Dom, który miał być nasz

Alicja wróciła tego dnia wcześniej. Tramwaj na Bałutach się zepsuł, więc poszła pieszo przez park, a potem wąską uliczką, gdzie pachniało wilgotnym tynkiem i czyimś obiadem. Już na schodach usłyszała męskie głosy i stukot przesuwanych mebli. Drzwi mieszkania były otwarte na oścież. W przedpokoju stały kartony podpisane flamastrem: „Kuchnia — góra”, „Książki”, „Lampy”. Dwóch mężczyzn wnosiło właśnie starą trzydrzwiową szafę z ciemnego dębu, a za nimi szła kobieta w płaszczu przeciwdeszczowym i trzymała pod pachą zwinięty chodnik.

— Co to jest? — Alicja postawiła torbę na podłodze, ale nikt nie spojrzał w jej stronę.

Michał wyszedł z pokoju, który od pół roku nazywali dziecięcym. W ręku trzymał wiertarkę, na czole miał smugę kurzu.

— Mama się wprowadza — powiedział. — Pomogę jej znieść rzeczy, a ty usiądź, bo blada jesteś.

Nie zapytał. Nie powiedział „chciałem porozmawiać”. Po prostu oznajmił, jakby chodziło o wymianę żarówki.

Alicja przeszła przez przedpokój, omijając karton z napisem „Kryształy”. W pokoju, który miał być pokojem ich syna, nie było już miejsca na łóżeczko. Stały tam dwa fotele z zielonym obiciem, etażerka z pękniętym lustrem i lampa podłogowa z abażurem w kwiaty. Na parapecie leżała już serweta — biała, wykrochmalona, z haftowanymi bratkami.

— Michał, to jest pokój dziecka — powiedziała cicho.

— Dziecko i tak będzie spało z nami przez pierwszy rok — odparł, nie podnosząc wzroku znad wiertarki. — Mama pomoże przy maluchu. Będzie gotować, prać, wstawać w nocy. Sama nie dasz rady.

— A moje zdanie?

— Twoje zdanie? — Zaśmiał się krótko, ale w tym śmiechu nie było wesołości. — Alicja, ja myślę rozsądnie. Ty jesteś w ciąży, hormony. Potem mi podziękujesz.

Kobieta w płaszczu przeciwdeszczowym weszła do pokoju i zaczęła poprawiać serwetę na parapecie. To była Jadwiga, matka Michała. Alicja znała ją od pięciu lat i przez pięć lat słyszała, iż wszystko robi nie tak: za mało soli w rosole, za dużo wydaje na buty, za rzadko dzwoni do teściowej w niedzielę.

— Tutaj postawimy kredens — powiedziała Jadwiga do tragarza, wskazując ścianę naprzeciwko okna. — A telewizor na tej komodzie, żeby było widać z łóżka.

— Tu nie będzie łóżka — powiedziała Alicja.

Jadwiga odwróciła się powoli, jakby dopiero teraz zauważyła synową.

— Michał, powiedz jej, iż nie ma się co denerwować. W jej stanie to szkodzi.

— Mamo, przestań — mruknął Michał, ale bez przekonania.

Alicja podeszła do okna. Za szybą padał drobny grudniowy deszcz, krople spływały po szarym bloku naprzeciwko. Na parapecie leżał kawałek tapety w chmurki, którą wybrała w sklepie na Piotrkowskiej. Michał obiecał, iż przyklei ją w przyszły weekend.

— Wyprowadźcie to — powiedziała, nie odwracając się.

— Co?

— Wszystko. Meble, kartony, chodnik. Nie będzie żadnej przeprowadzki.

Tragarze spojrzeli po sobie, potem na Michała. On stał z wiertarką w dłoni i wyglądał, jakby ktoś odebrał mu scenariusz.

— Alicja, porozmawiajmy wieczorem. Jesteś zmęczona.

— Nie jestem zmęczona. Jestem w swoim mieszkaniu i właśnie dowiedziałam się, iż od miesiąca planujesz wprowadzić tu swoją matkę. Beze mnie.

— To moja mama! — podniósł głos. — Ma swoje lata, sama nie da rady, a ja jestem jedynym synem. Co miałem zrobić?

— Powiedzieć mi.

— Mówię ci teraz.

— Za późno.

Wyszła z pokoju, minęła tragarzy stojących w przedpokoju z szafą w poprzek drzwi, i poszła do sypialni. Zamknęła drzwi na klucz. Usiadła na łóżku i przez dłuższą chwilę patrzyła na swój brzuch — duży, napięty, z ciemną linią pośrodku. Czuła, jak dziecko kopie pod żebrami. Przypomniała sobie, jak w siódmym tygodniu leżeli z Michałem w tym samym łóżku i wybierali imię. Dominik. Miał być Dominik.

