Jak mężczyźni mogą wspierać kobiety w profilaktyce raka piersi?

Kiedy ostatnio zapytałeś swoją partnerkę, mamę albo siostrę, czy zrobiła mammografię? Pewnie łatwiej przypomnieć komuś o przeglądzie samochodu, wymianie opon albo wizycie u dentysty. Rozmowa o badaniu piersi może wydawać się zbyt osobista. Tyle iż troska o kogoś czasem polega właśnie na przypominaniu o rzeczach, które łatwo odkładać.

Nie musisz znać się na medycynie. Nie musisz pilnować jej kalendarza ani przekonywać jej na siłę. Możesz jednak zapytać, przypomnieć i pomóc.

Wystarczy jedno proste pytanie

„Kiedy ostatnio robiłaś mammografię?”, „Kiedy robiłaś USG piersi?”.

Tyle wystarczy. Możesz zapytać partnerkę, mamę, siostrę, przyjaciółkę albo inną bliską ci kobietę.

Rak piersi jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Rocznie diagnozuje się ponad 20 tys. nowych przypadków. Wczesne wykrycie zmian zwiększa możliwości skutecznego leczenia.

Dlatego warto wiedzieć, kto może skorzystać z badań przesiewowych

Jeśli ma 45–74 lata, może mieć bezpłatną mammografię.

W Polsce kobiety w wieku 45–74 lata mogą korzystać z Programu profilaktyki raka piersi finansowanego przez NFZ. jeżeli nie wykonywały mammografii profilaktycznej w ciągu ostatnich dwóch lat, mogą umówić kolejne badanie.

Nie potrzeba skierowania. Mammografię można zrobić w placówce stacjonarnej albo mammobusie. Zapisać można się także przez centralną e-rejestrację w Internetowym Koncie Pacjenta lub aplikacji mojeIKP.

I tutaj właśnie możesz się przydać.

„Nie mam kiedy”

To jeden z powodów, dla których badania spadają na koniec listy rzeczy do zrobienia.

Praca. Zakupy. Dzieci. Rodzice. Dom. Setki drobnych spraw, które zawsze wydają się pilniejsze.

Jeśli słyszysz „nie mam kiedy”, zamiast odpowiadać „musisz się zbadać”, spróbuj inaczej:

„Sprawdzę, gdzie masz najbliższy termin”.

Albo:

„Mogę cię zawieźć”.

Czasem problemem nie jest brak świadomości. Problemem jest wykonanie pierwszego ruchu.

„Boję się, iż coś znajdą”

To też się zdarza.

Lęk przed wynikiem może być powodem odkładania badania. Tylko iż mammografia służy właśnie temu, żeby wykrywać zmiany, zanim zaczną powodować objawy. Regularne badania pozwalają znaleźć nowotwór na wcześniejszym etapie, kiedy możliwości leczenia są większe.

Nie odpowiadaj wtedy: „Nie ma się czego bać”. Ona może się bać i ma do tego prawo.

Lepiej powiedzieć:

„Jeśli chcesz, pojadę z tobą”.

Nie rób z siebie kontrolera badań

Wspieranie nie oznacza pilnowania.

Jej ciało, jej zdrowie i jej decyzja. Możesz przypomnieć, pomóc znaleźć miejsce, przejąć część obowiązków albo towarzyszyć. Nie musisz jej zawstydzać ani wyciągać argumentu: „A co będzie z nami, jeżeli zachorujesz?”.

Straszenie rzadko sprawia, iż trudne rzeczy stają się łatwiejsze.

Znacznie lepiej działa zwykłe:

„Zależy mi na tobie”.

Umówienie badania może być najprostszą częścią

Jeśli bliska ci kobieta kwalifikuje się do programu NFZ, możesz pomóc jej znaleźć placówkę albo mammobus. Nie trzeba skierowania. Termin można sprawdzić w centralnej e-rejestracji.

Możesz więc zrobić coś bardzo konkretnego: usiąść obok niej, znaleźć dogodny termin i zapytać:

„Ten dzień ci pasuje?”

Pięć minut. Jedna rozmowa. Jeden termin wpisany do kalendarza.

A jeżeli jest młodsza i ma mniej niż 45 lat?

Program przesiewowy NFZ obejmuje w tej chwili kobiety od 45. do 74. roku życia. U młodszych kobiet wybór badania zależy m.in. od wieku, budowy piersi, objawów i indywidualnego ryzyka. jeżeli pojawia się niepokojąca zmiana w piersi albo inne objawy, nie należy czekać na wiek objęcia programem. Trzeba skonsultować się z lekarzem, który zdecyduje, czy potrzebne jest USG, mammografia lub dalsza diagnostyka.

Troska czasem wygląda bardzo zwyczajnie. Nie zawsze potrzebujemy wielkich gestów.

Czasem troska to pytanie: „Byłaś już na badaniu?”. Czasem znalezienie mammobusu. Czasem podwiezienie mamy na mammografię albo zajęcie się dziećmi, żeby partnerka mogła spokojnie pójść na wizytę.

Jeśli masz obok siebie kobietę, na której ci zależy, przypomnij jej o profilaktyce raka piersi.

A potem pamiętaj także o własnych badaniach.

Źródła:

Ministerstwo Zdrowia, Program profilaktyki raka piersi.
Narodowy Fundusz Zdrowia, Mammobusy i Program profilaktyki raka piersi.
Pacjent.gov.pl, Profilaktyka raka piersi.
Centrum e-Zdrowia, Mammografia w centralnej e-rejestracji.