Dziennik, 14 stycznia
Wyjdź i nie wracaj
Idź już, słyszysz mnie? szepnąłem przez łzy, sam nie wierząc, iż to mówię. Idź stąd i nie wracaj nigdy. Nigdy więcej, Berta.
Drżące ręce zawiodły mnie przy odpinaniu ciężkiego metalowego łańcucha. Potem poderwałem Bertę pod ogrodzenie, otworzyłem szeroko furtkę i próbowałem ją wypchnąć na drogę.
Nie rozumiała, co się dzieje.
Naprawdę ją wyrzucam? Za co? Przecież nic nie zrobiła…
Idź, proszę! powtarzałem, obejmując jej ciepłą szyję. Nie możesz tu zostać. Zaraz wróci i…
Wtedy huknęły drzwi domu, na ganek zatoczył się pijany ojciec z toporem w ręku.
*****
Czasem sobie myślę, czy ludzie są w stanie zrozumieć, jak ciężki potrafi być los psa wyrzuconego na ulicę. Gdyby potrafili choć przez chwilę wczuć się w psa, spojrzeliby na bezdomne zwierzaki inaczej. Zamiast odrazy może czuliby współczucie, a przynajmniej żal. Ale psy milczą o swojej krzywdzie. Cały ból noszą w sobie…
A ja i tak spróbuję opisać pewną historię. O miłości, zdradzie i wierności…
Zaczęło się od tego, iż Berta była niepotrzebna, odkąd się urodziła.
Co takiego zawiniła pierwszemu „właścicielowi”? Nie wiadomo. Może samym faktem, iż przyszła na świat?
Nie wymyślił nic innego, jak podrzucić ledwie dwumiesięcznego szczeniaka pod wieś. Po prostu zostawił ją na poboczu.
Nawet do wsi nie miał serca zajechać, gdzie ktoś może by ją wziął. Tylko zostawił psinkę przy szosie w kierunku Olsztyna i wrócił do miasta.
Tamtą trasą gnają auta, busy, ciężarówki wystarczył jeden krok i nie byłoby Bertki.
Może na to liczył? choćby jeżeli by przeżyła przejazdy, to bez wody, bez jedzenia długo by nie pociągnęła.
Ale wtedy spotkała mnie.
Właśnie tego dnia miałem urodziny. Dostałem od ojca nowiutki rower. Czternaście lat świat wydawał mi się wtedy wielki, szeroki jak mazurskie jeziora.
Tylko nie wyjeżdżaj poza wieś! zawołała mama, Halina, kiedy już podniecony dosiadałem dwukołowca.
Jasne, mamo odkrzyknąłem, uśmiechając się.
Ale, oczywiście, wyjechałem. Bo we wsi dziura na dziurze, a do nowej asfaltówki prowadzącej do miasta zostało zaledwie pół kilometra.
Ruch był wtedy nieduży, cicho, niedziela… I właśnie wtedy, tuż przy jezdni, zobaczyłem coś małego, co biegało na oślep raz w prawo, raz w lewo. Szczenię.
Chwilę patrzyłem. Co on tu robi? Kto mógłby…, pomyślałem i zostawiwszy rower, poszedłem w jego kierunku.
*****
Gdy wróciłem do domu, wołałem od progu:
Mamo, tato, patrzcie, kogo znalazłem! Ktoś go wyrzucił przy drodze. Możemy go zatrzymać? Proszę! Jest taki kochany!
Michał, a mówiłam ci, żebyś nie wyjeżdżał poza wieś! żachnęła się mama.
Przepraszam… ale naprawdę tylko tam podjechałem… I gdybym go nie zabrał, może by zginął…
A ty o sobie nie pomyślałeś?! Dzieci same na szosie to nie jest dobry pomysł, Michał! A już na rowerze…
Już nigdy więcej, obiecuję… Możemy go zostawić? Bardzo będę się nim opiekował. Urodziny mam dzisiaj przecież… zoptymistyczniałem głos.
Urodziny, powiadasz… pokręciła głową mama.
Przytuliłem mocnej szczeniaka, bałem się, iż zabiorą mi go.
Halinka, odpuść chłopakowi wtrącił się tata, Artur, trochę już podpity. Czternaście lat skończył. Sam pamiętasz, co wyczynialiśmy w tym wieku… Szczeniak z niego ładny, zdrowy, nie jakis tam kundel. Będziesz miał psa, Michał ja się zgadzam.
Jak tata nie ma nic przeciw, to i ja nie. Mama uśmiechnęła się do mnie, trochę zmęczona, ale łagodnie.
