Göttinger Altstadtlauf 2015. Mój bieg w partnerskiej Getyndze po 11 latach

Czasami wystarczy otworzyć szafę i trafić na starą, lekko spraną koszulkę techniczną, by w ułamku sekundy uruchomić lawinę wspomnień. Spojrzałem na nadruk: „27. Göttinger Altstadtlauf um den Novelis-Cup. Mittwoch, 22. Juli 2015”.

Jedno spojrzenie i momentalnie wróciła Getynga. Lipcowe ciepło, gwar tysięcy ludzi w sercu miasta, charakterystyczne zaułki starówki i ta przedstartowa adrenalina, której nie sposób pomylić z niczym innym.

Minęło jedenaście lat.

Lipiec 2015 roku był dla mnie czasem, w którym podróżowanie zaczynało wchodzić na zupełnie inne tory. Oczywiście nie był to mój pierwszy wyjazd w życiu. Wcześniej jeździłem z rodzicami - w pamięci wciąż mam wyprawy kultową Nysą przerobioną na namiastkę kampera. Były harcerskie szlaki, obozy, kolonie i dziesiątki przebytych tras.

Ale Getyngę zapamiętałem zupełnie inaczej. Plecak, paczka toruńskich biegaczy, kilka intensywnych dni w drodze, obce miasto i konkretny cel. Nie chodziło wyłącznie o to, by przyjechać, pospacerować i wrócić. Mieliśmy wystartować w wielkim miejskim święcie biegania, a przy okazji poznać miasto od lat mocno związane z Toruniem.

Dziś, patrząc na tamte dni z perspektywy czasu, widzę coś jeszcze: moment przełomowy, w którym podróżowanie zaczęło dla mnie oznaczać samodzielne odkrywanie przestrzeni, schodzenie z utartych ścieżek i uważne zapisywanie świata na zdjęciach.

725 kilometrów do domu

Getynga (Göttingen) to klimatyczne, tętniące życiem miasto uniwersyteckie w południowej części Dolnej Saksonii i od wielu dekad miasto partnerskie Torunia. Porozumienie o współpracy podpisano dokładnie 28 grudnia 1978 roku. Oficjalne przewodniki Torunia podają też bardzo precyzyjny szczegół: oba miasta dzieli równo 725 kilometrów.

Dla mnie ten dystans przestał być suchą statystyką w momencie, gdy stanąłem przed jednym z getyńskich drogowskazów. Mam to zdjęcie do dziś: zielona strzałka i zwięzły napis „725 km Torun”, a tuż obok drogowskaz na oddalone o 267 kilometrów Lutherstadt Wittenberg. Zwykły element miejskiej architektury, ale dla kogoś z Torunia - widok, obok którego nie da się przejść obojętnie. I właśnie od tego kadru najlepiej zacząć tę opowieść.

Do Getyngi dotarliśmy 21 lipca 2015 roku. Wieczorem ruszyłem w miasto bez pośpiechu i bez aplikacji dyktujących co krok kolejny punkt z listy „musisz zobaczyć”. Szedłem przed siebie, chłonąc tkankę miejską: zabytkowe kamienice szachulcowe, wąskie brukowane zaułki, oświetlone witryny i ogródki kawiarniane pełne studentów.

Dotarłem na Marktplatz pod Starym Ratuszem, gdzie stoi Gänseliesel - słynna Gęsiareczka. Ta filigranowa rzeźba dziewczyny z gęśmi zdobi rynkową fontannę od 1901 roku. Wiąże się z nią wspaniała tradycja: każdy świeżo upieczony doktor Uniwersytetu Georga Augusta przychodzi na rynek, wspina się na fontannę z bukietem kwiatów i całuje figurę. Dzięki temu zyskała miano „najczęściej całowanej dziewczyny świata”.

Fotografowałem wtedy wszystko: fasady, zaułki, miejskie detale, a choćby szklankę piwa wypitą w trakcie spaceru. Pod względem techniki te kadry zatrzymały się w epoce telefonów sprzed dekady. Widać w nich ziarno, cyfrowy szum w cieniach, a dynamika tonalna nie przypomina dzisiejszych matryc. Nie było fotografii obliczeniowej ani wieloklatkowego trybu nocnego. Ale te zdjęcia mają w sobie prawdę. Dlatego nie zamierzam ich wygładzać algorytmami - to czysty, autentyczny zapis chwili.

Dzień startu: od spokoju do sportowego święta

22 lipca od rana poznawaliśmy miasto dalej. Jednym z kluczowych punktów był Nowy Ratusz (Neues Rathaus) - 17-piętrowy gmach, którego 16. kondygnacja służy jako doskonały punkt widokowy. Zrobiłem stamtąd serię zdjęć przez szybę: morze czerwonych dachów starówki, wieże kościołów św. Jana i św. Jakuba, zieleń i łagodne wzniesienia zamykające horyzont. Z góry świetnie widać zwartą konstrukcję getyńskiego centrum.

Kilka godzin później te same ulice miały zamienić się w sportową arenę.

Około godziny 16 centrum gwałtownie przyspieszyło. Służby techniczne rozstawiały metalowe płotki i nagłośnienie, strefy zawodników zapełniały się ludźmi, a nad brukiem zawisła ogromna brama z napisem Novelis START. Bieg Göttinger Altstadtlauf odbywał się wtedy po raz 27. To nie była kameralna rywalizacja, ale wielki festiwal biegowy z osobnymi startami dla dzieci, młodzieży, sztafet firmowych i zawodowców.

Na jednym ze zdjęć zachował się punkt zbiórki oznaczony tabliczką: MITTELSTRECKE. To był mój dystans. Odebrałem pakiet z numerem 2653, który przypiąłem agrafkami do białej koszulki.

