Depresja kobiet – konsekwencja przeciążenia i niezrozumienia?

Można mieć pozornie wszystko – rodzinę, pracę, dobre życie i mieć też depresję. Można się uśmiechać i mieć depresję. Czuć się wolną od niej, a za chwilę poczuć ją ponownie, bo ona lubi wracać jak bumerang. Depresja kobiet wymyka się stereotypom. Uśmiecha się, jest perfekcyjna i zawsze na czas. Coraz częściej mówi się o tym, iż jest konsekwencją nie tylko lęku i bycia grzeczną oraz niewyrażonego gniewu, ale wynikiem przeciążenia i niezrozumienia. Statystyki pokazują, iż to problem globalny. I właśnie dlatego ma podwójne dno.

Depresja kobiet jako niewidzialna choroba

Depresja kobiet często nie wygląda tak, jak przedstawiają ją podręczniki. I to może mydlić oczy i uniemożliwiać realną ocenę sytuacji. Bo wiele kobiet mierzy się z problemem w ciszy…

Nie zawsze w przypadku depresji jest to obraz osoby wycofanej, apatycznej, niezdolnej do działania. W przypadku wielu kobiet depresja przybiera formę „wysokofunkcjonującą”: uśmiechniętą, zadbaną, punktualną, odpowiedzialną. Taka, do której naprawdę nie ma się co do czepić… To depresja, która nie krzyczy, ale szepcze i jest jak kamyk w bucie, który nigdy nie wypada…. Taka choroba nie zatrzymuje co prawda życia, ale odbiera jego smak. Nie paraliżuje, ale wyczerpuje i to w sposób znaczący, poprzez powolne drenowanie z uczuć.

Dlaczego kobieca depresja jest tak powszechna i tak często niewidzialna? To stosunkowo proste…

Kobiety uczone są od dziecka, iż emocje trzeba kontrolować, a problemy rozwiązywać po cichu, bez szumu. Dlatego tak wiele z nich maskuje cierpienie, bojąc się oceny, niezrozumienia lub stygmatyzacji. Perfekcyjny makijaż, dopięte obowiązki, uśmiech na zdjęciach – to często jedynie dekoracja, za którą kryje się głęboki smutek i poczucie samotności. To, co czuje się naprawdę wychodzi dopiero później, wieczorem, w pustym pokoju, w ciszy…

Dzieje się tak, bo wiele kobiet żyje dzisiaj w świecie sprzeczności. I dlatego przeciążenie następuje tak często po 40 i jako depresja okołomenopauzalna.

Społeczne scenariusze, które tworzą przeciążenie

Kobieta dzisiaj ma być ambitna, ale nie za bardzo, żeby nie była “męska”. Czuła, ale nie „przewrażliwiona”, bo kobiece emocje przecież są takie “nieważne”. Zadbana, ale naturalna, bo ma dbać o siebie w taki sposób, żeby tego nie było widać. Silna, ale nie dominująca, żeby nie przytłaczać inych.

Do tego dochodzi niewidzialna praca emocjonalna: pamiętanie o urodzinach, organizowanie życia rodzinnego, gaszenie konfliktów, dbanie o atmosferę. To praca, której nikt nie liczy, ale która kosztuje bardzo dużo, choć jest tak często bagatelizowana jako coś nieznaczącego…

Kobiety nie mają lekko dzisiaj.

Wiele z nas pełni jednocześnie kilka ról: matki, partnerki, pracowniczki, opiekunki, menedżerki domowego życia. Każda z tych ról ma swoje wymagania, a wszystkie razem tworzą system permanentnego napięcia, wysokich oczekiwan i wiecznego braku czasu. Wewnętrzne przekonania – „muszę dać radę”, „nie mogę zawieść”, „inni mają gorzej” – tylko wzmacniają presję, która nie znika, ale bardzo często prowadzi do przeciążenia.

Przeciążenie jako czynnik ryzyka depresji

I tu dochodzimy do kluczowego momentu, który pokazuje potencjalne przyczyny depresji.

Przeciążenie to coś więcej niż “nie chce mi się”. Nie jest ono jedynie zmęczeniem, choćby zmęczeniem chronicznym po 40. To stan, w którym ciało i psychika działają na rezerwach, a stres staje się normą. Chroniczne napięcie w dużej intensywności wpływa na układ nerwowy, zaburzając sen, koncentrację, apetyt i regulację emocji. W pewnym momencie organizm przestaje kompensować i właśnie dlatego pojawia się depresja, choroba, która może dopaść każdego, dosłownie każdego.

Poza tym problemem, który z czasem może urosnąć to fakt, iż kobiety często ignorują pierwsze objawy depresji: drażliwość, spadek energii, trudności z odpoczynkiem. Odpoczynek bywa postrzegany jako luksus, a nie potrzeba, czasami choćby jako strata czasu. W efekcie wiele z nich trafia po pomoc dopiero wtedy, gdy objawy są już nasilone.

Samo przeciążenie to niestety nie wszystko. Kluczową składową w tej układance jest niezrozumienie.

Niezrozumienie – drugi filar problemu

Sama depresja to jedno, ale dużo trudniejsze bywa niezrozumienie otoczenia, które potrafi pogłębić depresję bardziej niż same objawy. Komentarze typu „weź się w garść”, „inni mają gorzej”, „przesadzasz” sprawiają, iż kobieta zaczyna wątpić w swoje prawo do cierpienia. Zamiast wsparcia pojawia się poczucie winy, odbierające ponownie prawo do odczuwania.

I niestety niezrozumienie jest powszechne. W pracy na przykład depresja bywa odbierana jako brak zaangażowania, w rodzinie z kolei jako „humory”. W relacjach natomiast jako „nadwrażliwość”. To niezrozumienie izoluje, odbiera odwagę do proszenia o pomoc i sprawia, iż kobieta zamyka się w sobie, przekonana, iż nikt nie zrozumie jej doświadczenia. I dlatego milczy, trwa, w ciszy i zapada się w sobie coraz bardziej.

Co dalej?