Nazywam się Marek, mam pięćdziesiąt sześć lat i przez jedenaście lat mieszkała z nami szwagierka mojej żony, Ewa. Piszę „szwagierka”, bo tak brzmi to formalnie, ale w domu nikt tak jej nie nazywał — dla dzieci była po prostu ciocią Ewą, a dla mnie kimś, kogo los wepchnął w nasze mieszkanie na Bielanach i kazał się przyzwyczaić.
Zacznę od tego, czego nikt wtedy nie pytał: co ja o tym myślałem. Bo pytali żonę, Bożenę. Pytali, czy da radę, czy nie żałuje, czy to nie za dużo. Mnie nikt nie pytał, jakbym był tylko meblem w tym układzie. A to ja co rano jechałem po receptę do apteki przy Wólczyńskiej, zanim otworzyli kolejkę, i to ja w zimie odśnieżałem podjazd, żeby wózek inwalidzki dało się w ogóle wtoczyć do klatki.
Teściowa, zanim umarła w dwa tysiące trzynastym, w szpitalu na Banacha, złapała Bożenę za rękę i powiedziała tylko jedno zdanie: „Zaopiekuj się Ewą”. Nie powiedziała nic do mnie. I słusznie, bo to nie była moja obietnica — ale musiałem ją spłacać razem z żoną, co dzień, bez wyjątku.
Pierwsze lata były może i ciężkie, ale dawały się unieść. Ewa chodziła, gotowała czasem obiad, kiedy Bożena była w pracy w przychodni, śmiała się z byle głupoty w telewizji. Pamiętam, iż uwielbiała serial „M jak miłość” i komentowała go głośno, jakby znała bohaterów osobiście. To było znośne. choćby miłe, jeżeli mam być szczery.
Zmieniło się, kiedy Ewa zaczęła tracić czucie w nogach — najpierw drobne potknięcia, potem upadek w łazience, z którego nie mogła sama wstać przez dwadzieścia minut, bo akurat nikogo nie było w domu. Rok później była już na wózku na stałe. I wtedy nasze mieszkanie, trzy pokoje na drugim piętrze bez windy, przestało być miejscem, w którym dało się normalnie żyć.
Znajomi mówili Bożenie: znajdź jej dom opieki, będzie miała tam lepiej, specjalistów, towarzystwo. Mówili to lekko, jakby chodziło o wybór firmy kurierskiej. Nikt nie mówił tego do mnie wprost, ale czułem to spojrzenie sąsiadów z klatki, kiedy dwa razy dziennie znosiłem wózek po schodach na rękach, bo winda się zepsuła i nikt jej nie naprawiał miesiącami. W pewnym momencie zacząłem mieć problemy z kręgosłupem — lekarz z przychodni na Marymonckiej powiedział wprost, iż jeszcze rok takiego dźwigania i to ja skończę na rencie.
To ja pierwszy powiedziałem to na głos, nie Bożena. Powiedziałem przy kolacji, kiedy dzieci już spały: „Nie damy rady dłużej, fizycznie nie damy rady”. Bożena się rozpłakała, bo dla niej to brzmiało jak złamanie przysięgi danej matce na łożu śmierci. Dla mnie brzmiało jak fakt, którego nie da się obejść żadną dobrą wolą.
Szukaliśmy prawie osiem miesięcy. Odwiedziliśmy chyba jedenaście placówek w okolicach Warszawy, niektóre wyglądały jak poczekalnia na dworcu, inne pachniały chlorem tak mocno, iż Bożena wychodziła z płaczem po pięciu minutach. W końcu trafiliśmy na dom opieki w Józefowie, prowadzony przez zakon sióstr szarytek, z ogrodem pełnym kasztanowców i personelem, który zapamiętał imię Ewy już drugiego dnia.
Kosztuje to trzy tysiące osiemset złotych miesięcznie. Dzielimy się kosztem z bratem Bożeny, Tomkiem, który mieszka w Krakowie i przez lata w ogóle się nie odzywał, a teraz przelewa swoją połowę bez słowa komentarza — co, powiem szczerze, ułatwiło mi wybaczenie mu tamtej ciszy sprzed lat.
Teraz jeżdżę tam z Bożeną w każdą środę i sobotę. Ja prowadzę, bo Bożena po tych dwunastu latach przez cały czas się denerwuje na obwodnicy. Kupujemy po drodze pączki z cukierni na Marszałkowskiej, bo Ewa twierdzi, iż tylko tam są prawdziwe, z prawdziwym różanym nadzieniem, a nie jakąś chemią.
W zeszłą sobotę, kiedy słońce wreszcie wyszło po tygodniu deszczu, siedzieliśmy na tarasie domu opieki, ja z gazetą, one dwie obok siebie, Bożena malowała siostrze paznokcie na czerwono, bo Ewa uparła się akurat na ten kolor. Plotkowały o pielęgniarce, która podobno umawia się z ogrodnikiem, śmiały się tak głośno, iż jedna z zakonnic wyjrzała z okna kuchni sprawdzić, co się dzieje.
Patrzyłem na to znad gazety i pomyślałem sobie, iż tamten dźwięk śmiechu, ten sam, który słyszałem przez jedenaście lat w naszym salonie na Bielanach, wcale nie zniknął, tylko przeniósł się na inny taras. A ja siedziałem obok, z kubkiem kawy stygnącej w ręce, i po raz pierwszy od dawna nie bolały mnie plecy.