Wieczorem Michał zapukał do drzwi sypialni.

— Alicja, otwórz. Porozmawiajmy.

Otworzyła. Stał w progu, pod pachą trzymał tablet, jakby chciał pokazać jej prezentację.

— Mama zostanie tylko na kilka miesięcy — powiedział. — Dopóki mały nie pójdzie do żłobka. Potem wróci do siebie.

— Twoja mama sprzedała mieszkanie w Zgierzu — powiedziała Alicja. — Wiem, bo dzwoniła do niej sąsiadka, kiedy ty byłeś w pracy. Powiedziała, iż Jadwiga wyprowadziła się na stałe. Do syna.

Michał zbladł.

— Nie chciałem ci mówić, żebyś się nie denerwowała.

— Kłamałeś.

— Nie kłamałem. Po prostu… nie mówiłem wszystkiego.

— To samo.

Tej nocy Alicja nie spała. Leżała na boku, patrzyła na cyfry budzika. 02:14. 03:47. 04:22. Za ścianą wciąż słyszała kroki Jadwigi — ciche, przyczajone, jakby teściowa sprawdzała, czy synowa na pewno śpi. A potem szum czajnika w kuchni i brzęk filiżanki. O piątej rano usłyszała, jak Jadwiga mówi do Michała w przedpokoju:

— Ona jest niewdzięczna. Ja dla niej wszystko, a ona fochy. Ty jej nie pozwalaj na takie coś, bo potem będzie gorzej.

Michał odpowiedział coś, czego Alicja nie zrozumiała. Ale nie stanął w jej obronie. Ani słowem.

Rano zjadła śniadanie w kuchni, przy stole, który Jadwiga zdążyła nakryć ceratą w kratkę. Teściowa krzątała się przy kuchence, smażyła jajecznicę, jakby w tym mieszkaniu mieszkała od lat. Michał siedział naprzeciwko z nosem w telefonie.

— Musimy porozmawiać — powiedziała Alicja.

— O czym? — zapytał, nie podnosząc wzroku.

— O nas.

— Nie mamy o czym rozmawiać. Mama zostaje. To postanowione.

Alicja wzięła ze stołu swoją filiżankę z kawą, podeszła do zlewu i wylała ją powoli, patrząc, jak jasnobrązowa ciecz znika w odpływie.

— Ja się wyprowadzam — powiedziała.

Dopiero wtedy na nią spojrzał.

— Co?

— Do rodziców. Do Oliwy. Nie będę mieszkać z twoją matką.

— Nie przesadzaj. Dziecko za dwa miesiące.

— Właśnie dlatego.

Spakowała torbę tego samego dnia. Jadwiga stała w przedpokoju z rękami skrzyżowanymi na piersi i patrzyła, jak synowa wkłada do torby bluzę, kosmetyczkę, książkę o karmieniu piersią. Nic nie powiedziała. Tylko na końcu, gdy Alicja już otwierała drzwi, rzuciła cicho:

— Wrócisz. Inaczej nie umiesz.

Alicja nie odpowiedziała. Zjechała windą, minęła śmietnik, przy którym sąsiad z ósmego piętra wyprowadzał psa — małego, rudego, z łatą na oku. Pies zaskomlał, jakby czuł, iż coś się kończy.

Do Oliwy jechała pociągiem Intercity. Za oknem przesuwały się mokre pola, potem lasy, potem pierwsze czerwone dachy trójmiejskich przedmieść. W przedziale pachniało kanapką z żółtym serem, którą jadła kobieta naprzeciwko. Alicja patrzyła na swój brzuch i myślała o pokoju z chmurkami na tapecie, który już nie istniał.

Dominik urodził się 17 stycznia, o trzeciej nad ranem, w szpitalu na Zaspie. Poród trwał jedenaście godzin. Michał przyjechał następnego dnia, z bukietem żółtych tulipanów i torbą pomarańczy. Stał w progu sali, patrzył na syna i wyglądał, jakby nie wiedział, co zrobić z rękami.

— Przepraszam — powiedział.

— Za co?

— Za wszystko. Za mamę, za mieszkanie, za to, iż cię nie słuchałem.

Alicja poprawiła kocyk na synku. Dominik spał, zaciśnięte piąstki leżały na piersi.

— Michał, ja nie chcę przeprosin — powiedziała. — Ja chcę, żebyś zrozumiał.

— Zrozumiałem.

— Naprawdę?

— Tak. Wyprowadziła się. Wróciła do Zgierza, wynajęła kawalerkę u tej sąsiadki, co dzwoniła. Powiedziałem jej, iż musi się wyprowadzić.

