Trzy dni przed tym, jak premia wpadła mi na konto, Tomek zdążył już ją rozdać. Co do złotówki. Zrobił to z taką pewnością siebie, jakby podpisywał ustawę w Sejmie, a nie sięgał po cudze pieniądze.
Jeszcze rok temu nie było z nim tak źle. Planowaliśmy razem remont, zrzucaliśmy się na wakacje, nikt nikomu nie zaglądał do portfela. Ale w lutym awansował na kierownika regionalnego w firmie z materiałami budowlanymi. I od tego czasu coś mu się przestawiło. Zaczął wracać do domu i mówić „moja rodzina” takim tonem, jakby miał przed sobą dwór, a nie dwupokojowe mieszkanie w poznańskiej kamienicy na Jeżycach.
W piątek wieczorem stałam przy kuchence i wyjmowałam z piekarnika blachę z kaczką. Mięso pachniało majerankiem i jabłkami. Przez uchylone okno ciągnęło chłodem po deszczu i mokrą bzową ścianą z podwórka. Gdzieś na torach brzęknął tramwaj numer pięć. Zaraz potem, dokładnie jak co wieczór, w piwnicy zawył sąsiedzki jamnik Drops. Tomek siedział przy stole i rozkładał serwetki. Na podłodze obok niego stała reklamówka z winem z Żabki.
— Spójrz, co kupiłem — powiedział. — Na specjalną okazję.
Nie odpowiedziałam. Bo okazję już znałam. Od dwóch dni czekałam, aż sam zacznie.
W drzwiach pojawiła się najpierw jego matka, Krystyna. Za nią weszła Marta, jego siostra, w za ciasnej bluzce i z lisem na ramionach, chociaż był maj. Obie wniosły ze sobą zapach wody toaletowej „Być może” i lekkiej pretensji, iż musiały czekać na klatce całe trzy minuty.
— Siadajcie, siadajcie — Tomek nalewał wino do kieliszków, których nie używamy na co dzień. — Kaczka sama się zrobiła, a ja tu jestem od tego, żeby zadbać o rodzinę.
Krystyna ściągnęła buty i postukała palcem w kaloryfer.
— U ciebie cieplej niż na moim bloku. A u mnie, w tym tygodniu, to w nocy było dwanaście stopni. Dwanaście! W maju.
— Mamo, nie zaczynaj — Tomek podał jej kieliszek. — Wszystko już ustalone.
Wtedy Marta wyjęła telefon i zaczęła coś pokazywać matce. Tomek nabrał sobie najwięcej kaczkę, przełożył na talerz, usiadł i powiedział do mnie:
— W poniedziałek robisz przelew, tak? Na konto mamy i Marty. One ci podadzą dane.
Postawiłam blachę na środku stołu. Oparłam łokcie o blat kuchenny, bo nogi mi zmiękły.
— Jaki przelew?
— Premia roczna, co dziś dostałaś. — Tomek przeżuwał z takim wyrazem twarzy, jakby właśnie rozwiązał problem głodu na świecie. — No mówiłem ci w środę. Mama jedzie do sanatorium w Ciechocinku. Cztery tysiące. A Marta ma stłuczkę, nie patrz się na mnie, ona jest w gorszej sytuacji. Trzy tysiące dwieście. Reszta pójdzie na opłaty.
Krystyna westchnęła i położyła dłoń na mostku.
— Jak tam czysto pachnie, jak z restauracji. Tylko te moje kręgi szyjne… Lekarz mówił, iż bez turnusu się nie obejdzie.
Marta nie podnosiła głowy, ale kącik jej ust drgał. Musiała bardzo uważać, żeby nie parsknąć śmiechem.
— Tomek, jak ty sobie to wyobrażasz? — zapytałam, wycierając ręce w ścierkę z kogutem. — To moja premia. I ani razu nie powiedziałeś, iż ona jest twoim budżetem.
— Naszym — poprawił mnie z pełnymi ustami. — W rodzinie nie ma „moje” i „twoje”. Prawda, mamo?
— Prawda, synku. — Krystyna pokiwała głową. — My zawsze razem. Kto by się spodziewał, iż obca osoba w rodzinie będzie taka sknera.
Wtedy Marta parsknęła. Nie wytrzymała.
— No co? — zaperzyła się. — Dla mamy żałujesz, a sama masz nowy telefon. Widziałam. I torebkę z Mango.
Pochyliłam się po swój telefon. Leżał na blacie, obok otwartej paczuszki z dowodami z banku. To było drugie z moich przygotowań. Pierwsze — zabezpieczenie konta. Drugie — zebranie dokumentów, o których Tomek nie wiedział, iż je mam. Trzecie — plan. Zaczynał rosnąć od momentu, gdy trzy tygodnie temu sprzątając jego szufladę z krawatami, znalazłam pismo z jego firmy. Że rozwiązano z nim umowę za porozumieniem stron. Z datą sprzed dwóch i pół miesiąca.
