Klif nad Zatoką

Ryszard Wolan miał sześćdziesiąt trzy lata i kabriolet, którego nikt w rodzinie nie rozumiał. Stary rocznik Alfy Romeo Spider, kupiony za grosze na złomowisku pod Gdynią, wyremontowany własnymi rękami przez trzy zimy w garażu przy ulicy Chylońskiej. Żona umarła cztery lata temu. Syn mieszkał w Norwegii i dzwonił raz w miesiącu. Ryszard został sam z domem, psem sąsiadki, którego czasem karmił, i drogą nad klifem, którą jeździł, kiedy w głowie robiło się za ciasno.

Tego dnia jechał do Jastrzębiej Góry. Sierpień, upał, w radiu zapowiadali burzę znad morza, ale on i tak wyjechał — bo w skrzynce leżał list z sądu. Córka jego zmarłej żony z pierwszego małżeństwa, Bożena, wystąpiła o unieważnienie testamentu. Chciała domu. Twierdziła, iż matka pisała go "pod wpływem", iż Ryszard "namówił" starą kobietę, żeby zapisała wszystko jemu, a nie rodzonej córce.

Droga schodziła serpentyną w dół, hamulce piszczały na każdym zakręcie, po jednej stronie skały, po drugiej urwisko i morze daleko w dole. Sosny przy poboczu stały jak w ogniu — słońce zachodziło im prosto w korony, zapalając je na czerwono. Wiatr wpadał w kabinę gorący, ostry, jakby ktoś otworzył piekarnik.

A za nim szła chmura. Ciężka, ołowiana, z brzuchem wiszącym nisko nad wierzchołkami. Błyskawice cięły ją na pół, grzmot toczył się między skałami jak coś żywego, coś, co goni. Ryszard nie odwracał się. Trzymał gaz, ręce zdrętwiałe na kierownicy, i myślał o tym liście — iż Bożena napisała w piśmie procesowym słowo "manipulacja", iż adwokat po drugiej stronie ma nazwisko, które słyszał kiedyś w telewizji, w sprawie o oszustwa emerytalne.

Ostatni zjazd. Silnik wył, opony trzymały się asfaltu resztkami przyczepności, a deszcz był już tak blisko, iż czuł zapach mokrego kamienia. Jeszcze jeden podjazd — i słońce wypadło zza skały, oślepiające, całe.

Plaża pod klifem była prawie pusta. Piasek jasny, morze spokojne, zielonkawe jak butelka po piwie postawiona pod światło. Powinien był zjechać na dół i wejść do wody, tak jak planował. Zamiast tego zatrzymał samochód na parkingu przy schodach i siedział, patrząc na fale, bo nagle odechciało mu się kąpieli. Bo tam, na dole, przy schodach prowadzących na plażę, stała Bożena.

Nie umówili się. Ale on wiedział, iż ona lubi to samo miejsce — kiedyś jeździli tu razem, całą czwórką, jeszcze za życia matki, jeszcze zanim wszystko się popsuło.

Wysiadł. Nogi miał sztywne po trzygodzinnej jeździe. Bożena odwróciła się, zobaczyła go i przez chwilę żadne z nich się nie ruszyło.

— Też tu przyjechałaś — powiedział w końcu.

— Mama tu lubiła. — Bożena miała w rękach reklamówkę z Biedronki, w środku butelka wody i kanapka, którą chyba zapomniała zjeść. — Myślałam, iż jak przyjadę, to coś zrozumiem. Nie rozumiem.

— Czego?

— Dlaczego ci zostawiła dom. A mnie nic.

Usiedli na murku przy schodach, bo nogi bolały oboje, a rozmawiać w pozycji stojącej było ciężej. Za ich plecami chmura, którą Ryszard wyprzedził, rozładowywała się gdzieś nad lasem — grzmoty dochodziły stłumione, jakby przez watę.

— Twoja matka — zaczął Ryszard — dzień przed tym, jak poszła do notariusza, kazała mi obiecać, iż nie sprzedam domu. Że mam go utrzymać, bo tam jest jej ogród, jej maliny, jej wszystko. Nie zapisała ci go, bo bała się, iż sprzedasz w rok. Ty mieszkasz w Poznaniu, masz swoje mieszkanie, swoje życie. A ja nie mam nic innego.

— Skąd wiesz, co ja bym zrobiła.

— Bo dzwoniłaś do mnie w marcu i pytałaś, ile ten dom może być wart.

Bożena spuściła wzrok na reklamówkę, zgniotła w dłoni brzeg torebki. Milczała długo — na tyle długo, iż fala zdążyła podejść i cofnąć się dwa razy.

— Bo mam kredyt — powiedziała w końcu cicho. — Trzysta osiemdziesiąt tysięcy złotych, dwadzieścia dwa lata zostało do spłaty. Myślałam, iż jak sprzedamy dom, to się z tego wygrzebię. Nie chodziło o mamę. Chodziło o mnie.

Ryszard patrzył na morze. Fala, ta sama zielonkawa, cicho uderzała o kamienie u podstawy klifu.

— To powiedz to prawnikowi. Nie pisz, iż namówiłem twoją matkę. Bo to nieprawda, a ja mam nagranie z notariatu — ona nagrywała cały akt, bo bała się demencji, chciała mieć dowód, iż wie, co robi.

Bożena podniosła głowę.

— Jest nagranie?

— Jest. U mojego adwokata, w kancelarii przy ulicy Świętojańskiej w Gdyni. Możesz je odsłuchać, jeżeli chcesz. Ale wtedy wycofaj pozew. Bo jak pójdziemy do sądu, to ja to nagranie puszczę na sali, i sędzia usłyszy, jak twoja matka mówi, iż zapisuje dom mnie, bo ty go sprzedasz, a ona nie chce, żeby ogród poszedł pod młotek dla obcych ludzi. To zostanie w aktach. To przeczytasz kiedyś ty, i twoje dzieci.

Grzmot uderzył gdzieś za lasem, ostatni, słabnący. Chmura odchodziła w stronę Władysławowa, zostawiając niebo umyte, jasne.

Bożena wstała, otrzepała spodnie z piasku.

— Wycofam pozew — powiedziała. — Ale chcę usłyszeć to nagranie. Sama. Nie przez telefon, nie przez adwokata.

— Przyjedź w czwartek. Umówię cię z notariuszem, on ma kopię w depozycie.

Nie podali sobie rąk. Bożena poszła w stronę parkingu, do swojego niebieskiego Kii zostawionego przy sklepie z lodami, a Ryszard jeszcze chwilę siedział na murku, patrząc, jak fala wyrównuje ślady na piasku po dzieciach, które przed chwilą biegały tam z wiadrem.

Nie wszedł do wody. Wsiadł do kabrioletu, zapalił silnik, który wciąż jeszcze pachniał gorącym olejem po zjeździe, i zawrócił w stronę Gdyni — bo w czwartek miał być w kancelarii wcześniej niż ona, żeby poprosić notariusza, by w papierach na dom dopisał zapis: dożywotnie prawo Bożeny do korzystania z altany i sadu, na wypadek gdyby kiedyś zechciała tam wracać latem, z dziećmi, które jeszcze nie wiedziały, iż mają babcię, po której zostały maliny.