Alicja uniosła brew.

— Naprawdę?

— Naprawdę. Wczoraj zawiozłem jej rzeczy.

Przez chwilę patrzyła na niego, szukając w jego twarzy tego samego spokojnego kłamstwa, które widziała przez ostatnie miesiące. Ale Michał wyglądał na zmęczonego. Miał podkrążone oczy, nieogoloną szczękę, a kurtkę włożył na lewą stronę.

— Nie wrócę do tamtego mieszkania — powiedziała.

— Wiem.

— Nie chcę, żeby Dominik dorastał w miejscu, gdzie jego pokój był traktowany jak składzik.

— Wiem.

— Co wiesz?

— Wiem, iż cię zraniłem. I chcę to naprawić.

Alicja nie odpowiedziała od razu. Patrzyła na syna, na jego maleńkie palce, na to, jak poruszał ustami przez sen, jakby ssał powietrze. W końcu powiedziała:

— Wrócę, ale pod jednym warunkiem.

— Jakim?

— Mieszkanie przepiszesz na mnie. Całe. Notarialnie.

Michał zamrugał.

— Chyba żartujesz.

— Nie żartuję. Przez osiem miesięcy traktowałeś to mieszkanie jak swój folwark. Wprowadzałeś matkę, ustawiałeś meble, decydowałeś za mnie. Teraz chcę mieć pewność, iż następnym razem, gdy coś ci przyjdzie do głowy, nie zostanę na lodzie.

— To nie fair.

— Fair było, jak kłamałeś mi przez miesiąc?

Michał wyszedł z sali. Alicja słyszała, jak na korytarzu rozmawia przez telefon — przyciszonym głosem, ale wyraźnie poruszony. Gdy wrócił, trzymał telefon w dłoni.

— Do notariusza pójdziemy w piątek — powiedział.

— Dobrze.

— Ale mama wraca do Zgierza. Całkowicie. Żadnych powrotów, żadnych niespodziewanych wizyt.

— W porządku.

— I pokój Dominika urządzimy razem. Tak, jak chciałaś. Z chmurkami.

— Z chmurkami — powtórzyła cicho.

Podpisała dokumenty u notariusza 22 stycznia. Michał patrzył, jak notariuszka stawia pieczątkę, i wyglądał, jakby coś w nim pękło, ale nie powiedział ani słowa. Alicja schowała akt notarialny do teczki, którą dostała od matki — szarej, z pomarańczową gumką.

Wieczorem wróciła do mieszkania na Bałutach z Dominikiem w nosidełku. W przedpokoju nie było już kartonów. W pokoju dziecięcym stała tylko tapeta w chmurki, przyklejona niedbale, z pęcherzami powietrza pod spodem. Michał musiał ją przykleić w pośpiechu.

— Poprawię — powiedział, stanąwszy w progu.

— Poprawisz — zgodziła się.

Dotknęła dłonią ściany. Pod palcami wyczuła nierówność tapety, ziarenka kleju, zimno tynku. To była teraz jej ściana. Jej mieszkanie. Jej syn.

Trzy dni później Jadwiga zadzwoniła. Alicja odebrała, bo wiedziała, iż nie odbierze trzy razy i będzie gorzej.

— Ty mnie z domu wyrzuciłaś — syknęła teściowa. — Rodzona matka, a ty mnie z domu wyrzuciłaś.

— To nie był pani dom — powiedziała Alicja spokojnie. — To było moje mieszkanie.

— Michała mieszkanie!

— Było. Teraz jest moje. Notarialnie.

W słuchawce zapadła cisza. Potem Jadwiga powiedziała coś, czego Alicja nie zrozumiała — słowa zlały się w jeden syk — i rozłączyła się.

Alicja odłożyła telefon na stół, owinęła Dominika kocykiem i podeszła do okna. Za szybą padał śnieg — pierwszy tej zimy. Duże, mokre płatki przyklejały się do szyby i spływały w dół, pozostawiając krzywe ślady.

Zadzwonił domofon. Michał stał na dole, wrócił z pracy wcześniej. W ręku trzymał siatkę z mlekiem modyfikowanym i bułkami z pobliskiej piekarni. Alicja nacisnęła przycisk, otworzyła drzwi. Słyszała, jak wchodzi po schodach — ciężko, powoli, jakby każdy stopień kosztował go mnóstwo energii.

W progu zdjął buty, postawił siatkę na podłodze i spojrzał na Dominika śpiącego w nosidełku.

— Jak było u notariusza? — zapytał.

— Dobrze. Wszystko podpisane.

— To koniec?

Alicja pokręciła głową.

— To dopiero początek.