Dlatego przygotowanie do wyjazdu nie powinno ograniczać się do spakowania walizki. Równie ważne jest przygotowanie emocjonalne, rozmowa o tym, jak wygląda dzień na kolonii, oraz nauczenie dziecka kilku praktycznych rzeczy, które podczas wyjazdu będzie musiało zrobić samodzielnie. Dobrze przeprowadzony etap przygotowań może sprawić, iż zamiast stresu pojawi się przede wszystkim ciekawość i oczekiwanie na przygodę.
Zacznij od rozmowy o wyjeździe
Najlepszym momentem na przygotowanie dziecka do kolonii nie jest dzień przed wyjazdem. Warto zacząć znacznie wcześniej, spokojnie rozmawiając o tym, jak będzie wyglądał pobyt.
Nie trzeba przedstawiać kolonii jako wielkiego testu samodzielności. Znacznie lepiej opowiedzieć dziecku, czego może się spodziewać: iż będzie mieszkało z innymi uczestnikami, jadło posiłki o określonych porach, brało udział w zajęciach i miało czas na odpoczynek. Warto też powiedzieć wprost, iż na początku może czuć się trochę dziwnie lub tęsknić za domem. Takie emocje są czymś normalnym. Dziecko powinno wiedzieć, iż nie musi cały czas świetnie się bawić. jeżeli pierwszego wieczoru pojawi się tęsknota albo stres, nie oznacza to, iż wyjazd okazał się błędem.
Nie strasz dziecka kolonią
Rodzice często chcą przygotować dziecko na każdą możliwą sytuację. W efekcie rozmowa o wyjeździe może nieświadomie zamienić się w listę zagrożeń. „Uważaj, żeby niczego nie zgubić”, „nie rozmawiaj z obcymi”, „musisz sobie poradzić”, „jak coś się stanie, natychmiast dzwoń” – pojedyncze komunikaty tego typu są oczywiście uzasadnione, ale ich nadmiar może sprawić, iż dziecko zacznie postrzegać kolonie jako miejsce pełne potencjalnych problemów.
Bezpieczniejszy komunikat brzmi inaczej: jeżeli pojawi się problem, powiedz wychowawcy. Dziecko powinno wiedzieć, iż kadra jest po to, aby mu pomóc. Nie oczekuje się od niego samodzielnego rozwiązywania każdej trudnej sytuacji. Warto również unikać opowiadania własnych negatywnych historii z kolonii czy obozów, jeżeli mają one wyłącznie zwiększyć niepokój. Dziecko może przejąć emocje rodzica znacznie szybciej, niż dorosły się spodziewa.
Naucz dziecko podstawowej samodzielności
Kolonia zimowa jest dobrym momentem, aby sprawdzić, czy dziecko potrafi samodzielnie wykonywać codzienne czynności. Nie chodzi o to, żeby przed wyjazdem przeprowadzać intensywny „trening”. Wystarczy wcześniej pozwolić mu przejąć część obowiązków.
Dziecko powinno wiedzieć, jak się ubrać stosownie do pogody, przygotować rzeczy na następny dzień, zadbać o higienę czy schować swoje rzeczy po zakończeniu korzystania z nich. W przypadku młodszych uczestników szczególne znaczenie może mieć przygotowanie ubrań i organizacja rzeczy w walizce.
Zimą dochodzi jeszcze jedna kwestia: ubieranie się warstwowo i reagowanie na zmianę temperatury. Dziecko powinno wiedzieć, iż jeżeli jest mu zimno, trzeba założyć dodatkową warstwę, a jeżeli podczas aktywności zrobi się zbyt ciepło – można ją zdjąć. Nie należy liczyć na to, iż wychowawca w każdej chwili zauważy, iż dziecko marznie.
Wspólnie przygotujcie bagaż
Pakowanie walizki warto potraktować jako część przygotowania do wyjazdu, a nie obowiązek wykonywany wyłącznie przez rodzica. Dobrze, jeżeli dziecko wie, co zabiera ze sobą i gdzie poszczególne rzeczy się znajdują. Można wspólnie podzielić ubrania na zestawy i ustalić, które rzeczy będą potrzebne podczas zajęć, a które na wieczór.
