Ogród latem – skuteczna ochrona przed najważniejszymi chorobami i szkodnikami

ogrodosfera.pl 1 dzień temu

Lato w ogrodzie przebiega nie tylko pod znakiem wypoczynku, grillowania, spotkań ze znajomymi czy korzystania ze smacznych darów natury, ale wiąże się również z koniecznością ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami. Częste okresy suszy to zarazem wzmożony okres żerowania owadów i roztoczy; z kolei w mokre, deszczowe lata nierzadko ma się do czynienia z masowym rozprzestrzenieniem się chorób grzybowych. Sprawdź, jakie są najczęstsze zagrożenia o tej porze roku i jak sobie z nimi poradzić.

Ochrona roślin przed chorobami i szkodnikami – profilaktyka

Wiadomo, iż zawsze lepiej jest zapobiegać niż „leczyć”, zasada sprawdza się także w ogrodnictwie. Wielu problemów można uniknąć czy raczej zmniejszyć prawdopodobieństwo ich wystąpienia przez odpowiednie działania wykonywane zawczasu:

Zakup sadzonek w sprawdzonych punktach sprzedaży: szkółkach i sklepach ogrodniczych. Daje to większą pewność, iż rośliny są zadbane, wolne od chorób i szkodników.
Regularne podlewanie roślin, tj. niedopuszczanie do wystąpienia skutków suszy oraz zrównoważone dokarmianie. Latem stosuje się nawozy z większą ilością potasu, który m.in. poprawia odporność zieleni na niekorzystne czynniki zewnętrzne.
Dbanie o porządek w ogrodzie, zwłaszcza w sadzie i warzywniaku. Usuwanie resztek pozbiorowych i po cięciu. Duże znaczenie w warzywniaku ma stosowanie zasad zmianowania. Przekopywanie warzywniaka jesienią i wiosną (w ten sposób można zniszczyć sporo szkodników glebowych, m.in. pędraków).
Profilaktyczne stosowanie ekologicznych preparatów, np. opartych na bazie szarego mydła i sporządzonych z chwastów (pokrzywa, skrzyp, mniszek).
Uprawa roślin odstraszających szkodniki w „strategicznych” miejscach, np. orliki i wilczomlecze działają odstraszająco na ślimaki.
Stworzenie warunków przyjaznych naturalnym wrogom szkodników roślin, np. ptakom, jaszczurkom oraz „mszycożercom”, czyli biedronkom (rodzimym), a także złotookom.
Uprawa roślin w szklarniach i tunelach foliowych chroni przed niektórymi szkodnikami (trudniejszy dostęp mają m.in. ślimaki).

Co najbardziej zagraża roślinom w lecie?

1. Przędziorek – roztocza żerują na roślinach przez cały sezon, ale są najbardziej aktywne w okresach suszy, u przesuszonych roślin borykających się ze stresem fizjologicznym. Często atakują drzewa i krzewy owocowe. Łatwo rozpoznać je po delikatnych pajęczynkach. Pojedynczy szkodnik jest ledwie widoczny gołym okiem, jednakże żeruje w dużych koloniach. Wysysa sok z roślin powodując żółknięcie poszczególnych organów (najczęściej liści), a następnie deformację i zasychanie. Zwalcza się go chemicznie bądź ekologicznie. Szczególnie przydatne są opryski z szarego mydła. jeżeli przędziorek występuje masowo w ogrodzie w danym roku, w kolejnym – na przedwiośniu zaleca się opryskać preparatem olejowym pnie, konary i grubsze gałęzie drzew. Zwalczy to stadia zimujące w zagłębieniach kory.

2. Mszyce – to owady, które podobnie jak przędziorek żerują w dużych grupach i gwałtownie mogą doprowadzić do ogołocenia roślin z liści. W czasie żerowania pozostawiają lepką spadź (niestrawione związki cukru). jeżeli w danym miejscu (np. na balkonie) obserwuje się inwazję mrówek, warto sprawdzić czy na roślinach pojawiły się mszyce. Mrówki nie zwalczają mszyc, wręcz przeciwnie – mogą bronić przed drapieżnikami, gdyż żywią się ich spadzią. Jak zwalczać mszyce? Preparaty z szarego mydła są skuteczne także na tę grupę szkodników. Oprócz nich stosuje się tradycyjne insektycydy. Warto przyciągnąć do ogrodu złotooki uprawiając rośliny wabiące, np. krwawnik, facelię, nagietek, koper ogrodowy i fenkuł. Z kolei nasturcja jest rośliną pułapkową na mszyce. Często właśnie na niej zaczynają żer - to sygnał, iż pojawiły się w ogrodzie. Dzięki temu łatwiej je zwalczyć zanim masowo namnożą się.

