Mąż zaprosił byłą żonę ze względu na dzieci, więc pojechałam świętować do hotelu
– Gdzie stawiasz tę wazę? Przecież prosiłam, żebyś schował ją do szafy, zupełnie nie pasuje do serwisu – mówiła spokojnie, choć w środku aż kipiała jak rosół w garnku. Nerwowo poprawiła fartuch i spojrzała na męża, który z zakłopotaniem przesuwał kryształową salaterkę z miejsca na miejsce.
– Haniu, no przecież to bez znaczenia – uśmiechnął się winą Tomasz, a ta jego skruszona mina dziś wyjątkowo ją irytowała. – Grażyna zawsze lubiła tę wazę, mówiła, iż sałatka w niej wygląda odświętnie. A skoro dziś jesteśmy wszyscy razem, dla chłopaków, to chyba warto, żeby każdemu było miło?
Hanna zawisła z nożem nad krojonym ogórkiem. Powoli wypuściła powietrze, licząc w myślach do trzech.
– Tomaszu – jej głos był cichy, niebezpiecznie cichy. – Chciałabym ustalić jedno. To jest mój dom. Ja, twoja prawna żona, od dwóch dni szykuję stół. Marynowałam mięso, piekłam biszkopty, szorowałam podłogi. A ty mi teraz każesz postawić tę kiczowatą wazę, bo lubiła ją twoja była żona? Naprawdę uważasz, iż to dobry powód?
Tomasz usiadł ciężko na krześle, jakby cały świat zwalił mu się na barki.
– Haniu, proszę, nie zaczynaj. Przecież ustaliliśmy. Chłopakom stuknęło dwadzieścia lat. To ważna okazja. Chcieli mieć oboje rodziców przy sobie. Co miałem powiedzieć Grażynie? Żeby nie przychodziła? Przecież ona jest ich matką. Tylko ten jeden wieczór. Przysiądziemy, pogratulujemy, zjemy tort i się rozejdziemy. Chcę, żeby było spokojnie, bez awantur. Przecież jesteś rozsądną kobietą.
Rozsądna kobieta jak Hanna nie znosiła tego określenia. Z reguły oznaczało kobieta wygodna. Taka, co przemilczy, zniesie, podsunie się i udaje, iż wszystko w porządku, choćby gdy inni ją nie szanują.
Byli małżeństwem od pięciu lat. Hanna przyjęła Tomasza z jego przeszłością, alimentami, z niekończącymi się wizytami u synów-bliźniaków, którzy wtedy byli ciężkimi nastolatkami. Nigdy nie zabraniała im kontaktów. Chłopcy, Dawid i Paweł, często ją odwiedzali i z czasem ich relacje stały się przyjazne i bezproblemowe. Ale Grażyna… To był osobny rozdział. Głośna, zdecydowana, przekonana, iż Tomasz wciąż do niej należy, a Hanna dostała go tylko w użyczenie.
– Nie mam nic przeciw chłopakom, Tomaszu. I jakoś zaakceptowałam, iż zaprosiłeś Grażynę, choć normalni ludzie takie rocznice świętują w restauracji, a nie w domu obecnej żony. Ale dlaczego mam dostosowywać wystrój do jej gustu? Może powinnam założyć sukienkę, którą ona lubi, albo uczesać się tak, jak ona?
– Przesadzasz – machnął dłonią Tomasz, wstając. – Dobrze, schowam tę wazę. Tylko nie bocz się. Chłopaki zaraz będą, Grażyna z nimi. Auto w naprawie, zabiorą ją. Daj spokój, dobrze? Dla święta.
Pocałował ją w policzek szybko, z obowiązku, po czym poszedł się golić. Została sama pośród kuchni, zawalonej miskami, garnkami, produktami. W piecu dochodziła pieczeń, na kuchence bulgotał żurek. W domu unosiły się boskie aromaty, ale Hanna była bez apetytu. Czuła, iż gotuje stypę nad własnym poczuciem wartości.
Po godzinie rozległ się gwar w przedpokoju. Śmiech, tupoty, rozmowy.