Na zimową kolonie szczególne znaczenie mają ciepłe ubrania, zapasowe skarpety, rękawiczki, czapka, szalik lub komin oraz odpowiednie obuwie. Przydatne są także rzeczy, które można łatwo zmienić w przypadku przemoczenia. Konkretna lista zależy oczywiście od programu kolonii, miejsca pobytu i informacji przekazanych przez organizatora.
Nie warto jednak pakować połowy domu. Zbyt duża ilość rzeczy utrudnia utrzymanie porządku i zwiększa ryzyko ich zgubienia.
Porozmawiajcie o formach kontaktu z rodzicami
Telefon może być dla dziecka źródłem poczucia bezpieczeństwa, ale ciągły kontakt z rodzicem nie zawsze pomaga w przeżyciu pierwszych dni kolonii.
Przed wyjazdem warto sprawdzić zasady obowiązujące podczas konkretnego turnusu. Organizator może określać, kiedy uczestnicy korzystają z telefonów i w jakiej formie kontaktują się z rodzicami. Dobrze również ustalić z dzieckiem, iż brak wiadomości przez kilka godzin nie oznacza, iż dzieje się coś złego. Podczas kolonii ma ono zajęcia, posiłki, gry i czas spędzany z grupą.
Jeżeli dziecko zadzwoni i powie, iż tęskni, nie należy od razu proponować mu powrotu do domu. Najpierw warto spokojnie zapytać, co dokładnie się wydarzyło. Czasami tęsknota pojawia się wieczorem i po rozmowie gwałtownie mija.
Omów z dzieckiem zasady bezpieczeństwa
Przed wyjazdem warto przypomnieć podstawowe zasady, ale bez tworzenia długiej listy zakazów. Dziecko powinno wiedzieć, iż nie może samodzielnie opuszczać grupy, powinno stosować się do poleceń wychowawców i informować dorosłych o złym samopoczuciu, urazie lub sytuacji, która budzi jego niepokój.
Podczas zimowego wypoczynku szczególne znaczenie mają zasady dotyczące aktywności na zewnątrz. Dziecko powinno rozumieć, dlaczego nie należy oddalać się od grupy, korzystać z nieznanych miejsc czy podejmować aktywności, na które nie pozwala kadra.
Warto też jasno powiedzieć, iż o ile ktoś zrobi coś, co powoduje dyskomfort albo poczucie zagrożenia, trzeba powiedzieć o tym wychowawcy. Dziecko nie powinno obawiać się, iż „skarżenie” na kolegę będzie czymś niewłaściwym, jeżeli chodzi o jego bezpieczeństwo.
Wybierz kolonie zgodną z zainteresowaniami dziecka
Przygotowanie do wyjazdu zaczyna się adekwatnie już na etapie wyboru kolonii. Dziecko znacznie łatwiej odnajdzie się w nowym miejscu, jeżeli program odpowiada jego zainteresowaniom.
Kolonie tematyczne mogą być dobrym rozwiązaniem dla dzieci, które szczególnie interesują się określoną dziedziną, światem fantastyki, sportem, przygodami, nauką czy inną konkretną tematyką. W takim przypadku wyjazd nie jest tylko rozłąką z rodzicami – staje się okazją do robienia czegoś, co naprawdę dziecko ciekawi.
Przy wyborze warto dokładnie sprawdzić program, wiek uczestników, miejsce zakwaterowania, sposób organizacji dnia, zasady kontaktu z rodzicami oraz informacje dotyczące opieki. Nie należy kierować się wyłącznie atrakcyjnymi zdjęciami czy liczbą atrakcji. Ważne jest to, czy cała oferta odpowiada potrzebom konkretnego dziecka.
Dzień przed wyjazdem postaw na spokój
Ostatni wieczór przed kolonią nie jest dobrym momentem na wielką odprawę. Walizka powinna być przygotowana wcześniej, dokumenty i najważniejsze rzeczy sprawdzone, a dziecko powinno mieć możliwość normalnego odpoczynku i snu. Im mniej nerwowej atmosfery, tym lepiej.
Warto również pozwolić dziecku zabrać jedną niewielką rzecz, która kojarzy mu się z domem – ulubioną maskotkę, małą poduszkę czy inny przedmiot, jeżeli regulamin wyjazdu na to pozwala. Dla młodszego uczestnika taki drobiazg może mieć większe znaczenie, niż mogłoby się wydawać.
