12 sierpnia 2026 r. weszła w życie większość przepisów rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). To unijne dyrektywy w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Rozporządzenie wprowadza system mający na celu zmianę zasad odpowiedzialności za opakowania. Nowe przepisy obejmują m.in. producentów opakowań, importerów, dystrybutorów, firmy e-commerce, a także operatorów logistycznych.
Na tej podstawie właśnie w sierpniu wprowadzono m.in. zakaz używania substancji per- i polifluoroalkilowych w produkcji opakowań, które mają kontakt z żywnością. Ponadto nałożono konieczność posiadania dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności co do wprowadzanych typów opakowań. Zapoczątkowano także przepisy dotyczące procesu minimalizacji masy oraz objętości butelek i opakowań, a także klasy recyklingowalności (będzie rozszerzany).
Konsumenci powinni spodziewać się kolejnych ważnych zmian, które zaplanowano w 2028, 2029, 2030 oraz 2040 roku, zauważalnych na sklepowych półkach.
Nakrętka na trwałe z butelką to nie koniec
Przymocowane na stałe nakrętki były w ostatnich latach jedną z najbardziej zauważalnych zmian w plastikowych opakowaniach. Główny wymóg unijnej dyrektywy SUP (Single-Use Plastics) objął jednorazowe pojemniki na napoje o pojemności do 3 litrów. Nakrętka i wieczko wykonane z plastiku mają pozostawać przymocowane do opakowania podczas jego użytkowania (przepis wszedł w życie w lipcu 2024 r.).
Jeśli ktoś myśli, iż na tym zakończą się zmiany dotyczące opakowań i plastikowych butelek, jest w błędzie. PET jest w tej chwili preferowanym opakowaniem w branży napojów - współgra lekkość, wytrzymałość oraz przezroczystość, a przede wszystkim w pełni nadaje się do recyklingu. Wyrzucone do żółtego pojemnika na odpady butelki mogą otrzymać „nowe życie”.
Unia Europejska chce, aby coraz większa część tworzyw wykorzystywanych do produkcji nowych opakowań pochodziła z wcześniej przetworzonego plastiku. Zgodnie z dyrektywą dotyczącą jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych od 2025 r., butelki na napoje, których głównym składnikiem jest PET, musiały osiągnąć co najmniej 25 proc. udziału plastiku pochodzącego z recyklingu. Kluczowym założeniem unijnych przepisów jest stopniowe zwiększanie udziału tworzyw pochodzących z odzysku (tzw. recyklatu) w nowo wytwarzanych opakowaniach.
I tak od 1 stycznia 2030 r. opakowania z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać minimalną ilość materiału z recyklingu:
- 35 proc. - w przypadku pozostałych opakowań z tworzyw sztucznych.
- 30 proc. - w przypadku jednorazowych butelek na napoje z tworzyw sztucznych oraz pozostałych opakowań PET mających kontakt z produktami wrażliwymi,
- 10 proc. - w przypadku opakowań z tworzyw innych niż PET mających kontakt z produktami wrażliwymi,
Tego rodzaju wymagania związane z wykorzystaniem przetworzonego/recyklingowego plastiku (rPET) doprowadzą do widocznych gołym okiem zmian na półkach sklepowych. Konsumenci gwałtownie zauważą różnice: nowe butelki i opakowania z tworzyw będą bardziej mętne, odrobinę ciemniejsze i już nie tak idealnie przezroczyste jak te, które w tej chwili są dostępne. istotny szczegół - wartość ta jest obliczana jako średnia dla wszystkich objętych przepisami butelek PET wprowadzonych na rynek na terytorium danego państwa członkowskiego.
Progi te zostaną podwyższone w styczniu 2040 r.:
- 65 proc. - dla jednorazowych butelek na napoje oraz pozostałych opakowań z tworzyw sztucznych,
- 50 proc. - dla opakowań z PET mających kontakt z żywnością,
- 25 proc. - dla pozostałych opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Co ważne, żeby zapewnić surowiec do produkcji recyklatu (rPET) oraz wyeliminować odpady ze środowiska, unijne rozporządzenie PPWR nakłada na państwa członkowskie obowiązek osiągnięcia do 2029 roku co najmniej 90 proc. poziomu selektywnej zbiórki jednorazowych butelek plastikowych oraz puszek metalowych na napoje (o pojemności do 3 litrów).
W tym celu został wprowadzony system kaucyjny, który kraje członkowskie muszą obligatoryjnie wdrożyć dla wskazanych opakowań plastikowych i metalowych. Poszczególne państwa mogą przy tym rozszerzyć ten mechanizm o inne kategorie odpadów np. szklane butelki jednorazowe.
