Wielu miłośników roślin twierdzi, iż pragnie mieć ogród naturalny, tylko jaki on adekwatnie jest? Interpretacje są różne, obejmują zarówno aspekty wizualne jak i pielęgnacyjne (np. ogród bez chemii). Poniżej przedstawiamy elementy, dzięki którym zielony zakątek jest postrzegany jako bardziej naturalny, dziki i sprzyjający środowisku naturalnemu. Sprawdź, co warto wprowadzić do ogrodu.
Ogród, który jest przedłużeniem natury? Postaw na rodzime gatunki!
Rodzime gatunki, zwłaszcza drzewa i krzewy bywają niedoceniane, gdyż często widujemy je na co dzień podczas drogi do pracy, spacerów po lasach, łąkach czy parkach. Tymczasem są nieocenione. Sprawiają, iż ogród wygląda naturalnie i lepiej wtapia się w otaczający go krajobraz. Wiele gatunków stanowi miejsce gniazdowania, a zarazem stołówkę dla ptaków. Dlatego warto pochylić się nad takimi gatunkami jak sosna pospolita (dominująca w zadrzewieniach i lasach), brzoza brodawkowata, jałowiec pospolity, kalina koralowa czy dąb szypułkowy. Z grupie roślin na rabaty warto m.in. wykorzystywać dziewannę, naparstnicę, krwawnik pospolity, żmijowiec zwyczajny, fiołek i trójbarwny.
Więcej drewna, a mniej kamienia w ogrodzie
Ogród „zabetonowany” kostką brukową jest co prawda praktyczny (mało pielęgnacji, wygodny podjazd czy parking dla aut), ale nie wygląda naturalnie. Wręcz przeciwnie, straszy swoją sztucznością i zaburzeniem równowagi: kamień (włącza się w to kostka), drewno i zieleń. jeżeli chce się postawić na naturalność w ogrodzie należy więcej przestrzeni pozostawić zieleni, a tam, gdzie to możliwe używać drewna (najlepiej traktowanego impregnatem bezbarwnym). Dotyczy to ogrodzeń (np. płotów), a także małej architektury: od altany po ławki. Zamiast kostki brukowej, betonowej czy kamienia w miejscach rzadziej uczęszczanych lepiej postawić na plastry z drewna. Fakt, są mniej trwałe, ale i tak używa się ich przez długie lata, a lepiej wtapiają się w dany teren.
Mniej symetrii, więcej pozornego chaosu
Zamiast symetrycznych nawierzchni czy geometrycznych rabat stawia się na naturalne kształty. Rabaty są nieregularne, ścieżki zaś zakrzywione. Unika się sadzenia roślin w równych rzędach, np. szpalerów. Trzeba wywołać efekt chaosu, ale jednocześnie pilnować, aby ogród był estetyczny, a zarazem funkcjonalny. Pewne elementy warto łączyć tworząc efekty przejścia, np. ogród skalny z tarasem, wrzosowisko z zadrzewieniami, dziką rabatę z oczkiem wodnym lub stawem.
Tujowej monokulturze mówimy NIE! Jaki żywopłot do ogrodu naturalnego?
W ogrodzie naturalnym ceniona jest bioróżnorodność gatunkowa. Zamiast jednolitego żywopłotu zaleca się postawić na wielogatunkową ścianę, np. z krzewów i niskich drzew. Szczególnie cenne są głogi, dzika róża, rokitnik zwyczajny, kalina koralowa, czeremcha zwyczajna, dereń jadalny, bez czarny, lilak pospolity, forsycja pośrednia czy krzewuszka cudowna. Połączenie kilku gatunków o zbliżonych wymaganiach wywołuje piorunujący efekt! To jest po prostu piękne!
Częstą praktyką w polskich ogrodach jest sadzenie wzdłuż ogrodzenia drzew i krzewów owocowych. Można posadzić drzewa w rzędzie, a pod nimi krzewy, które znoszą umiarkowany cień, np. porzeczki, a agrest i jeżyny. To połączenie przyjemnego z pożytecznym. Osłona nie jest aż tak szczelna jak tradycyjny żywopłot, ale zupełności wystarczy, aby zyskać trochę prywatności. Sprawia, iż ogród jest bardziej kameralny. Dodatkowy atut: drzewa owocowe przepięknie kwitną w okresie wiosennym i są cennym pożytkiem pszczelim.
