Wysłały do domu opieki
Daj spokój, Pola, choćby nie próbuj! Krystyna Stępień z rozmachem odsunęła talerz z owsianką. Chcesz mnie oddać do jakiegoś przytułku?
Żeby tam mnie kłuli czym popadnie i dusili poduszką, żeby nie wrzeszczeć?
Prędzej się nie doczekasz!
Pola wzięła głęboki oddech, starając się nie patrzeć na drżące dłonie babci.
Babciu, gdzie tam przytułek? To prywatny dom opieki. Obok las, pielęgniarki cały czas na miejscu.
Będziesz miała kontakt z ludźmi, ogromny telewizor, a nie tak jak tu sama dzień w dzień, jak tata w pracy.
Dobrze ja wiem, co to za kontakt zaskrzeczała staruszka, poprawiając się na poduszkach. Łupią cię do gołej zety, mieszkanie zabiorą, a mnie pod most wyrzucą.
Powie Pawłowi: matka z tego mieszkania żywa nie wyjdzie. Niech sam mnie pielęgnuje. Syn czy nie syn?
Ja go wychowałam, nocy nie przespałam, jak miał odrę. Teraz jego kolej.
Tata haruje na dwóch etatach, żeby ci leki kupować! Ma pięćdziesiąt trzy lata, skacze mu ciśnienie, przez trzy lata ani razu nie był w kinie, a co dopiero na urlopie!
Spokojnie ucięła Krystyna Stępień i mocniej zacisnęła usta. Jeszcze młody, da radę.
A ty cicho bądź, jajko kury nie uczy. Idź, wytrzyj kaszę. Zaraz tu chlewu narobicie!
Pola wyszła na korytarz i ciężko westchnęła. Jak z nią rozmawiać?!
Ojciec wszedł do mieszkania około siódmej wieczorem. Nie zdjął od razu butów, tylko przysiadł na pufie w przedpokoju i przez chwilę wpatrywał się w jeden punkt.
Tata, wszystko w porządku? Pola wyszła po niego, odbierając ciężką torbę z zakupami.
Dobrze, Polu. W magazynie armagedon, zaraz roczne rozliczenie. Co u babci?
Jak zwykle. Znowu awantura o dom opieki. Twierdzi, iż chcemy ją wykończyć.
Tato, nie da się tak. Sprawdziłam rachunki za ten miesiąc na jedzenie zostaje nam trzy tysiące złotych.
A jeszcze muszę zapłacić za akademik i kupić podręczniki.
Ogarnę to odparł ciężko, zdejmując buty. Wziąłem dodatkową robotę. Noce na ochronie, co drugi dzień.
Oszalałeś?! Kiedy ty będziesz spał? Przecież padniesz gdzieś!
Pawłowi nie odpowiadał. Poszedł do kuchni, nalał wody do rondelka i postawił na gaz.
Jadła coś?
Połowę rozlała na łóżko. Przebrałam pościel.
Dobra. Idź się ucz, masz sesję. Ja ją nakarmię i umyję.
Pola patrzyła, jak ojciec kulejąc idzie do pokoju matki.
Było jej go potwornie żal. Widziała, jak z kiedyś wesołego, pełnego życia mężczyzny, został już tylko cień.
Zniknęły żarty, zniknęły chęci do życia.
***
Po tygodniu było jeszcze gorzej wrócił jeszcze później. Chwiał się lekko. Pola od razu się zaniepokoiła.
Tato? Źle ci?
W porządku, Pola. W metrze zrobiło mi się słabo, zaduch i tłok.
Siadaj. Zaraz zmierzę ciśnienie.
Na ciśnieniomierzu wyskoczyło 180 na 110. Pola w milczeniu wyciągnęła tabletki.
Jutro nigdzie nie idziesz. Wzywamy lekarza.
Nie mogę skrzywił się ojciec. Kontrola w pracy. jeżeli mnie nie będzie, wstrzymają premię. A teraz podatek za mieszkanie mamy większy.
Sprzedaj je! Pola aż szeptała, żeby babcia nie słyszała. Sprzedaj tę swoją kawalerkę pod Łodzią. Sześćset tysięcy w tym momencie dla nas fortuna. Spłacimy wszystko, wynajmiemy opiekunkę.
