Olsztyńskie Planetarium przechodzi gruntowną modernizację. Po jej zakończeniu odwiedzający będą mogli nie tylko poznawać kosmos podczas seansów, ale także wejść do świata przyszłych misji kosmicznych, sprawdzić się w roli członków księżycowej załogi i korzystać z nowoczesnych interaktywnych ekspozycji.
Prace prowadzone przy ul. Piłsudskiego 38 obejmują zarówno przebudowę i modernizację budynku, jak i przygotowanie nowej oferty edukacyjnej i kulturalnej. W sali projekcyjnej pojawi się projektor gwiazdowy nowej generacji, który zastąpi analogowy projektor Zeiss wykorzystywany od 1973 roku. Modernizacja obejmie także wymianę ekranu i nagłośnienia oraz montaż nowych, pochylanych foteli.
Roboty budowlane są już zaawansowane. Zakończyła się większość prac rozbiórkowych i konstrukcyjnych. Wewnątrz budynku wykonawca kończy ocieplenie ścian i prowadzi prace związane z wentylacją oraz instalacjami elektrycznymi. realizowane są również prace wykończeniowe, montaż stolarki i ścian działowych. Do wykonania pozostały m.in. prace wykończeniowe wewnątrz obiektu, instalacje teletechniczne, montaż wyposażenia, zagospodarowanie terenu, wykonanie pokrycia kopuły i renowacja elewacji.
– Budynek wyraźnie zmienia się z tygodnia na tydzień – mówi kierownik budowy Tomasz Mróz. – Za nami większość prac konstrukcyjnych, teraz skupiamy się przede wszystkim na instalacjach i wykończeniu wnętrz.
Dużą zmianą będzie interaktywna wystawa poświęcona eksploracji i zagospodarowaniu kosmosu, ze szczególnym uwzględnieniem Księżyca. W ramach wystawy znajdzie się 55 eksponatów podzielonych na siedem grup tematycznych. Zwiedzający nie będą jedynie oglądać eksponatów – będą mogli wykonywać zadania, podejmować decyzje i poznawać wyzwania związane z funkcjonowaniem człowieka poza Ziemią
Największą przestrzenią ekspozycji będzie Habitat Księżycowy. To właśnie tutaj odwiedzający będą mogli wcielić się w członków załogi bazy i sprawdzić, jak wyglądałoby funkcjonowanie poza Ziemią – od monitorowania stanu habitatu i reagowania na awarie po gospodarowanie wodą, energią i żywnością. W tej przestrzeni znajdzie się także symulator łazika księżycowego, który już dziś działa w Stacji Kosmos w Galerii Aura. Od początku roku do połowy sierpnia z symulatora skorzystało ponad 8 tys. osób.
Nowa oferta połączy więc historię podboju kosmosu z jego przyszłością. W przyszłej przestrzeni Habitatu znajdzie się także autentyczny grunt księżycowy, który w tej chwili znajduje się w Obserwatorium Astronomicznym, a symulator łazika pozwoli doświadczyć wirtualnej podróży po powierzchni Srebrnego Globu. W ten sposób Planetarium będzie opowiadać o kosmosie nie tylko poprzez obserwację i pokazy, ale również poprzez doświadczenie, eksperyment i działanie.
– Nie chcemy wybierać między dziedzictwem a nowoczesnością chcemy je połączyć – mówi dyrektorka Planetarium Magdalena Pilska-Piotrowska. – Odnawiamy budynek, który od ponad pół wieku jest częścią historii Olsztyna, przywracając mu dawny blask, a jednocześnie tworzymy przestrzeń, która pozwoli spojrzeć znacznie dalej – aż po Księżyc i przyszłe misje kosmiczne. Chcemy, aby kosmos przestał być czymś odległym – żeby można było go nie tylko oglądać, ale także doświadczać.
Od 1 stycznia 2027 roku Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne ma działać pod nową nazwą – Centrum Lotów Kosmicznych ASTROSFERA. Zmiana ma podkreślać szerszy kierunek rozwoju instytucji: od tradycyjnego planetarium w stronę miejsca, w którym astronomia, astronautyka, edukacja i doświadczenie będą łączyć się w jedną opowieść o przyszłości eksploracji kosmosu.
Wykonawcą robót jest Rembud Sp. z o.o. z Przasnysza. Umowę podpisano 8 września 2025 roku. Wartość umowy po rozszerzeniu zakresu prac wynosi 47,45 mln zł brutto.
Prace budowlane, po rozszerzeniu zakresu o dostosowanie części BWA do wymagań przeciwpożarowych, mają zakończyć się do końca listopada 2027 roku.
