Emocjonalne zmęczenie: skąd się bierze, jak je rozpoznać i co robi z Twoim życiem

Dlaczego ignorujemy emocjonalne zmęczenie?

To, co szczególnie niebezpieczne w emocjonalnym zmęczeniu to nie jedynie jego skala, ale przede wszystkim ocena stopnia zagrożeń, jakie niesie. Niestety powszechnie ignorujemy sygnały, które wysyła nasze ciało, co w wielu przypadkach kończy się znacznie poważniej niż moglibyśmy sądzić.

Najczęściej zwyczajnie normalizujemy przeciążenia, mówimy, iż wszyscy tak mają, trzeba zagryźć wargi i przetrwać. W obawie przed oceną, od której nigdy nie uciekniemy, stajemy się perfekcjonistami, wpadając w sidła oczekiwań brniemy wbrew sobie. Do tego dochodzi presja kulturowa do bycia silną i przykry w odczuwaniu wstyd związany z nieradzeniem sobie.

Każdy czasami czuje, iż nie ogarnia. Jednak naprawdę wielu z nas odczuwa to codziennie i czuje wstyd…Tak bardzo chcemy to ukryć przed światem i samymi sobie, iż pogrążamy się w coraz większym chaosie, dopada nas chroniczne zmęczenie, wypalenie i pustka.

Co emocjonalne zmęczenie robi z Twoim życiem?

Emocjonalne zmęczenie nie wchodzi z hukiem, ono przesiąka jak buty, które nie są dostosowane do ciągłego chodzenia w deszczu. Niby masz gwarancję od producenta, iż produkt jest ok, ale gdy próbujesz iść do salonu i zgłosić reklamację, to słyszysz, iż Twoje obuwie to nie kalosze i…zwyczajnie źle ich używałaś.

Tak jest z emocjonalnym zmęczeniem. Przeciążasz swoje ciało, naginasz je coraz bardziej, jak elastyczny ołówek, który mimo iż bywa plastyczny, to naprężony za bardzo, zwyczajnie pęka. Początkowo widzisz w tym problem, ale przecież jesteś sobą, znajdziesz rozwiązanie w każdej sytuacji. Złamany ołówek tworzy dwa oddzielne ołówki. Działasz zatem podwójnie mocno, skoro los sam dał Ci rozwiązanie…czemu z tego nie skorzystać.

I tak najpierw robiłaś to co prawda delikatnie, nadwyrężałaś swoje ciało i ono tak jakby pytało: „Na pewno dasz radę jeszcze trochę?”. Teraz robisz to w bardziej zdecydowany sposób, przekraczasz kolejną granicę niemożliwego, klaszczesz w dłonie i czujesz ekscytację, jakbyś była niczym bóg, niezniszczalna.

To trwa i trwa, kolejny szczyt zostaje zdobyty, świętujesz, uśmiechasz się, ale coraz częściej rozglądasz się naokoło…. Czasami czujesz, iż jest świetnie, bo dajesz radę, osiągasz sukcesu, a niekiedy bardziej widzisz to, iż obok Ciebie robi się coraz luźniej, ludzi jakby mniej…

Prawdziwe “sprawdzam” w końcu przychodzi, rachunek zostaje wystawiony, bo nagle budzisz się w życiu, które niby jest Twoje i… nie czujesz się w nim u siebie. Jest wszystko, masz niby to, co chciałaś, a czujesz pustkę. I wiesz już, iż zostałaś oszukana. Jeszcze sobie jednak nie uświadamiasz, iż sama przez siebie.

Relacje a emocjonalne zmęczenie: zaczynasz kochać mniej, choć wcale nie chcesz

Kiedy emocjonalne zmęczenie rozsiada się w Twoim życiu jak nieproszony gość, relacje zaczynają się sypać po cichu. Nie w dramatyczny sposób, nie z hukiem. One po prostu… wyblakają, jak wspomnienia, które mocno chcesz zachować, ale one mimo najszczerszych chęci z czasem są tylko ułamkiem tego, co były, gdy przeżywałaś daną chwilę.

Zauważasz, że: rozmowy męczą, pytania drażnią, a zwykłe „co u Ciebie?” brzmi jak zaproszenie do biegu na 10 kilometrów w tych samych mokrych butach, które już dawno powinny trafić do kosza.

Nie dlatego, iż Ci nie zależy, ale dlatego, iż nie masz już z czego dawać. Nie masz w sobie entuzjazmu, który mogłabyś dać innym, zrozumienia, która ja niezbędna i uśmiechu – takiego szczerego z oczu, a nie tylko z ust. Jesteś zbyt zirytowana tym, w jakiej sytuacji przyszło Ci być, żeby działać dalej w tym samym tempie. Musisz w końcu coś zmienić, ale sama nie wiesz, co dokładnie… Czy tego chcesz, czy nie chcesz, zwalniasz…bo tak dalej żyć nie możesz.