Nie zgadza się na sprzedaż westchnął.
Tato, ona tam od pięciu lat nie była! Po co jej mieszkanie, skoro leży w łóżku?
Ojciec nie zdążył odpowiedzieć. Z drugiego pokoju rozległ się stuk.
Krystyna Stępień tłukła kubkiem w szafkę, domagając się uwagi.
Paweł! Paweł, chodź tu! Z kim ty tam gadasz? Obgadujecie mnie? rozległ się jej piszczący głos.
Paweł westchnął, przełknął tabletkę i poszedł do niej.
***
Jeszcze sześć lat temu ojciec miał kobietę. Helena pogodna, cicha przychodziła do nich, przynosiła serniki, planowali z tatą wyjazd do spa nad jezioro.
Skończyło się, gdy babcia rozłożyła się na amen. Helena próbowała pomóc, ale starucha zgotowała jej taki los, iż nie wytrzymała.
Przylazła na gotowe! Syna mi odebrać chciała! wyła po całym domu, symulując zawał za każdym razem, gdy Paweł miał się spotkać z Heleną. Wypędzić ją stąd! Precz!
W końcu Helena sobie poszła, a ojciec choćby nie próbował jej zatrzymać.
Wieczorem, kiedy Pola uczyła się do egzaminu, zadzwonił stacjonarny. Ojca jeszcze nie było w domu.
Halo?
Czy to Paweł Stępień? spytał męski głos.
Nie, tu jego córka. Co się stało?
Tu kadry. Pański ojciec dziś stracił przytomność na zebraniu. Wezwaliśmy karetkę, jest w szpitalu miejskim. Proszę zanotować adres.
Pola notowała drżącą ręką na marginesie notatek. Nie zdążyła odłożyć słuchawki, gdy z pokoju dobiegał głos babci.
Pola! Kto dzwonił? Gdzie Paweł? Niech mi herbatę zrobi, pić chcę!
Pola weszła do pokoju. Babcia leżała na poduszkach i krzywiła się niecierpliwie.
Tata w szpitalu powiedziała krótko.
W szpitalu? Stępień zamarła na chwilę, po czym dodała: No to mnie wykończyliście! Wrzeszczał na mnie wczoraj, to i Bóg go pokarał.
W ogóle mnie nie szanujecie! Kto mnie teraz nakarmi? No, stawiaj czajnik.
Pola wyszła bez słowa.
***
Trzy dni Pola latała między szpitalem a domem.
U ojca stwierdzili przełom nadciśnieniowy i skrajne wyczerpanie nerwowe.
Lekarze zabronili mu choćby wstawać z łóżka.
Pola, jak mama? zapytał od razu, gdy Pola weszła na salę.
Wszystko dobrze, tata. Sąsiadka wpada, pomaga. Ty się nie martw, masz leżeć min. dwa tygodnie.
Dwa tygodnie… Przecież mnie zwolnią… i pieniądze…
Śpij poprawiła mu kołdrę. Ja wszystko załatwię. Obiecuję.
Na czwarty dzień, kiedy wróciła do domu, babcia przywitała ją wyrzutami.
Gdzieś ty była? Leżę tu jak brudas, Paweł się byczy w szpitalu, a ja tu gniję!
Pola zacisnęła pięści i z udawanym spokojem powiedziała:
Babciu. Słuchaj uważnie. Tata jest w bardzo ciężkim stanie. Może mieć udar, jeżeli znów się zdenerwuje.
Jakie bzdury! fuknęła stara. Twardy jest, po ojcu! Przewracaj mnie, bok mnie boli.
Nie. Nie przewrócę cię, nie nakarmię też.
Krystyna Stępień wytrzeszczyła oczy.
Co to ma znaczyć? Zwariowałaś?
Nie mamy pieniędzy. W ogóle. Tata nie pracuje, premii nie dostanie. Twoja emerytura starcza ledwo na pampersy i lekarstwa.
Kłamiesz! Paweł musi mieć jakąś skarpetę!