Rada ogrodnika: Pamiętaj, iż drzew nie można sadzić bezpośrednio przy ogrodzeniu. Należy zachować przynajmniej 2 m odstępu. Krzewy można sadzić bliżej (1-1,5 m).
Wrzosowisko, łąka kwietna i dzikie rabaty – ogrodowe „must have”
W ogrodzie naturalnym zaleca się wprowadzić przynajmniej jeden z powyżej wymienionych elementów z nagłówka. Wrzosowisko najefektowniej prezentuje się jeżeli jest usytuowane na wzgórzu, a ponadto łączy się z zadrzewieniami. Łąką kwietna może być świetną alternatywą dla trawnika, zwłaszcza w miejscach suchych i silnie nasłonecznionych. Ogranicza kosztowność i zmniejsza czasochłonność pielęgnacji. zwykle kosi się ją raz do roku. Należy jedynie pamiętać o corocznym dosiewie gatunków jednorocznych, takich jak chaber bławatek, mak polny czy gorczyca biała. Bez tego z roku na rok jest mniej barwna, a bardziej trawiasta.
Dzikie rabaty, często nazywane preriowymi to nowy trend w ogrodach. Na czym to polega? W takich ogrodach większy udział mają trawy ozdobne, które mogą choćby dominować nad innymi grupami zieleni. Rabata jest mniej piętrowa, tj. odchodzi się od zasady: niskie z przodu, wysokie z tyłu. Rośliny sadzi się w większych grupach (tj. ten sam gatunek i odmiana). Z bylin najczęściej uprawia się jeżówkę purpurową, krwawnik pospolity, złocienie i dzielżany.
Sprawdź także: Ogród w stylu naturalistycznym
Ogród przyjazny zwierzętom – tabela z praktycznymi poradami
|
Grupa zwierząt |
Rola w ogrodzie (Dlaczego warto?) |
Sprawdzone sposoby pomocy i przyciągania do ogrodu |
Rośliny przyciągające do ogrodu pożyteczne zwierzęta |
|
Ptaki owadożerne (np. sikory) |
Kluczowi regulatorzy. Jedna para sikor potrafi w ciągu sezonu wykarmić młode tysiącami gąsienic, mszyc i chrząszczy. |
Budki lęgowe. Płaskie, bezpieczne poidełka. Zimowe dokarmianie. Rezygnacja z przycinania gęstych krzewów w okresie lęgowym. |
Dzika róża, głóg, kalina koralowa, bez czarny, jarzębina, ognik szkarłatny, cis. |
|
Zapylacze (pszczoły murarki, trzmiele, bzygowate) |
Zapylają drzewa i krzewy owocowe, warzywa oraz kwiaty. Zwiększają plony. |
Budowa hoteli dla owadów (rurki z trzciny, nawiercane pnie, itp). Pozostawienie fragmentu nieskoszonej łąki kwietnej. |
Lawenda, szałwia omszona, jeżówki, rudbekie, facelia, pszczelnik mołdawski, lipa, koniczyna, drzewa owocowe. |
|
Złotooki |
Ich drapieżne larwy to „maszyny” do zjadania mszyc, roztoczy i wciornastków. |
Budki dla złotooków (drewniane skrzynki wypełnione słomą lub suchym mchem pozostawiane jesienią, a wynoszone na zimę do chłodnego pomieszczenia). Pozostawianie suchych liści na rabatach (miejsce zimowania). |
Rośliny baldaszkowate (koperek, krwawnik, marchew), gryka, facelia (dorosłe żywią się nektarem). |
|
Biedronkowate |
Zarówno dorosłe owady, jak i ich charakterystyczne larwy, masowo eliminują mszyce, tarczniki i czerwce. |
Rezygnacja z oprysków chemicznych. Domki wypełnione suchymi szyszkami i korą. Pozostawianie suchych łodyg bylin na zimę. |
Pokrzywa (często tam polują wczesną wiosną), facelia, nagietek, kosmos. |
|
Biegaczowate (pożyteczne chrząszcze) |
Aktywne nocą drapieżniki. Polują na powierzchni gleby na gąsienice, pędraki, drutowce oraz małe ślimaki. |
Ściółkowanie rabat grubą warstwą kory, zrębki lub słomy. Pozostawienie starych, próchniejących kloców drewna bezpośrednio na ziemi. Unikanie głębokiego przekopywania gleby glebogryzarką. |
