Firmy coraz lepiej rozumieją, iż inwestycje w rozwój pracowników pomagają nie tylko podnosić kompetencje zespołów, ale także skuteczniej zatrzymywać talenty. Najnowsze badanie Miesięcznego Indeksu Koniunktury (MIK) pokazuje jednak, iż na szkolenia decyduje się mniej niż połowa przedsiębiorstw, a główną barierą pozostają rosnące koszty prowadzenia działalności – informuje Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego.
Szkolenia pracowników zyskują na znaczeniu, ale inwestuje w nie mniej niż połowa firm
Z badania MIK przeprowadzonego na początku czerwca 2026 r. wynika, iż 44 proc. polskich przedsiębiorstw inwestuje w rozwój kompetencji swoich pracowników.
Najczęściej na szkolenia decydują się duże firmy – robi to 58 proc. z nich. W przypadku mikroprzedsiębiorstw odsetek ten wynosi 40 proc., co pokazuje, iż najmniejsze podmioty znacznie rzadziej przeznaczają środki na rozwój kapitału ludzkiego.
Największą wagę do podnoszenia kwalifikacji pracowników przywiązuje branża budowlana, gdzie szkolenia prowadzi 54 proc. firm. Na przeciwnym biegunie znajdują się przedsiębiorstwa produkcyjne (37 proc.) oraz sektor transportu, spedycji i logistyki (38 proc.).
Firmy przez cały czas mają problem z pozyskaniem i utrzymaniem talentów
Badanie MIK pokazuje również, iż jedynie nieco ponad 30 proc. przedsiębiorstw uważa, iż skutecznie pozyskuje i zatrzymuje wykwalifikowanych pracowników.
Co ciekawe, lepiej swoje możliwości w tym zakresie oceniają firmy średniej wielkości niż duże przedsiębiorstwa. O skutecznym utrzymaniu talentów mówi 38 proc. średnich firm wobec 28 proc. dużych podmiotów.
Podobnie jak w przypadku inwestycji w szkolenia, najlepiej radzą sobie przedsiębiorstwa budowlane oraz usługowe. Największe trudności deklarują natomiast firmy produkcyjne.
Eksperci wskazują, iż w budownictwie większa skłonność do inwestowania w rozwój pracowników wynika przede wszystkim z niedoboru specjalistów. Firmy są zmuszone szkolić obecnych pracowników, aby uzupełniać luki kompetencyjne i utrzymywać konkurencyjność.
Potwierdzają to również wcześniejsze badania MIK. W czerwcu aż 63 proc. przedsiębiorstw budowlanych wskazywało niedostępność pracowników jako jedną z najważniejszych barier prowadzenia działalności.
Brak specjalistów zmusza przedsiębiorców do inwestowania w kapitał ludzki
Problemy z pozyskaniem wykwalifikowanych pracowników potwierdzają także badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego z grudnia 2025 r.
Ponad połowa przedsiębiorców deklarowała trudności ze znalezieniem kandydatów posiadających odpowiednie kompetencje. W odpowiedzi połowa firm ponosiła wydatki na rozwój pracowników, a ponad 60 proc. zapowiadało takie inwestycje w 2026 r.
Jednocześnie dane pokazują, iż deklaracje nie zawsze przekładają się na rzeczywiste działania. Jednym z najważniejszych powodów pozostają wysokie koszty prowadzenia działalności. Zarówno badania MIK, jak i badanie „1000 firm” wskazują rosnące koszty pracy jako jedną z najczęściej wymienianych barier rozwoju przedsiębiorstw.
Inwestycje w rozwój pracowników zwiększają retencję i efektywność
Szkolenia stały się dziś jednym z najważniejszych elementów budowania atrakcyjnego miejsca pracy. Pracownicy chętniej pozostają w organizacjach, które umożliwiają im rozwój zawodowy i zdobywanie nowych kompetencji.
Badania pokazują, iż przedsiębiorstwa posiadające silną kulturę uczenia się osiągają o 57 proc. wyższą retencję pracowników oraz o 23 proc. większą mobilność wewnętrzną niż organizacje, które nie inwestują systemowo w rozwój kadr.
Rozwijanie kompetencji przekłada się również na większe zaangażowanie zespołów. Wyższa motywacja pracowników sprzyja wzrostowi produktywności, co w efekcie pozytywnie wpływa na rentowność przedsiębiorstwa.
Wysokie koszty i brak strategii przez cały czas ograniczają rozwój kompetencji
Mimo rosnącej świadomości znaczenia kapitału ludzkiego wiele polskich firm przez cały czas nie prowadzi długofalowej polityki rozwoju kompetencji.
Do najczęściej wskazywanych przyczyn należą wysokie koszty szkoleń, brak rzetelnych danych o kompetencjach pracowników oraz trudności z oceną zwrotu z inwestycji w rozwój kadr. Dodatkowym wyzwaniem jest ograniczona dostępność specjalistycznych szkoleń w nowych obszarach, takich jak sztuczna inteligencja.
Część przedsiębiorstw rozważa także ograniczenie zatrudnienia wraz z postępującą automatyzacją i wdrażaniem nowych technologii, co może wpływać na ostrożniejsze podejście do inwestowania w rozwój pracowników.
Rosnące znaczenie kompetencji sprawia jednak, iż szkolenia stają się jednym z najważniejszych elementów budowania przewagi konkurencyjnej. Firmy, które konsekwentnie inwestują w rozwój kapitału ludzkiego, mają większe szanse na zatrzymanie pracowników i skuteczniejsze funkcjonowanie na coraz bardziej wymagającym rynku pracy.
Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego/Anna Szymańska
To też może Cię zainteresować:
Fundacja im. XBW Ignacego Krasickiego dołączyła do Koalicji „Inkluzywni w zatrudnianiu”
