Pracuję w sklepie monopolowym vis-à-vis Ławicy od jedenastu lat. Widuję tysiące ludzi tygodniowo — jedni kupują wino przed wylotem na urlop, drudzy wódkę po stracie bagażu. Więc jak mówię, iż coś było nie tak od pierwszej minuty, to znaczy, iż naprawdę było.
Ta kobieta pojawiła się we wtorek o wpół do pierwszej. Kubica — teraz już nie produkują, pani zdaje sobie sprawę. Niech pani mi wierzy, dziewięć tysięcy za butelkę, a ona ani drgnęła. Poproszę jeszcze dwie. Spakowałem w papier i dopiero wtedy się jej przyjrzałem — choćby nie takiej się spodziewałem. Drobna, ciemne włosy spięte luźno, płaszcz za kolana i torba, z której wyglądała teczka z dokumentami. Po wódce wpadła po chleb do piekarni obok. Zawsze tam kupowała — chałkę sobótki, czasem bułki grahamki, nigdy nic słodkiego. To jest moja dzielnica. Ja tu znam twarze z widzenia choćby po dziesięciu latach, a ona bywała u nas od dwóch, może trzech.
Wieczorem tego samego wtorku, a może w środę, przyszedł mężczyzna. Wysoki, po czterdziestce, granatowy płaszcz, teczka na zamek. Takich jak on od razu widać — nie po to przyszedł, żeby kupić. Chodził wzdłuż półek, niby oglądał etykiety, a ja miałem zlecenie ciąć kartony przez cały dzień i mówię do chłopaka: patrz, ten szuka kogoś, nie czegoś. Chłopak, Mariusz, wzruszył ramionami, ale za pół godziny tamten wrócił i stanął przy ladzie.
Czy przychodzi tu kobieta, ciemne włosy, płaszcz, ma przy sobie teczkę. Pytam: a o co chodzi. A on: jestem jej mężem, muszę jej coś pilnie przekazać, wyszła z domu bez telefonu. I tu mi się to nie spięło. Bo ona, ile razy wpadła, to zawsze z tym telefonem przy uchu. Stała pod chłodnią i przepraszała, iż mróz, a ona musi dokończyć rozmowę. Ja mu mówię: nie znam, proszę pana. A on pokazuje zdjęcie. No i owszem, to była ona. Ale nie byłem naiwny. Mówię: nie wiem, kim jest, może notariusz, może komornik. Teczka to nie dowód, iż mieszka na Jeżycach.
On stał jeszcze chwilę, w końcu wziął batonika przy kasie i wyszedł. Po drodze przytrzymał drzwi starszej sąsiadce z ósmego piętra, pani Halince, która zawsze kupuje mleko dla kota. Może myśli pani, iż to nieważne — ale ja po takich drobiazgach rozpoznaję, kto jest z dzielnicy, a kto przyjezdny. Ten człowiek był przyjezdny.
W piątek znowu ona. Brała kawę z ekspresu obok wejścia, w tym samym płaszczu. Wyglądała, jakby nie spała. Dołożyłem jej czekoladę gorzką, taką po czterdzieści deko, mówię: w ramach stałego klienta. A ona: chyba niedługo zmienię adres. I tyle. Nie pytałem. Nie moja sprawa.
Dopiero później, po tym wszystkim, złożyłem sobie fakty.
W sobotę rano, a może w piątek po południu, bo pamiętam, iż padało — takie zimne, kropi wściekle i człowiek ma ochotę wrócić do domu — ona wsiadła do tramwaju numer pięć, w stronę dworca. Niby nic. Ale Mariusz mówi: szefie, za nią tamten z teczką jedzie. I rzeczywiście. Taksówka go brała, a on pokazał coś kierowcy przez szybę. Nie lubię skojarzeń z filmów, ale tak to wyglądało.
Potem długo nic. Może tydzień. W sklepie normalnie — setki, piwa, dostawy, spór z fakturą o dziesięć złotych. Pod wieczór dzwoni do mnie znajomy taksówkarz, co stoi zwykle pod dworcem, iż widział wczoraj tego samego faceta w granatowym płaszczu, jak chodził od auta do auta i pytał kierowców, czy nie wozili ciemnowłosej kobiety z teczką w stronę Dworcowej. Pytam: a po co mu to. A on: mówił, iż musi jej doręczyć jakieś papiery, zanim się coś tam przedawni, użył właśnie tego słowa. I wtedy mnie tknęło. Dzwonię do pana Zbyszka z kwiaciarni na narożniku — nie, panie, ale wczoraj jakaś malutka z dziećmi kupowała goździki, mówiła coś, iż na Dworcową. Pan Zbyszek to ma słuch jak nietoperz, słyszy rozmowy z drugiego końca ulicy.