– Gdzie jest nasz tata? – Ten głos Hanna rozpoznałaby wszędzie. Wysoki, piskliwy, dominujący. – Tomaszku! Jesteśmy!
Zdjęła fartuch, poprawiła włosy w lustrze i poszła powitać gości.
W przedpokoju było ciasno. Bliźniacy, Dawid i Paweł, wyrośnięci na dwa metry, zdejmowali kurtki. Między nimi, niczym królowa ze świtą, stała Grażyna. W obcisłej czerwonej sukience i z fryzurą z pół puszki lakieru.
– O, Hanna, dzień dobry – rzuciła niedbale, choćby nie patrząc na Hannę. Już rozglądała się za Tomaszem. – Przynieśliśmy prezenty! Tomaszku, chodź, pomóż matce z torbą, tam są moje przetwory!
Tomasz wyskoczył z pokoju, ucieszony i zabiegany.
– Witajcie, chłopcy! Wszystkiego najlepszego! – objął synów, poklepał po plecach. – Grażyna, cześć. Przetwory? Przecież stół się ugina.
– Oj, znam ja te wasze stoły – Grażyna przewróciła oczami – Hanna pewnie wszystko, jak zwykle, dietetycznie? Bez soli, bez tłuszczu? A chłopakom trzeba porządnego jedzenia. Mam ogórki, pomidory, grzybki. I gotowałam galaretę prawdziwą, na nóżkach, nie kurzy żel na wzór twojej ostatniej wersji.
Spłynęły jej rumieńce na twarzy. Ostatnio, z pół roku temu, też Grażyna była odbierała synów. I wtedy krytykowała wszystko wokół.
– Dzień dobry, Grażyno – powiedziała chłodno Hanna. – Proszę, do środka. Jedzenia starczy dla wszystkich. Galareta dziś jest wołowa, przejrzysta jak łza.
– Zobaczymy, zobaczymy – prychnęła była żona i weszła do salonu, choćby nie pytając, gdzie można wejść. – A kanapę nie zmieniliście? Tomaszku, mówiłam ci rok temu, ten kolor postarza pokój. I te zasłony… Smutno tu. U nas zawsze jasno było, zwiewne firanki…
Tomasz biegł za nią z torbą.
– Grażyna, nam tu jest przytulnie…
– Przytulnie to wtedy, gdy dusza śpiewa, tutaj jak w piwnicy – oceniła Grażyna i rozsiadła się na niewłaściwej kanapie. – Chłopaki, umyjcie ręce! Hanna, co tak stoisz? Nakrywaj, przecież głodni są!
Zacisnęła dłonie tak mocno, iż paznokcie wbiły się w skórę. Spokój dla Tomasza. Dla chłopców, by nie psuć im święta.
Wróciła do kuchni. Tomasz przyleciał za nią po chwili.
– Haniu, nie obrażaj się na nią – szepnął, wyciągając talerze. – Ona już tak ma. Przyzwyczajona rządzić. Zaraz pomogę z sałatkami.
– Nie, poradzę sobie – ucięła Hanna.
Uroczysta kolacja rozpoczęła się fatalnie. Grażyna usiadła po prawej stronie Tomasza, tak blisko, iż ich łokcie się stykały. Bliźniacy naprzeciwko. Hanna z brzegu stołu, jak kelnerka na wytchnieniu.
– Za naszych orłów! – wzniósł toast Tomasz. – Dwadzieścia lat! Minęło jak jeden dzień!
– Prawda, Tomaszku – dorzuciła Grażyna, wchodząc mu w słowo. – Pamiętasz, jak mnie zawiozłeś do szpitala? Lód na ulicach, samochód nie chciał odpalić, biegałeś wokół Poloneza w samej koszuli, śmieszny, przerażony! Potem sterczałeś pod oknem, wołałeś Kto? Kto?. Ale były czasy!
Zaśmiała się dźwięcznie, kładąc rękę na jego ramieniu. Tomasz się rozmarzył, zanurzając w dawnych latach.