Coraz bardziej zachłannie próbujesz łapać powietrze po wyczerpującym biegu, to nie czas na długie rozmowy, które budują relacje.

Zaczynasz wybierać ciszę, bo cisza niczego od Ciebie nie chce. Wybierasz samotność, bo samotność nie pyta, nie ocenia, nie oczekuje. Naturalny staje Ci się dystans, bo dystans nie boli tak bardzo jak bliskość, której nie jesteś w stanie udźwignąć.

I nagle orientujesz się, iż ludzie wokół Ciebie nie zniknęli. To Ty powoli gasłaś: tak delikatnie, iż choćby tego nie zauważyłaś, wmówiłaś sobie, iż Ci, którzy są obok…nie rozumieją, nie znają Ciebie, są niewystarczająco dobrzy, tak jak przemoknięte buty, które się rozsypały, z brakiem realnych gwarancji choćby od tych, którzy je wyprodukowali… Jedni i drudzy trafiają do kosza.

Praca: działasz, ale jakby ktoś wyjął z Ciebie baterie

W pracy z kolei emocjonalne zmęczenie robi z Ciebie mistrzynię autopilota. Z zewnątrz wszystko gra: zadania odhaczone, maile wysłane, spotkania odbyły się zgodnie z planem.

Ale w środku?

W środku czujesz się jak gumka, którą tak długo się mazało dwa złamane ołówki, iż ze sporych rozmiarów stała się ona małą kuleczką, trudno do utrzymania w dłoni. przez cały czas co prawda maże…ale już znika. Coraz częściej jej szukasz w piórniku, wspominasz jej czas świetności. Próbujesz choćby kupić kolejną, ale żadna nie jest tak dobra jak ona. To jak lodówki sprzed lat, które działały przed laty przez 30 lat, dziś choćby dobre AGD rzadko funkcjonuje połowę tego czasu…

I Ty czujesz się dokładnie tak samo: jakbyś miała wbudowany termin ważności, który ktoś właśnie przekroczył.

Robisz, co trzeba. Ale robisz to jak sprzęt, który działa tylko dlatego, iż jeszcze nie padł, nie dlatego, iż ma energię. I nikt tego nie widzi, bo z zewnątrz wszystko wygląda normalnie. Tylko Ty wiesz, iż w środku już dawno świeci się kontrolka „low battery.

Zdrowie a emocjonalne zmęczenie: ciało zaczyna mówić za Ciebie, bo Ty już nie mówisz

Ciało nie ma cierpliwości do Twoich wymówek. Nie interesuje go, iż „musisz”, „powinnaś”, „nie wypada”.

Ciało mówi wprost:

• napięte barki,
• bóle głowy,
• kołatanie serca,
• problemy ze snem,
• zmęczenie, które nie mija choćby po odpoczynku.

To nie jest „przemęczenie”, to jest sygnał alarmowy, który włącza się, kiedy ignorujesz siebie zbyt długo.

Ciało nie pyta, czy masz czas, czy wypada. Ciało po prostu mówi: „Zatrzymaj się, bo ja już nie mogę.”

Emocjonalne zmęczenie nie znika od samego „uświadomienia sobie”, iż istnieje. To nie jest kurz, który wystarczy zdmuchnąć. To bardziej jak plecak, który nosiłaś tak długo, iż choćby nie czujesz, iż wciąż masz go na plecach, dopóki nie spróbujesz go zdjąć.

I tu zaczyna się praca, wcale nie heroiczna ani nie spektakularna. Tylko ta najtrudniejsza: codzienna, mała, niewidoczna dla innych.

1. Zatrzymaj się, zanim zatrzyma Cię ciało

Nie musisz od razu robić rewolucji. Wystarczy, iż przestaniesz biec, vhoćby na chwilę. Choćby na tyle, żeby usłyszeć własne myśli, a nie tylko ich echo.

2. Odetnij to, co Cię drenuje

Nie wszystko naraz. Nie wszystkich. Ale coś. Jedną rozmowę, jedno zadanie, jedną relację, która od dawna jest tylko obowiązkiem.

To nie egoizm, ale ratunek, którego teraz potrzebujesz jak tlenu.

3. Daj sobie prawo do bycia zmęczoną

Nie do bycia słabą, do bycia ludzką. Zmęczenie nie jest porażką. Porażką jest udawanie, iż go nie ma.

4. Wróć do rzeczy, które Cię karmią

Nie tych, które „powinnaś” robić. Tych, które kiedyś sprawiały, iż oddychałaś głębiej. Czasem to jest spacer, muzyka, cisza…

5. Porozmawiaj z kimś, kto Cię widzi

Nie musi to być od razu specjalista, choć jeżeli zmęczenie trwa długo, warto rozważyć taką rozmowę. Może to być ktoś, kto nie ocenia, nie porównuje, nie mówi „inni mają gorzej”, ale ktoś, kto po prostu jest.

6. Przestań być dla siebie tyranem

To najtrudniejsze, bo najczęściej to nie świat Cię dociska. To Ty sama.