorów zależy nie tylko od dostępu do usług zdrowotnych, ale także od relacji społecznych, poczucia bezpieczeństwa i szacunku dla ich godności. Samotność i wykluczenie społeczne powinny być traktowane jako jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej polityki senioralnej.
Zdrowie, mieszkanie i relacje jako trzy filary jakości życia seniorów
– Problemy osób starszych nie kończą się na samotności. Coraz większego znaczenia nabierają kwestie jakości opieki długoterminowej, wsparcia dla osób niesamodzielnych oraz zapewnienia seniorom godnych warunków życia i opieki – dodaje ekspertka.
Jednym z najczęściej wskazywanych problemów pozostaje dostęp do ochrony zdrowia. Aż 86 proc. badanych seniorów deklaruje trudności z dostępem do lekarzy specjalistów, a 44 proc. korzysta z prywatnej opieki medycznej. Dlatego jak mówi dr n. med. Michał Zabojszcz, specjalista chorób wewnętrznych, kardiolog, geriatra, dyrektor SP ZOZ MSWiA w Krakowie – Szpitala Przyjaznego Seniorom:
– Mężczyźni rzadziej niż kobiety korzystają z badań profilaktycznych i częściej odkładają wizyty u lekarza. Często bagatelizują także wczesne objawy chorób, co prowadzi do ich późnego wykrycia. To poważny problem, ponieważ wiele schorzeń, takich jak nowotwory, choroby układu krążenia czy cukrzyca, rozwija się długo bez wyraźnych symptomów. Tymczasem wczesna diagnoza znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Dlatego tak ważne są kampanie profilaktyczne, takie jak „Mosznowładcy” czy „Nie bądź flądra przebadaj mu jądra”, które zachęcają do regularnych badań. Równie istotny jest styl życia. Zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna i ograniczenie używek mają ogromny wpływ na zdrowie. Warto pamiętać, iż profilaktyka to nie jednorazowe działanie, ale nawyk, który powinien towarzyszyć nam przez całe życie i realnie je wydłużać.
Eksperci zwracają uwagę, iż profilaktyka zdrowotna powinna być łatwo dostępna dla seniorów. Dlatego coraz częściej podczas wydarzeń kierowanych do osób starszych dostępne są bezpłatne badania oraz konsultacje specjalistów. Jednym z przykładów są XIII Międzynarodowe Senioralia w Krakowie, podczas których uczestnicy będą mogli skorzystać z badań profilaktycznych oraz porad ekspertów z zakresu zdrowia i aktywnego starzenia się.
Drugim istotnym obszarem są warunki mieszkaniowe. Nieprzypadkowo od lat zwraca się uwagę na problem barier architektonicznych w budynkach wielopiętrowych, m.in. w ramach kampanii społecznej „STOP NIEWOLNICTWU IV PIĘTRA”.
Trzecim filarem jakości życia pozostają relacje społeczne. To one w największym stopniu wpływają na poczucie bezpieczeństwa, dobrostan psychiczny oraz satysfakcję z życia.
Seniorzy potrzebują nie tylko opieki, ale także wspólnoty
Dla seniorów również ważna okazuje się możliwość spotykania innych ludzi, rozmowy, uczestnictwa w wydarzeniach i poczucia, iż przez cały czas jest się potrzebnym oraz obecnym w życiu społecznym.
Aktywność społeczna może przeciwdziałać samotności
– Celem powinno być dodawanie życia do lat, a nie tylko lat do życia – podkreśla prof. Tomasz Targowski, krajowy konsultant ds. geriatrii i ekspert Głosu Seniora.
To podejście coraz częściej znajduje odzwierciedlenie we współczesnej polityce senioralnej, która zwraca uwagę nie tylko na długość życia, ale również na jego jakość. Równie ważne jak zdrowie są samodzielność, aktywność, dobrostan psychiczny oraz możliwość utrzymywania relacji społecznych.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają wydarzenia integrujące osoby starsze i zachęcające je do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Jednym z nich są XIII Międzynarodowe Senioralia w Krakowie, które odbędą się 19 czerwca. Wydarzenie co roku gromadzi ponad 8000 uczestników z Polski i zagranicy, łącząc profilaktykę zdrowotną, edukację oraz aktywność społeczną.
Wydarzenie rozpocznie się uroczystą Mszą Świętą w Kościele Mariackim w intencji Pogodnej Jesieni Życia, po której uczestnicy w barwnym pochodzie pn. SENIOR MA MOC na czele z Mistrzem Sobiesławem Zasadą (95 l.) udadzą się do Parku im. Henryka Jordana. Na miejscu czeka na nich scena bogata w program edukacyjno-rozrywkowy. Przewidziano wykłady na temat zdrowia, bezpieczeństwa, prawa, ekonomii oraz aktywizacji seniorów. Uczestnicy będą mogli skorzystać z bezpłatnych badań i porad lekarskich, w tym badań kardiologicznych, ciśnienia, słuchu, wzroku, poziomu cukru we krwi oraz pomiaru masy ciała. Organizatorzy zapewniają również: Pharmabus, Mammobus oraz Słuchbus.
Szczegółowy program dostępny na stronie – chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://glosseniora.pl/wp-content/uploads/PROGRAM-SENIORALIA-2026-12.pdf
W strefie „Bezpieczny Senior – Stop Manipulacji, nie daj się oszukać” seniorzy dowiedzą się, jak unikać oszustw. Na Senioraliach obecne będą firmy honorujące Ogólnopolską Kartę Seniora, w tym ośrodki wypoczynkowo-rehabilitacyjne, uzdrowiska, sanatoria oraz stoiska z lokalnymi wyrobami z całej Polski. W strefie gastronomicznej na uczestników czekać będą potrawy przygotowane przez Koła Gospodyń Wiejskich oraz grill.
Nie zabraknie również części sportowej i rozrywkowej. Na scenie wystąpią m.in. Magdalena Suruło, Krzysztof Bigaj oraz Alexander Martinez. Odbędą się także koncerty gwiazd wydarzenia – WOJCIECHA GĄSSOWSKIEGO i MARIUSZA KALAGI, a także największy w Polsce Pokaz Mody Stylowych Seniorów – ponad 150 laureatów ogólnopolskiego konkursu Głosu Seniora oraz Sanatorium Miłości. Zakończenie wydarzenia uświetni impreza integracyjna prowadzona przez światowej sławy DJ Wikę, najstarszą DJ-kę Europy.
Dla wielu uczestników takie inicjatywy stają się impulsem do większej aktywności społecznej, przełamania codziennej izolacji i otwarcia się na nowe doświadczenia. Jak pokazują wyniki badań, właśnie możliwość budowania relacji i poczucie przynależności do wspólnoty należą do najważniejszych czynników wpływających na jakość życia osób starszych.
W obliczu rosnącej skali samotności coraz większego znaczenia nabiera tworzenie przestrzeni sprzyjających integracji i kontaktom społecznym, które pomagają osobom starszym utrzymać aktywność i relacje społeczne, ograniczając ryzyko izolacji. Międzynarodowe Senioralia są przykładem wydarzenia, które w praktyce wspiera przeciwdziałanie samotności i wzmacnia więzi społeczne wśród seniorów.