Wieczorem, zamykam sklep, a tu dzwoni Mariusz: szefie, ona jest na pętli, pod filharmonią, z jakimś starszym panem w okularach i tą teczką. Przekazują sobie klucze. Mówię: jedź do mnie, weźmiemy mój samochód, tylko nie podjeżdżaj za blisko. Głupio mi było — dorosły chłop, a bawię się w detektywa. Ale coś we mnie nie dawało spokoju. Taka kobieta jak ona nie robi awantur, nie krzyczy na ulicy. Taka kobieta po cichu przenosi góry.
Na miejscu, przy placu, starszy pan wsunął jej teczkę do ręki. Rozpięła ją tam, na ławce pod latarnią, i przez chwilę przekładała kartki palcami — akt notarialny, jakieś zaświadczenie, pismo z pieczątką sądu. Starszy pan powiedział głośno, a wiatr niósł to po całej pętli: proszę nie zwlekać ani dnia, bo termin na złożenie wniosku o podział majątku minie w tym miesiącu, a wtedy będzie pan mógł zrobić z tym mieszkaniem, co zechce. Ona zamknęła teczkę, przycisnęła ją do siebie obiema rękami jak coś żywego i dopiero wtedy wsiadła do nocnego autobusu w stronę ronda Kaponiera.
Tamten z granatowym płaszczem — niech pani sobie wyobrazi — pojawił się z boku, szedł pod drzewami, jakby czekał na ten moment cały tydzień. Podszedł do starszego pana, coś mu powiedział, pokazywał ręką w stronę odjeżdżającego autobusu. Nie żebym znał się na ludzkich sprawach, ale tak wygląda ktoś, komu zawalił się cały plan. Nogi jak z ołowiu.
Co było dalej? A, pani kochana, ja za nią do Gdańska nie pojechałem. Ale w poniedziałek rano, ledwo otworzyłem sklep, wchodzi ona. Wygląda inaczej — włosy rozpuszczone, płaszcz rozpięty, w ręce tylko klucze, bez teczki. Stanęła przy ladzie i pierwszy raz od dwóch lat oparła się o nią łokciami, jakby jej ulżyło w krzyżu.
Panie Andrzeju, dziękuję. Wyszło ode mnie pół na pół z mężem, ale mieszkanie zostało przy mnie, bo to ja je kupiłam, zanim się poznaliśmy, tylko trzeba było to udowodnić, zanim upłynie termin. Bierze wodę mineralną, płaci, a na odchodne dodaje: a ta czekolada, co pan mi dał w piątek, zjadłam dopiero w autobusie, jak stygły mi ręce od tej teczki. I wyszła.
Tyle. Codziennie ktoś tu kupuje chleb, wino, papierosy. A ja czasem wracam myślami do tej teczki i do tego, jak on patrzył spod drzew. Facet w granatowym płaszczu już tu nie przyjdzie. A ona wpada, co drugi tydzień, po tę samą gorzką czekoladę.
Ostatnio powiedziała, iż szuka fachowca do wymiany zamków. Dałem jej numer do ślusarza z Grunwaldzkiej. Mówi, iż w nowym mieszkaniu już wymieniła. Teraz szuka kogoś do przerobienia kuchni — bo znalazła w szafce za gniazdkiem kopertę z sześcioma tysiącami złotych. Stare, zwinięte gumką. I wie pani, co? Nie zostawiła ich sobie. Zawiozła do biura rzeczy znalezionych na ulicy Karmelickiej. Powiedziała, iż cudze. Ja bym się zastanawiał trzy razy, a ona ani chwili.
Wczoraj znowu padało. Zapaliłem lampę nad ladą — tę samą, co mruga nad ekspresem od tylu lat. Stanąłem i patrzyłem, jak krople spływają po szybie, a wtedy dzwoni pan Zbyszek z kwiaciarni: panie Andrzeju, ta kobieta z teczką kupiła u mnie gerbery, po trzy złote sztuka. Pytam: po co? A on: mówiła, iż do zdjęcia z mężem z czasów, jak się poznali.
Przekartkowałem gazetę z poprzedniego dnia, bo się kurzyła na parapecie. W środku nic o żadnym ślubie, nic o rozwodzie, tylko ogłoszenia: wymiana okien, lakierowanie, korepetycje z niemieckiego. Schowałem gazetę pod ladę i nalałem sobie kawy z tego samego ekspresu, z którego ona zawsze brała. Gęsta, bo stała od rana, gorzka na końcu języka. Wypiłem ją do dna, umyłem kubek i postawiłem go na półce, tam gdzie zawsze, obok pudełka gorzkiej czekolady po czterdzieści deko — na wszelki wypadek, gdyby wpadła w ten wtorek.