Dziękuję! Najlepsi rodzice na świecie!
Radość nie do opisania. Od razu, tego samego dnia, nadałem jej imię: Berta.
Prawdę mówiąc, myślałem, iż to pies-chłopak, a dopiero potem okazało się, iż to ona sunia. Dzielna, ufna, dobra. Od razu nawiązała się między nami nić zaufania.
Zupełnie zapomniałem o rowerze. Teraz całe dnie spędzałem z Bertą moją nie tylko przyjaciółką, ale wręcz rodziną.
Wszystko układało się tak, jak w bajce: szczęście, pies, spokój. choćby rodzice zauważyli, jak bardzo promienieję. Można by pomyśleć: to już koniec opowieści, szczęśliwe zakończenie?
Niestety, życie napisało inny scenariusz.
Sześć miesięcy później zaczęły się kłopoty. Tata stracił pracę kierowcy w PGR-ze i popadł w alkoholizm.
Wszystkie oszczędności, które z mamą odkładał na gorsze czasy, poszły na wódkę. Prośby Haliny łzy, groźby nic nie pomagało. Im więcej próbowała rozmawiać, tym bardziej się wściekał.
Dom zamienił się w piekło. Ojciec stawał się inny. To już nie był ten sam człowiek. Alkohol zatruł mu serce i zamienił w żywą złość.
Z czasem zaczął podnosić rękę na mamę. O wszystko brak śledzi, niedrożny dach, ceny wódki dla niego zawsze winna była ona.
Syna ostrzegała: Nigdy się nie wtrącaj! bała się, żeby i mnie nie spotkało nic złego. Gdy ojciec miał napad złości, uciekałem do Berty, głaskałem ją i popłakiwałem po cichu. Wyczuwała doskonale, kiedy było mi ciężko i liżąc policzek, dodawała odrobinę ukojenia.
Pewnego dnia i ja trafiłem pod zły nastrój taty. Mama poszła zrobić zakupy, a ja bawiłem się z Bertą. Ojciec zawołał mnie, mocno chwycił za ramię i dał mi parę klapsów. Wytrzymałem ile mogłem, potem krzyknąłem, próbując się wyrwać. Palce miał jak ściski kowalskie.
Wtedy Berta, spokojna zwykle, zaszczekała na niego z bezgraniczną furią. Ojciec na chwilę oniemiał wykorzystałem ten moment i wyrwałem się.
Zrozumiałem, iż zaraz wróci. I zrobi coś strasznego.
*****
Idź już, słyszysz? płakałem, odpinając Bertę. Musisz uciec. Nie wracaj tu. On cię skrzywdzi…
Szybko otworzyłem furtkę, popchnąłem ją. Ona patrzyła na mnie w pełnym niezrozumieniu.
Idź… błagam cię… mocno ją objąłem. Musisz się ratować.
W tej chwili drzwi trzasnęły, a tata wybiegł, chwytając za topór.
Michał! ryknął. Dlaczego psa puszczasz?! Kto ci pozwolił?
Tato, zostaw… Nie trzeba… zadrżałem. Bałem się tak, jak nigdy w życiu.
Nie mogłem zostawić mamy z tym potworem.
Psu nie wolno na mnie szczekać! zamamrotał, oczy rozpalone nienawiścią. Ja ją karmiłem, poiłem, a ona… Teraz się z nią rozprawię, potem zajmę się tobą.
Zrobił krok, chwiał się, złapał słupek. gwałtownie zbiegał po schodach.
Wyprowadź ją!
Proszę, nie ruszaj jej… pisnęła mama, która właśnie wróciła z torbami.
Dość tego. Ten pies musi się nauczyć, kto tu rządzi!
Koniec zwłoki.
Odwróciłem się, spojrzałem Berci prosto w oczy, ucałowałem jej czarny mokry nosek i z całych sił wypchnąłem ją przez furtkę. Potem krzyknąłem:
Biegnij! Proszę! Przepraszam cię, Bertko. Tak bardzo przepraszam.
W ostatniej chwili spojrzała na mnie, po czym pobiegła w stronę lasu.
Z całych sił wykrzyczałem za nią: Nie wracaj! On cię zabije!
A ona znikła w świerkowym gąszczu…
*****
Minęły lata.
Nie miesiąc, nie rok siedem długich lat.
Przychodziła czasem pod dawny dom… Aż kiedyś w końcu ostrożnie popchnęła furtkę łapą i ujrzała zgliszcza pogorzelisko i puste podwórko. Nikogo z bliskich. Ani mnie, ani mamy, ani, na szczęście, ojca. Wieś mówiła, iż po pożarze zniknęli. Domu już nie było.
