Po rogalach świętomarcińskich czas na plyndze! Dziś swoje święto ma kolejny przysmak dobrze znany Poznaniakom

codziennypoznan.pl 52 minut temu

Wielkopolanie nie bez powodu bywają nazywani Pyrlandczykami. Ziemniaki przez pokolenia stanowiły podstawę miejscowej kuchni, a pomysłowość gospodyń sprawiała, iż z tego samego produktu powstawały zupełnie różne dania.

Jedne wymagały długiego przygotowania, inne pozwalały gwałtownie nakarmić całą rodzinę. Do tej drugiej grupy należały właśnie plyndze, które można było usmażyć z produktów dostępnych praktycznie w każdym gospodarstwie.

Ich historia jest ściśle związana z upowszechnieniem uprawy ziemniaków i zmianami w sposobie odżywiania mieszkańców Wielkopolski. W XIX wieku pyry były już jednym z najważniejszych składników codziennych posiłków. Przygotowywano z nich nie tylko dodatki do obiadu, ale również samodzielne, sycące potrawy.

Placki z tartych ziemniaków szczególnie dobrze odpowiadały potrzebom niezamożnych rodzin. Nie wymagały mięsa ani kosztownych dodatków, a do ich przygotowania wystarczały podstawowe umiejętności kulinarne.

Z czasem stały się jednym z rozpoznawalnych smaków regionu, obok szarych klusek, szagówek czy pyr z gzikiem.

Co ciekawe, poznańska nazwa potrawy przetrwała znacznie dłużej niż wiele innych gwarowych określeń, które stopniowo znikają z codziennego języka.

Plyndze, nazywane również plendzami lub plindzami, wciąż są znane mieszkańcom Poznania. Słowo zadomowiło się także w regionalnych powiedzeniach. Ktoś, kto znalazł się w trudnym położeniu, mógł usłyszeć, iż „leży jak plyndz na patelni”. Z kolei popularne powiedzenie „masz babo placek” w poznańskim wydaniu przybierało formę „masz babo plyndz”.

Plyndze mają też oficjalne potwierdzenie swojego miejsca w kulinarnej historii Wielkopolski.

17 grudnia 2009 roku wpisano je na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W dokumentacji uwzględniono zarówno regionalne nazewnictwo, jak i charakterystyczne sposoby przygotowywania tej potrawy.

A tych, mimo prostoty podstawowego przepisu, jest całkiem sporo.

Jedną z najbardziej rozpoznawalnych poznańskich wersji są placki podawane z cukrem, niekiedy również ze śmietaną. Dla części osób takie połączenie może wydawać się zaskakujące, szczególnie jeżeli przyzwyczaiły się do ziemniaczanych placków z wytrawnymi dodatkami.

W wielkopolskich domach spotyka się jednak również plyndze podawane wyłącznie z solą lub przygotowywane z dodatkiem cebuli.

Dawne przepisy pokazują przy tym, iż choćby w granicach jednego regionu istniały różnice kulinarne. W części Wielkopolski pozostającej niegdyś pod zaborem rosyjskim do masy ziemniaczanej dodawano między innymi cebulę duszoną wcześniej na smalcu.

Niezależnie od sposobu doprawienia podstawą pozostają surowe, drobno starte ziemniaki, połączone z jajkiem i niewielką ilością mąki. Odpowiednio rozgrzana patelnia pozwala uzyskać to, co w plyndzach najbardziej charakterystyczne – cienką, rumianą powierzchnię i delikatniejszy środek.

Choć dziś placki ziemniaczane można znaleźć także w restauracjach serwujących znacznie bardziej rozbudowane potrawy, tradycyjne plyndze wciąż nie potrzebują wyszukanych dodatków. Wielu Poznaniakom wystarcza odrobina cukru albo śmietany.

Dzień Placków Ziemniaczanych nie jest oficjalnym świętem, ale jedną z wielu nieformalnych dat w kalendarzu kulinarnym.

Idź do oryginalnego materiału