Siedziałam w kuchni, na krześle pod oknem, i patrzyłam, jak kruszy się ciasto drożdżowe, które upiekłam rano. Marek dzwonił od tygodnia. Najpierw raz, potem dwa razy dziennie. Nie odbierałam. Nie chciałam, żeby usłyszał, iż trzęsie mi się głos. Wiedziałam, co powie — iż chce pogadać, iż tęskni, iż wszystko da się naprawić. Tylko iż naprawiać można coś, co się zepsuło. A to, co on zrobił, było zaplanowane. Dokładnie. Jak remont łazienki, tylko iż cicho i bez pytań.
Marek jest moim synem. Jedynym. Wychowałam go po śmierci Jacka, jego ojca. Ciągnęłam pensję z przychodni w Chełmie, dorabiałam nocami, żeby miał korepetycje i buty, które nie śmierdzą. Nie narzekałam. Matka nie narzeka. Matka zaciąga zęby i bierze dodatkowy dyżur.
A on, jak skończył studia w Lublinie, poznał Karolinę. Panna z dobrego domu, ojciec prowadzi skład budowlany pod Świdnikiem. I od tej Karoliny dostałam zaproszenie na wesele. Ściślej mówiąc — dostałam bilet wstępu. Bo zaproszenie to za dużo powiedziane.
Uroczystość w sali bankietowej „Pod Dębami”. Pojechałam starym oplem, trzymając na kolanach sernik z wiśniami, bo Marek prosił, żebym coś upiekła. Serce biło mi mocno. Myślałam: to może ten dzień, kiedy znów będzie moim chłopcem. Kiedy wypatrzy mnie w tłumie, podejdzie i powie coś prostego. „Mama. Dobrze, iż jesteś.”
Nic z tego.
Przy wejściu dostałam plakietkę z napisem „Milena Świątek”. Tylko tyle. Bez wstążki, bez napisu „matka pana młodego”. Rodzina Karoliny miała numerowane stoliki, kwiaty na krzesłach, a ja usiadłam w rogu, obok faceta, który ubezpieczał traktory, i kobiety z Lublina, która hodowała króliki angorskie. Nikt z nich nie znał Marka. Nikt nie zapytał, kim jestem dla młodej pary.
Marek mnie widział. Wiedziałam. Ale nie podszedł. Tańczył z matką Karoliny, śmiał się do fotografa, wznosił toasty. Ja przez całą noc siedziałam przy zimnym bigosie i patrzyłam w kieliszek, którego nikt mi nie napełnił.
Wyszłam po pierwszym wale. Wzięłam płaszcz, zgarnęłam do torebki niedojedzoną kromkę chleba, bo sernik zostawiłam na stole. Wracałam dziewiętnastką przez las, słuchając, jak szumi wiatr w brzozach. Nie płakałam. Było mi zimno w środku. Tak zimno, iż aż spokojnie.
Nie powiedziałam nikomu o tym, co mam w banku. O tym, co zostawił Jacek. Bo Jacek był inny. Cichy, zamknięty, ale przewidujący. Całe życie powtarzał mi: „Milena, zawsze miej własne wyjście. Zawsze.” Więc miałam.
Tydzień po weselu Marek zaprosił mnie na obiad. Do siebie. Do domu w Białej Podlaskiej, za który — jak się potem okazało — spłacał kredyt z moich pieniędzy? Nie, to przecież on sam. To jego mieszkanie, jego żona, jego krągłości. Ale to ja go urodziłam. To ja nosiłam go do trzeciej nad ranem, kiedy miał kolki. To ja mu ścieliłam łóżko, kiedy wracał pijany z osiemnastki. To ja sprzedałam pierścionek po babce, żeby zapłacić za kurs prawa jazdy.
A on chciał, żebym podpisała papier.
Pojechałam pociągiem. Zabrzmiało jak scena z filmu, tylko iż w PKP pachnie kiblem i kawą z automatu. Marek przywitał mnie w drzwiach, ucałował w policzek, powiedział: „Mama, tak się cieszę”. Na stole leżały dokumenty. Nie jedzenie. Nie ciasto. Dokumenty.