– Było… Byliśmy młodzi…
– A pamiętasz, jak Paweł pierwszy raz wpadł w kałużę w nowym garniturku? Szliśmy do twojej mamy na imieniny. Ty go podniosłeś, on ryczy, cały w błocie! Myśmy go myli w fontannie!
Opowieści się mnożyły, każda z czasów ich rodziny: A pamiętasz w Zakopanem?, A tapetę, jak razem kładliśmy?, A jak nogę złamałeś, a ja cię karmiłam z łyżeczki?
Hanna milczała i mieszała sałatkę widelcem. Była tu zbędna. Bliźniacy wpatrzeni w telefony; Tomasz rozmarzony, podtrzymywał rozmowy, zapominając o obecnej żonie.
– Hanno, podaj chleb – rzuciła Grażyna, nie przerywając opowieści o nauce jazdy samochodem z Tomaszem. On krzyczy: Hamuj!, a ja gaz do dechy! O mało w płot nie wjechaliśmy! Ojej, Tomaszku, od razu wyłysiałeś!
– Tak było! Ty zawsze za kierownicą byłaś szalona!
Ty u mnie.
Brzmiało to jak policzek. Hanna spojrzała na męża. choćby nie zauważył, co powiedział. Patrzył na Grażynę czułym wzrokiem, rozczulony. Przecież ona była symbolem jego młodości, czasów gdy wszystko wydawało się lepsze.
– Ale sałatka za słona – oceniła nagle Grażyna, przerywając potok wspomnień i ładowała do ust łyżkę sałatki. – Hanno, zakochałaś się? Podobno przesala się, jak się jest zakochanym. Tylko w kim? We własnym mężu? Ha-ha! Tomaszku, spróbuj mojej galarety, to jest smak! Czosnku nie żałowałam.
Sięgnęła przez stół i ładowała Tomaszowi galaretę na talerz, na Hannin żurek.
– Grażyna, zabierz rękę – powiedziała Hanna cicho.
– Słucham? Grażyna zastygła. Coś się tak denerwujesz?
– Mówię: zabierz rękę z talerza mojego męża. I zabierz swoją galaretę. Tu dość jedzenia ode mnie.
Zapadła cisza. Bliźniacy oderwali się od telefonów. Tomasz rozłożył bezradnie ręce.
– Haniu, co ci odbiło? – mruknął. Galareta smaczna przecież…
– Smaczna? Hanna wstała powoli. Krzesło skrzypnęło jak blacha po podłodze. – Smaczne ci to, co zrobiła Grażyna? Miło ci wspominać stare czasy? Podoba ci się, gdy ktoś w twoim domu rządzi, krytykuje meble, jedzenie, mnie?
– Daj spokój, – prychnęła Grażyna. – Ale wrażliwa jesteś. Radzę tylko z dobrego serca.
– Nie potrzebuję twoich rad – Hanna patrzyła jej prosto w oczy. – I twojego towarzystwa też nie potrzebuję. Byłam tu dla Tomasza. Dla chłopaków. Ale widzę, iż świetnie radzicie sobie beze mnie. U was idylla. Wspomnienia, żarciki, nasz Polonez, nasze wakacje. Wy tu rodzina. Ja personel pomocniczy, podaj, przynieś, wynieś.
– Haniu, przestań, – Tomasz próbował chwycić ją za rękę, ale cofnęła się. – Źle zrozumiałaś, po prostu wspominaliśmy…
– No to wspominajcie dalej. Nie będę przeszkadzać.
Odwróciła się i wyszła z pokoju. Za nią doszedł tłumiony szept Grażyny:
– Histeryczka. Mówiłam ci, Tomaszku, ona do ciebie nie pasuje. Zbyt dużo myśli o sobie.
Zamknęła się w sypialni. Ręce jej drżały, ale w głowie poczuła wyjątkową jasność. Wyjęła z szafy małą walizkę, wrzuciła kosmetyczkę, bieliznę na zmianę, piżamę, tablet. Przebrała się z sukienki, w której czuła się jak klaun na cudzym święcie, w wygodne jeansy i sweter.
Zamówiła taksówkę przez aplikację. Miał być za siedem minut.