Numer 2653 na dystansie Mittelstrecke

Szukając po latach śladów biegu w sieci, trafiłem na archiwalne tabele. W oficjalnym zestawieniu moje dane zapisano z międzynarodowym sznytem:

• Zawodnik: Gregory Chudzik
• Numer startowy: 2653
• Rocznik: 1982
• Bieg: Mittelstrecke (5260 m)
• Czas na mecie: 26 minut i 33 sekundy

Nie pojechałem do Niemiec bić rekordów życiowych ani stawać na podium. Prawdziwą nagrodą było wejście na zamknięte dla aut ulice obcego miasta i bieg w zwartym tłumie przez historyczne zaułki, pośród oklasków tysięcy gardeł stojących dosłownie na wyciągnięcie ręki. Kiedy mijasz podbiegi, skręcasz w oświetlone latarniami uliczki i słyszysz rytmiczne echo setek podeszew na bruku, wynik schodzi na dalszy plan.

Kadry z tamtego wieczoru idealnie oddają te emocje: zmęczenie za metą, zawodników opierających się o barierki, skłony po maksymalnym wysiłku, uśmiechy i mokre od potu koszulki. Szczególnie cenię lekko rozmyte ujęcie naszej toruńskiej grupy, zrobione telefonem tuż po starcie o zmierzchu. Technicznie niedoskonałe, ale bezbłędnie chwytające ducha tamtej chwili.

4450 biegaczy i 10 tysięcy kibiców

Skalę wydarzenia uświadomiłem sobie w pełni dopiero 23 lipca rano, gdy przy śniadaniu sięgnąłem po świeże wydanie dziennika „Göttinger Tageblatt”.

Na okładce widniało ujęcie z biegu najmłodszych i wielki nagłówek:
„Rekord: 4450 Sportler beim Altstadtlauf”.

Organizatorzy z LG Göttingen zanotowali rekord frekwencji: 4450 zawodników na trasie oraz blisko 10 tysięcy mieszkańców kibicujących wzdłuż barierek. Sam bieg Youngster-Lauf przyciągnął 270 dzieci.

W środku całą rozkładówkę poświęcono relacjom sportowym pod tytułem „Florian Reicherts siebter Streich” - opisującym siódmy triumf Floriana Reicherta w biegu głównym na 10 450 metrów. Odnotowano też zmagania firmowe (GT-Firmencup z 1378 uczestnikami) oraz bieg Mittelstrecke na 5260 metrów, wygrany przez Paula Cirkela z czasem 16:50.

Sfotografowałem wtedy niemal całą stronę gazety. Wtedy z dumy, iż byłem częścią czegoś tak dużego. Dziś te fotografie prasowe to cenny dokument, który łączy moje prywatne ujęcia w pełny fotoreportaż.

Getynga i Toruń: relacja na żywym organizmie

Współpraca miast partnerskich to nie tylko dyplomatyczne spotkania władz czy prestiżowa Nagroda Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego. Prawdziwą treść nadają jej ludzie: wymiany młodzieży, wydarzenia kulturalne i inicjatywy sportowe.

Wystarczy grupa zapaleńców, która wsiada w busa, jedzie ponad siedemset kilometrów i biegnie ramię w ramię z mieszkańcami zaprzyjaźnionego miasta. Zdjęcie zielonego drogowskazu „725 km Torun” nie jest więc zwykłym kadrem ze spaceru - stało się klamrą spinającą dwa końce tej samej historii.

Podróżowanie po swojemu

W moim cyfrowym archiwum z 2015 roku sam start zajmuje tylko część miejsca. Zdecydowana większość ujęć to czysty reportaż z drogi:

• detale rzeźb i mur pruski zabytkowych domów,
• symboliczna fontanna Gęsiareczki,
• panorama starówki z 16. piętra ratusza,
• kawiarniane witryny, szyldy i rozmowy przy wspólnym stole.

To dokładnie taki model podróżowania, jaki realizuję do dzisiaj. Nie gonię wyłącznie za odhaczaniem atrakcji z przewodnika. Fascynuje mnie to, co dzieje się pomiędzy nimi: zwyczajny zaułek, bar za rogiem, spojrzenie przechodnia czy detal, na który miejscowi przestali już zwracać uwagę. W Getyndze krystalizował się mój sposób patrzenia na świat - potrzeba dokumentowania drogi, a nie tylko jej celu.

Co zostaje po jedenastu latach?

Gdybym ruszał do Getyngi dzisiaj, zabrałbym pełnoklatkowe aparaty, jasne obiektywy, drona, rejestratory audio i zestaw mikrofonów. Przywiózłbym ujęcia 4K, materiały na dynamiczne pionowe rolki i dziesiątki gigabajtów plików RAW.

W 2015 roku miałem przy sobie zwykły telefon. Zostało kilkadziesiąt kadrów, techniczna koszulka, numer startowy i sfotografowana poranna gazeta. To w zupełności wystarczyło, by po jedenastu latach bezbłędnie odtworzyć tamte trzy lipcowe dni:

• 21 lipca - przyjazd, wieczorny spacer po starówce i spotkanie przy Gänseliesel,
• 22 lipca - panorama z Nowego Ratusza i wieczorny start z numerem 2653,
• 23 lipca - poranna kawa z rekordowym wydaniem gazety i powrót na trasę,
• A w pamięci zielony znak wskazujący 725 kilometrów do domu.

Nie każde zdjęcie musi trafiać na wystawy i być technicznie nieskazitelne. Czasem jego największą siłą jest to, iż potrafi przechować emocje i po latach ożywić wspomnienia. Najciekawsze powroty do przeszłości nie wymagają dalekich biletów lotniczych - zaczynają się od wyciągnięcia z dna szafy starej koszulki biegowej.