Włóczyła się po okolicy raz tu, raz tam przez ponad rok. W końcu przygarnął ją pewien staruszek. Spotkali się przy tej samej szosie, co kiedyś:
Zgubiłaś się, psino? mruknął, uśmiechając się pod siwym wąsem. Chcesz do mnie?
Poszła. Nie miała wyboru staruszek, pan Czesław, okazał się, mimo zamiłowania do wiśniówki, bardzo dobrym człowiekiem. Zawsze dostawała miskę zupy, kaszę albo tłustą kość. Nie oszczędzał na niej grosza.
Często zabierał ją do pracy był nocnym stróżem. Na wiejskim cmentarzu.
Początkowo cmentarne spacery ją przerażały, potem przywykła. Pan Czesław opowiadał swoje życie o żonie, która go rzuciła, o córce, która nie chce znać ojca.
Kiedy pił, opowiadał to wszystko właśnie Berci. A ona, leżąc obok, słuchała w ciszy i łagodnie przytulała mokry nos do jego nogi.
Często wtedy rozmyślała o dawnym domu, mamie Halinie, o mnie… O ojcu nigdy.
Pewnej zimy, podczas nocnego patrolu po cmentarzu, Berta natknęła się na nowy grób. Poczuła znajomy, przenikający chłód, który pamiętała z najstraszniejszych dni… Na krzyżu widniało: „Wacław Nowak, 19572014”.
Czesław podszedł i mruknął:
A to ten Wacław, co dom mu się spalił, potem chlał coraz mocniej, aż się podtruł… Żonę z synem stracił przez własną głupotę. Mówią, iż znęcał się nad rodziną. Może sprawiedliwości stało się zadość… Choć o zmarłych dobrze albo wcale. Chodźmy, Bertko…
Berta spędziła z panem Czesławem prawie pięć lat aż staruszek odszedł na zawsze. Potem została już zupełnie sama.
Stara, schorowana, zrezygnowana. Ale postanowiła już nigdzie nie chodzić. Cmentarz stał się jej domem miejscem cichego oczekiwania.
I wtedy, pewnego śnieżnego dnia, wydarzyło się coś, w co sama nie mogła uwierzyć.
Usłyszała dwa głosy przy grobie Wacława. Męski i kobiecy.
Zaintrygowało ją, więc podeszła bliżej.
Stali tam on i ona, młodzi, zamyśleni.
Mówiłem ci, Kasiu, iż to kiepski pomysł tu przyjeżdżać. Po co mi to? Nie chcę pamiętać ojca, nie potrafię mu wybaczyć Po tym wszystkim
Musisz spróbować, Michałku głos miała łagodny. Wszystko się w tobie uspokoi, gdy mu przebaczysz. Babcia zawsze mówiła, iż śniący się zmarli proszą o wybaczenie. Potem i tobie będzie lżej.
Może masz rację…
Patrzył chwilę na grób, w końcu westchnął głęboko.
Wybaczam ci, tato. Za siebie, za mamę i za Bertę Szkoda tylko, iż przez ciebie musiałem wyrzucić najlepszego przyjaciela. Mam nadzieję, iż jej życie nie było cierpieniem.
Stojąc tuż za nim, poznałam go natychmiast.
Michał. Chociaż już dorosły, wyższy, z zupełnie innym spojrzeniem. Ale poznałam jego głos, zapach, sposób, w jaki patrzył na świat.
Bardzo ostrożnie zbliżyłam się do niego. Zauważył mnie, odwrócił się gwałtownie. Przez chwilę był jak sparaliżowany.
Kasia szepnął do towarzyszki. Widzisz tę sukę? Jakbym ją znał. Czekaj to niemożliwe
Zrobił kilka kroków w moją stronę. Ja też podeszłam, poruszając ogonem. Potem rzuciliśmy się sobie w ramiona. Łzy zalśniły mi na pysku.
On mnie poznał. Po siedmiu latach.
*****
Michał zabrał mnie do mieszkania w Olsztynie.
Od razu polubiłam jego Kasię, a potem pojawił się kotek, którego przygarnęliśmy wspólnie. Po paru latach dołączył do nas mały chłopiec Nikodem.
Michał wyremontował dom na wsi, do którego każdego lata jeździliśmy całą rodziną: on, jego żona, synek, kot, ja. Przy ognisku opowiadali historie, śmiali się, szczęśliwi.
Po tylu ciężkich latach wszystko się poukładało. I byłam pewna, iż zasłużyliśmy na to szczęście i ja, i mój cudowny człowiek.