Wyszła do przedpokoju, ubrała się, narzuciła płaszcz. Z salonu dobiegał śmiech. Grażyna opowiadała coś dalej, Tomasz się śmiał. O niej już zapomnieli. Myśleli, iż poszła popłakać, zaraz wróci.
Hanna weszła w próg.
– Wychodzę powiedziała głośno i wyraźnie.
Wszyscy zamilkli. Tomasz spojrzał, kieliszek w ręku.
– Gdzie idziesz? Po pieczywo?
– Nie, Tomaszu. Jadę do hotelu. Mam dzisiaj swoje święto dzień wolności od chamstwa i braku szacunku. Dogadujcie się tu we własnym gronie wasza stara gwardia. Świętujcie. Jedzenia jest pełno w lodówce, tort na balkonie, zmywarka w kuchni, tabletki pod zlewem. Może Grażyna pokaże nie tylko galarety, ale i jak się sprząta po gościach.
– Zwariowałaś? Tomasz zerwał się, wylał wódkę na obrus. Jaki hotel? Noc już! Goście siedzą!
– To twoi goście, nie moi. Powodzenia. Sto lat, chłopaki.
Wyszła, trzaskając drzwiami, odcinając krzyki Tomasza i gniewny skrzek Grażyny.
W taksówce długo patrzyła w okno na światła Poznania. Zadzwoniła do najlepszego spa-hotelu w mieście.
– Dobry wieczór, czy jest wolny pokój? Najlepiej apartament lub superior? Dobrze. Będę za dwadzieścia minut. Poproszę o butelkę szampana i talerz owoców. I proszę mnie zapisać na masaż na rano, najwcześniejszy termin.
W hotelu pachniało elegancją. Żadnego aromatu smażonej cebuli, żadnych obcych głosów. Pokój powitał ją chłodem i nieskazitelnie białą pościelą.
Wzięła prysznic, spłukując z siebie lepkość wieczoru, ubrała miękki szlafrok, nalała kieliszek zimnego wina i otworzyła balkon. Miasto leżało w dole, rozświetlone, obojętne.
Telefon wibrował w taksówce, ale wyłączyła dźwięk. Zerknęła na ekran. Piętnaście nieodebranych od Tomasza. Trzy wiadomości.
Co ty robisz?
Wracaj natychmiast! Wstyd przed ludźmi!
Hanna, przestań, Grażyna w szoku.
Uśmiechnęła się i całkiem wyłączyła telefon. Wypiła łyk szampana. Pierwszy raz od lat poczuła się wolna. Nie musiała myśleć, czy mięso smakowało gościom, czy telewizor za głośny, czy Tomasz się nie obrazi. Była sama i to było piękne.
Rankiem obudziło ją słońce. Przeciągnęła się, zamówiła śniadanie do pokoju jajka po benedyktyńsku, rogaliki, kawę. Masaż, basen przedłużyła pokój o kolejną dobę. Nie spieszyło jej się do domu.
Telefon włączyła dopiero wieczorem dnia następnego. Wiadomości było więcej. Ton się zmienił.
Hanno, gdzie jesteś? Martwię się.
Chłopaki wyszli zaraz po tobie. Powiedzieli, iż zrobiliśmy cyrk.
Grażyna wyjechała wczoraj wieczorem. Pokłóciliśmy się.
Błagam, odbierz.
Wybrała numer męża.
– Halo! Haniu! Boże, żyjesz? Gdzie jesteś? – głos Tomasza drżał.
– W hotelu, Tomasz. Odpoczywam.
– Przepraszam. Jestem głupcem. Popsułem wszystko.
– Opowiadaj – powiedziała bez emocji. Jak minął wieczór rodzinnych wspomnień?
– Okropnie. Jak wyszłaś, Paweł wstał i powiedział: Wy to dopiero rodzice. Matka awanturnica, ojciec mięczak. Hanna normalna kobieta, a wy ją przepędziliście. Wyszli z Dawidem. choćby tortu nie tknęli.
Hanna poczuła satysfakcję. Synowie okazali się mądrzejsi od rodziców.