— To tylko formalność — powiedział, podsuwając mi długopis. — Dla twojego bezpieczeństwa. Żebyś ty o nic nie musiała myśleć.
Pełnomocnictwo. Do rachunków. Do decyzji. Do wszystkiego. Przeczytałam pierwsze trzy strony, a potem przestałam. Wiedziałam już wszystko.
Wzięłam plik do ręki i powiedziałam, iż zabieram do domu. Chcę przeczytać w spokoju. Marek uśmiechnął się szeroko, jakbym właśnie obiecała mu coś wielkiego.
W domu zeszłam do piwnicy. Za pralką, za starym koszem na ziemniaki, stała metalowa skrzynka. Jacek ją tam schował jedenaście lat temu. Nie mówił dlaczego. Ja nie pytałam. Otworzyłam wtedy, po raz pierwszy od lat.
List. I wyciąg z banku. Osiem milionów złotych. Ułożone, zabezpieczone, przepisane na mnie. Testament po Jacku, który trzymał wszystko poza zasięgiem.
Na końcu listu napisał: „Gdyby kiedyś ktoś cię zapomniał, wybierz sama.”
Zadzwoniłam do Ewy. Znajoma z dawnych lat, emerytowana notariusz z Lublina. Twarda baba, po trzech zawałach, po czterech rozwodach. Przyjechała w środę, w kapeluszu, z aktówką. Usiadła przy mojej kuchni i powiedziała coś, czego nigdy nie zapomnę:
— Ty nie jesteś biedna. Ty jesteś cierpliwa.
Przejrzała dokumenty Marka i dokumenty Jacka. Potem zadzwoniła gdzieś, potem jeszcze gdzieś, potem zrobiła notatki. Zanim wyszła, położyła mi przed sobą plan.
Trzy dni później wszystko było inaczej. Cicho, legalnie, bez śladu. Konto zmienione. Dom w Kazimierzu — zapisany na fundację, która pomaga dzieciom z domu dziecka. Mieszkanie w Warszawie — wynajęte, dochód na moje konto. Lokaty, obligacje, złoto.
W sobotę Marek znów zaprosił mnie do siebie. Tym razem obiad był prawdziwy: rosół, schabowy, młode ziemniaki z koperkiem. Karoliny nie było. Marek mówił o pogodzie, o sąsiadach, o korkach na moście. Aż wyjął z szuflady kolejny plik.
— Ten już prostszy — powiedział, kładąc go przede mną. — Podpiszesz i będziemy mieli czyste sumienia.
Nie tknęłam go.
Sięgnęłam do torebki, wyjęłam białą kopertę, położyłam na dokumentach.
Marek otworzył. List od Ewy. Potwierdzenie, iż osiem milionów czterysta trzydzieści dwa tysiące złotych nie są już częścią mojego majątku. Zostały rozdzielone: dwie trzecie na fundację dziecięcą, reszta na hospicjum w Chełmie. Pod spodem parę zdań ode mnie: „Nie mam już nic, co mógłbyś przejąć. Wszystko, co było do wzięcia, rozdałam tym, którzy nie mają nikogo, kto by im podsunął długopis do podpisu.”
Marek przeczytał raz. Potem drugi. Trzeci.
— Mama — powiedział cicho. — Coś ty zrobiła.
Wstałam. Wzięłam płaszcz. Na korytarzu minęłam buty Karoliny ustawione szeregiem i zdjęcia z wesela. Na jednym z nich Marek tańczył z teściową, a ja byłam w tle, rozmazana.
Już przy drzwiach odwróciłam się i powiedziałam:
— Widzisz, synku. Ty chciałeś moje pieniądze. A ja chciałam jednego tańca.
Wyszłam. Na parkingu stał mój stary opel. Otworzyłam drzwi, usiadłam, przekręciłam kluczyk. Radio zagrało coś z lat osiemdziesiątych. Nie znam tytułu. Wracałam przez Białą Podlaską, a potem drogą na Lublin, słuchając, jak deszcz bije w szyby.
Nie oglądałam się.
Na kolanie leżała pusta koperta.
Za dwieście kilometrów zaczynał się Kazimierz. Miasto, w którym nikt nie wiedział, kim jestem, i nikt nie czekał, żebym podpisała.