Gęste rośliny okrywowe (np. bluszcz, kopytnik, runianka), które dają cień i wilgoć w dzień. |
|
Płazy (ropuchy, żaby) |
Prawdziwi pogromcy nocnych szkodników. Ropuchy to najlepsi sojusznicy w walce ze ślimakami nagimi |
Założenie oczka wodnego o łagodnych, naturalnych brzegach (bez ryb, które zjadają skrzek). Stworzenie zacienionych, wilgotnych schronień z odwróconych, pękniętych donic glinianych. Zakaz stosowania chemicznych granulowanych trutek na ślimaki. |
Rośliny szuwarowe i nadwodne: kosaciec żółty, oczeret, mięta nadwodna, paprocie w cieniu. |
|
Gady (jaszczurki zwinki, padalce, zaskrońce) |
Polują na uciążliwe owady, pasikoniki, gąsienice oraz ślimaki. |
Budowa „solariów” dla jaszczurek: sterty suchych kamieni, skalniaki w pełnym słońcu. Pozostawienie płaskich kawałków kory lub desek na słońcu (pod nimi odpoczywają). Ostrożne koszenie wysokiej trawy. Zaskrońce często za dom obierają otwarty...kompostownik. |
Niskie trawy ozdobne, macierzanka, rojniki, rozchodniki (roślinność skalna). |
|
Nietoperze |
Jeden nietoperz potrafi w ciągu jednej nocy schwytać i zjeść choćby kilka tysięcy komarów i nocnych ciem (których gąsienice niszczą uprawy). |
Specjalne, wąskie budki szczelinowe dla nietoperzy montowane wysoko na ścianach budynków lub pniach drzew (od strony południowej/wschodniej). Pozostawianie starych dziuplastych drzew. |
Rośliny pachnące wieczorem, które wabią nocne ćmy (np. maciejka, wiciokrzew przewiercień, wieczornik damski). |
|
Jeże |
Zjadają ogromne ilości ślimaków, dżdżownic, pędraków, gąsienic oraz szarańczaków. |
Pozostawienie w kącie ogrodu sterty gałęzi i liści. Budowa lub zakup drewnianego domku dla jeża. Zapewnienie swobodnego przejścia pod ogrodzeniem (otwory w podmurówce o wymiarach 15x15 cm). Wystawianie płaskiej miseczki z czystą wodą. |
Gęste, cierniste zarośla (dzika róża, jeżyny), w których jeże czują się bezpiecznie. |
FAQ. Najważniejsze zapytania o ogrody naturalne
Jak walczyć ze szkodnikami w ogrodzie bez stosowania chemii?
Ekologiczna walka ze szkodnikami opiera się na profilaktyce, stosowaniu naturalnych gnojówek (np. z pokrzywy lub wrotyczu) oraz przyciąganiu drapieżnych sprzymierzeńców, takich jak biedronki, złotooki i ptaki owadożerne. Ponadto stosuje się naturalne preparaty dostępne w sklepach ogrodniczych, np. oparte na bazie olejów czy wyciągów z grejpfruta.
Co wrzucać do kompostownika, a czego bezwzględnie unikać?
Do kompostownika należy wrzucać skoszoną trawę, opadłe liście, rozdrobnione gałęzie, chwasty bez nasion, obierki warzyw i owoców oraz fusy z kawy. Bezwzględnie unikać należy resztek mięsa i kości (wabią gryzonie), chorych roślin (np. z zarazą ziemniaczaną), odchodów zwierząt domowych, skórek cytrusów oraz papieru z farbą drukarską.
Jak zatrzymać wilgoć w glebie i ograniczyć podlewanie?
Najskuteczniejszym sposobem na zatrzymanie wody w glebie jest ściółkowanie rabat grubą warstwą kory drzewnej, zrębków, słomy lub skoszonej trawy. Przy okazji ogranicza się zachwaszczenie. W sukurs, zwłaszcza na trawniku przychodzą preparaty wetting agents, które ułatwiają równomierne wsiąkanie wody i sprawniejsze zatrzymywanie w wierzchnich warstwach gleby.
Jakie ptaki pomagają w walce z komarami?
W walce z komarami najskuteczniejsze są jerzyki i jaskółki. To prawdziwi „komarożercy”. Ich dieta opiera się w dużej części właśnie na wymienionych insektach.
fot. pixabay.com
#landing-content-2#