— Chwila — powiedziałam i weszłam do sypialni.
Wróciłam z laptopem. Postawiłam go między wazą z surówką a talerzem Marty. Uniosłam ekran, wpisałam PIN. Tomek uniósł kieliszek do ust.
— Co, chcesz nam pokazać zdjęcia z urlopu? — zaśmiał się.
Nie odpowiedziałam. Otworzyłam folder „Ubezpieczenia”. We środku leżał skan tego pisma z pieczątką firmy. Na górze duże logo, numer sprawy, jego imię i nazwisko.
— Co to? — Tomek przysunął krzesło.
— Pokażę ci coś, czego nie było w twoim planie — powiedziałam.
Obróciłam laptop ekranem w jego stronę. Zrobiłam to tak, żeby Krystyna i Marta też widziały. Tomek przeczytał pierwszą linijkę, potem drugą. Kieliszek mu się przechylił. Wino pociekło po obrusie, ciemne, jakby rozlało się coś dawno zepsutego.
— Skąd to masz? — zapytał.
— Znalazłam. W twojej szufladzie. Trzy tygodnie temu. Od października udajesz, iż chodzisz do pracy. Codziennie rano wychodzisz o siódmej piętnaście i wracasz o szesnastej. Gdzie ty jesteś przez ten czas, Tomek? W barze przy dworcu?
Krystyna zbladła. Marta wyglądała, jakby połknęła widelec.
— Co ty opowiadasz — matka próbowała wstać. — Ona kłamie. Tomek ma stanowisko. Ludzie go szanują.
Wtedy wyciągnęłam z kieszeni swój telefon. Otworzyłam aplikację banku. Robiłam to już wcześniej, w łazience, trzy razy, żeby się upewnić, iż działa. Wpisałam kwotę: jedenaście tysięcy pięćset złotych. Dodałam tytuł: „Operacja zaćmy dla Danuty Wiśniewskiej”. Palec przytrzymałam nad przyciskiem.
— Moja mama czeka na ten zabieg od czerwca zeszłego roku. Mówiłam ci. — Mówiłam do Tomek, ale nie musiałam. On patrzył w ekran swojego telefonu, gdzie wibrowało powiadomienie z banku. — Płaci się z własnej karty.
Przycisnęłam. Przelew poszedł. Na ekranie pojawił się znacznik z datą i godziną.
Wtedy zrobiło się bardzo cicho. Tylko z podwórka wpadł dźwięk tramwaju i zaraz potem — wycie Dropsa.
Krystyna złapała za blat, jakby miała zemdleć. Marta zaczęła coś mówić, ale wychodziły z niej tylko urywane sylaby. Tomek odstawił kieliszek z taką siłą, iż nóżka pękła. Wstał.
— Oddaj to. Teraz. Zadzwoń do banku i odwołaj.
— Nie mogę. To przelew natychmiastowy. — Schowałam telefon do kieszeni. — Już po ptakach.
— To moje pieniądze. — Tomek zrobił dwa kroki w moją stronę. — Ty wiesz, kim ja jestem? Ja to odkręcę.
— To nie twoje pieniądze. I nie moje. Teraz są mojej mamy. A ty — otworzyłam szufladę i wyjęłam kluczyki od samochodu — nie musisz się tłumaczyć. Przynajmniej nie mnie. Masz dwie kobiety, które w ciebie wierzą. Może one ci pomogą spłacić ratę za auto.
Tomek stał z otwartymi ustami. Krystyna zasłoniła twarz dłońmi. Marta płakała cicho, rozmazując tusz. Pachniało kaczką, octem winnym i ciężarem trzech osób, które nagle przestały wyglądać jak rodzina.
Wzięłam z przedpokoju torbę. Na dnie leżała teczka z aktami notarialnymi mieszkania — zapisanego na mnie. W kieszeni kurtki — nowo wyrobiona karta do osobnego konta, o którym Tomek nie wiedział. Przeszłam obok niego, nie dotykając go ani ramieniem, ani wzrokiem. Czułam, jak wibruje w nim złość, jak stary grzejnik na klatce.
— Wracaj! — krzyknął za mną, ale głos mu się załamał. — Aga, nie wygłupiaj się!
Zeszłam dwa piętra. Na parterze trzasnęły drzwi wejściowe na klatkę. Wyszłam na ulicę. Było tuż po ósmej. Na chodniku jeszcze parowało po deszczu. Gdzieś nad głową, w oknie na drugim piętrze, zgasło światło. Potem rozległ się dźwięk tłuczonego szkła. Drops zawył ponownie.
Wsiadłam do samochodu. Zapaliłam silnik. Wyjechałam z podwórka w stronę mostu, na lewy brzeg Warty, do mamy. Na siedzeniu pasażera leżała kartka z numerem konta i notatka: „Przelew przyjęty. Zadzwoń po wizytę w klinice.”