– A potem?
– Grażyna zaczęła krzyczeć. Obraziła chłopaków, obwiniła ciebie, iż ich nastawiłaś przeciwko niej. Zaczęła rozkazywać, żebym sprzątał. Powiedziałem, żeby pomogła, skoro tu rządzi. Rozsierdziła się, stłukła talerz. Ten z serwisu po twojej mamie.
– Grażyna stłukła talerz? – głos Hanny był lodowaty.
– Tak… Przypadkowo. Machnęła ręką. Nie wytrzymałem. Kazałem jej wziąć taksówkę i zniknąć. Pokłóciliśmy się strasznie. Wyciągnęła stare żale: pensję dwadzieścia lat temu, moją mamę, iż jej życie zmarnowałem. W końcu ją wygoniłem.
Tomasz milczał przez chwilę, ciężko oddychając.
– Jestem sam. Wśród brudnych naczyń. Nie sprzątałem. Nie umiem. Hanna, wróć… Zrozumiałem, jaki jestem głupi. Już nigdy… Nigdy żadnych byłych w naszym domu. Przyrzekam.
– Naczyń nie sprzątałeś? – upewniła się.
– Nie. Wszystko jak było.
– To dobrze. Masz czas do jutra do południa. Mieszkanie ma lśnić. Żadnego ducha Grażyny. Ani ogórków, ani galarety. Wyrzuć to. Jak przyjadę i poczuję choć ślad jej perfum odwracam się i składam papiery rozwodowe. Rozumiesz?
– Rozumiem, Haniu. Zrobię wszystko. Wyczyszczę. Wróć, błagam. Kocham cię. Przepraszam, naprawdę nie chciałem tak… Chciałem tylko dobrze…
– Dobrze wychodzi ci wtedy, gdy myślisz głową, a nie próbujesz dogodzić wszystkim powiedziała chłodno Hanna. Przyjadę jutro na obiad. I Tomasz… jeżeli jeszcze raz pozwolisz, by ktoś mnie krytykował w moim domu, odejdę, ale tym razem na zawsze.
Rozłączyła się. Za oknem hotelu noc rozświetlała się światłami. Hanna wypiła zimną kawę. Żal jej było trochę Tomasza słabego, zagubionego w chęci bycia dobrym ojcem. Ale jeszcze bardziej żal siebie tej, która znosiła to latami.
Już znosić nie będzie. Ten krótki urlop w hotelu coś przełamał. Zrozumiała, iż ma prawo być gospodynią. Nie wygodną, nie rozsądną po prostu decydować o własnym życiu.
Na drugi dzień po południu wróciła do mieszkania. Pachniało cytryną i płynem do mycia. Okna otwarte na oścież, wietrzyły ślady awantury. Tomasz, z podkrążonymi oczami i mokrymi rękami, stał w korytarzu.
– Wszystko posprzątałem – zameldował, jak pies po burzy. – choćby firanki wyprałem wydawało mi się, iż z nich śmierdzi lakierem.
Hanna przeszła do kuchni. Idealny porządek, nie było żadnej słoika. Waza, przez którą był cał y ambaras, zniknęła.
– A gdzie waza? – spytała.
– Wyrzuciłem – burknął Tomasz. – Razem z galaretą. Nie chcę jej więcej widzieć.
Hanna spojrzała na niego, zmęczonego.
– Dobrze – powiedziała, zdejmując płaszcz. Nastaw czajnik. Zjemy mój tort, chyba iż wyrzuciłeś, zanim się opanowałeś.
Tomasz odetchnął z ulgą i przytulił ją.
– Tort zostawiłem. Smaczny. Zjadłem w nocy kawałek, z rozpaczy. Haniu, jesteś najlepsza. Przepraszam głupca.
– Wybaczam. Ale to ostatni raz, Tomaszu. Ostatni.
Usiedli do herbaty. Hanna patrzyła na męża, myśląc: żeby uratować rodzinę, czasem trzeba z niej wyjść. Chociaż na chwilę. Bo puste miejsce przy stole głośniej mówi niż tysiąc słów.