Nie ma żadnej skarpety. Całe oszczędności poszły na twoje badania w zeszłym miesiącu. Masz wybór: albo podpisujesz dziś zgodę na sprzedaż kawalerki, albo jutro dzwonię po opiekę społeczną i zabierają cię do państwowego domu opieki. Za darmo.
Nie odważysz się! wrzasnęła Stępień. Ja matka! Tu rządzę!
Czym rządzisz? Zabijasz syna. Nie obchodzi cię, czy z tego szpitala wróci. Liczy się tylko, żeby kasza była ciepła, a kołdra puszysta.
Dzwoniłam dziś do tego domu opieki, co mówiliśmy. Jest miejsce, pieniądze ze sprzedaży mieszkania pójdą na opłacenie. Opieka na najwyższym poziomie.
Nie jadę! zakrztusiła się babka.
To głoduj. Nie mam na twoje jedzenie. Od jutra pracuję wieczorami, wracam późno. Masz wodę na szafce. Decyduj.
Pola wyszła i zamknęła drzwi. Trzęsła się cała. Nigdy nie była okrutna, ale dobrze wiedziała: jeżeli nie złamie tego układu, straci ojca.
A babcia… babcia ich wszystkich przeżyje, jeżeli pozwoli jej przez cały czas wysysać z nich życie.
Noc minęła w ciszy. Pola nie zaglądała do pokoju, choć słyszała najpierw wołanie, potem szlochanie, potem przekleństwa. Przyszła dopiero rano.
Daj pić… wychrypiała staruszka.
Pola podstawiła kubek do ust.
No i jak? Podpisujemy? Notariusz przyjedzie o dwunastej.
Potwory… wyszeptała już bez wściekłości. Wszystko chcecie zabrać… Dobra. Wypełniaj te papiery.
Tyle powiedz Pawłowi… niech przyjeżdża. Czasem.
Będzie przyjeżdżał. Gdy wyzdrowieje. Ja też, obiecuję.
***
Paweł siedział na ławce w parku domu opieki. Wyglądał lepiej trochę się otył, miał rumieńce.
Obok w wózku siedziała jego matka czyściutka, w nowym, ciepłym szalu, z przejęciem chrupała jabłko.
Paweł? Ej, Paweł zagadała.
Tak, mamo?
A tam… z tą Heleną się dogadałeś? Pogodziliście?
Paweł spojrzał na nią zaskoczony.
Dogadałem się. Ma wpaść w sobotę.
To dobrze Stępień odwróciła się w stronę kwietnika. Niech przychodzi. Tutaj mam pielęgniarkę, Lenka się zwie, strasznie szorstka, zawsze ma jakieś uwagi.
Niech twoja Helena zobaczy, jak mnie traktują. Pawełku, pilnuj jej! Nie wypada, żeby facet doprowadzał kobietę do łez.
Twój tata…
Paweł uśmiechnął się i ścisnął matkę za rękę. Aleją biegła Pola. Machając, wołała ich z daleka.
Tata! Babciu! wrzasnęła już z dwudziestu metrów. Dostałam grant! I podwyżkę!
Paweł wstał, rozpostarł ramiona. Krystyna Stępień patrzyła na nich spod oka.
Nadal uważała, iż to jawna niesprawiedliwość, iż ją z gniazda wyproszono, ale teraz już milczała.
Siedząca zaproponowała masaż. Staruszka kiwnęła z dumą głową.
Chodźmy, dziecko. Tylko ostrożnie. Ostatnio ten masażysta mi nogę tak ścisnął…
Powiedz mu, iż musi uważać. Jak niedźwiedź jaki, naprawdę…
Opiekunka odjechała wózkiem, Pola objęła ojca; stali długo, patrząc na sosny.
Po raz pierwszy od dawna, cała trójka była naprawdę szczęśliwa.
***
Krystyna Stępień zdążyła doczekać prawnuka Pola skończyła studia, wyszła za porządnego człowieka, urodził się syn.
Paweł ożenił się z Heleną, a Krystyna zaakceptowała drugą synową. Ich relacje stały się, jak na polskie standardy rodzinne, wręcz serdeczne; Helena wybaczyła wredne początki.
Staruszka odeszła cicho, we śnie, nie chowając już żalu ani do wnuczki, ani do syna.