Sprawdź także: Mszyce – rozpoznanie, zapobieganie i zwalczanie

3. Mączniak prawdziwy – choroba jest łatwa do rozpoznania, gdyż symptomy są charakterystyczne: to białe plamy na górnej stronie liści. Początkowo są delikatne i małe, z czasem powiększają się i mogą objąć całą powierzchnię blaszki liściowej, która wygląda jakby została polana wapnem. Porażone liście przedwcześnie zamierają. Choroba sporadycznie uszkadza pędy. Poraża różne grupy zieleni – od drzew owocowych i ozdobnych po byliny. Zwalcza się ją fungicydami. Mocno porażone fragmenty roślin zaleca się przyciąć i utylizować.

4. Ślimaki – powodują duże szkody w ogrodzie przez cały sezon. Wygryzają dziury w liściach, niszczą pędy i owoce. Mogą całkowicie ogołocić byliny czy niskie krzewy. Najbardziej żarłoczne są ślimaki bezmuszlowe, np. pomrowy. Sprzyjają im miejsca zacienione i wilgotne, zarośla czy choćby zachwaszczony ogród. Najczęściej przed ślimakami chroni się warzywniak, m.in. stosując bariery z mączki bazaltowej i rozdrobnionych skorupek jaj. Pomocne są również rośliny działające odstraszająco na mięczaki. W skrajnych przypadkach (masowe występowanie) stosuje się pułapki na ślimaki i preparaty ślimakobójcze.

5. Szara pleśń – to choroba grzybowa, która występuje u różnych grup zieleni, od piwonii po pomidory. Cechą charakterystyczną jest puszysty, mysi nalot na organach roślinnych. Porażone owoce brązowieją i gniją. Na pędach występują nekrotyczne plamy. Na liściach plamy są żółtawe lub szarobrązowe. Chorobę tę – podobnie jak mączniaka prawdziwego – zwalcza się fungicydami. Porażone liści czy owoce najlepiej usunąć. Rośliny jednoroczne (np. warzywa) mocno opanowane przez szarą pleśń po prostu utylizuje się.

Strefa FAQ: Zapytania i odpowiedzi o ochronę roślin w ogrodzie

Jak przygotować domowy wywar z pokrzywy?

1 kg świeżego ziela pokrzywy należy zalać 10 litrami wody i odstawić na ok. 2 tygodnie, mieszając codziennie. Gdy przestanie się pienić, wywar jest gotowy. Do ochrony roślin (opryski) rozcieńczamy go z wodą w proporcji 1:10. To sposób na wzmocnienie odporności roślin i odstraszenie szkodników. Można nim także podlewać zieleń (lekki nawóz + środek przeciw szkodnikom glebowym).

Co zrobić z roślinami porażonymi szarą pleśnią?

Porażone części należy bezwzględnie usunąć, wycinając je z zapasem zdrowej tkanki. Takich resztek nie wolno wrzucać do kompostownika, ponieważ zarodniki grzybów mogą przetrwać proces kompostowania i powrócić do ogrodu z nawozem organicznym. Trzeba je utylizować.

Dlaczego jesienne przekopywanie gleby jest tak ważne?

Wiele szkodników (np. pędraki chrząszczy, poczwarki owadów) zimuje w wierzchniej warstwie gleby. Przekopując ogród jesienią wyciągamy je na powierzchnię, gdzie stają się łatwym łupem dla ptaków oraz giną pod wpływem niskich temperatur i przymrozków. Prace w ogrodzie najlepiej wykonywać glebogryzarką. Opcjonalnie używa się szpadla.

Czym jest preparat olejowy i kiedy go stosować?

To środki oparte na olejach parafinowych, które działają poprzez odcięcie dopływu powietrza do jaj i larw szkodników (np. przędziorków czy miseczników) zimujących na korze. Stosuje się je w okresie przedwiośnia, kiedy rośliny są jeszcze w stanie spoczynku.

fot. Pixabay.com