Wokół wspólnych finansów narosło wiele mitów. Część osób boi się przelać partnerowi większą kwotę, żeby urząd skarbowy nie uznał tego za darowiznę. Inni przelewają dziesiątki tysięcy złotych bez zastanowienia. Sprawdziliśmy, kiedy taki transfer jest całkowicie bezpieczny, a kiedy rzeczywiście może przyciągnąć uwagę fiskusa. Ma to znaczenie zwłaszcza w dużych miastach, jak Warszawa czy Kraków, gdzie przy zakupie mieszkania partnerzy często przerzucają między sobą setki tysięcy złotych.
Fot. Pixabay.Wspólność majątkowa: przelew między kontami to nie darowizna
Większość małżeństw w Polsce ma ustawową wspólność majątkową. Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obejmuje ona przedmioty nabyte w czasie małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich, w tym zarobione pieniądze. Wynagrodzenie żony i męża trafia więc do wspólnego majątku, niezależnie od tego, na czyje konto wpływa.
W takiej sytuacji przelew z konta męża na konto żony to tylko przesunięcie pieniędzy w obrębie tego samego majątku. Nikt się nie wzbogaca, więc nie ma darowizny i nie ma podatku. Nie trzeba też niczego zgłaszać do urzędu skarbowego, niezależnie od kwoty.
Skarbówka potwierdziła to w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 19 listopada 2025 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.343.2025.1.BD). Kobieta pozostająca we wspólności majątkowej chciała przelać na wspólne konto z mężem pieniądze odziedziczone po matce. KIS uznała, iż nie dojdzie do darowizny, bo pieniądze nie trafią do osobistego majątku męża. Jak wskazał urząd, nie będzie to przysporzenie majątkowe, a podatek od spadków i darowizn płaci tylko ten, kto coś nabywa.
Uwaga na jeden szczegół. Spadek i darowizna otrzymane przez jednego z małżonków co do zasady trafiają do jego majątku osobistego, a nie wspólnego. jeżeli takie pieniądze zostaną przelane na osobiste konto drugiego małżonka, a nie na konto wspólne, sytuacja może wyglądać inaczej. Przy dużych kwotach warto to udokumentować.
Rozdzielność majątkowa: darowizna możliwa, ale zwolniona z podatku
Inaczej jest u małżonków, którzy podpisali intercyzę i mają rozdzielność majątkową. Każdy z nich ma wtedy własny majątek. Przelew z konta jednego małżonka na konto drugiego, bez żadnego zobowiązania, może zostać uznany za darowiznę.
Nie oznacza to jednak podatku. Małżonek należy do tzw. grupy zerowej, razem z dziećmi, wnukami, rodzicami, dziadkami, pasierbem, rodzeństwem, ojczymem i macochą. Zgodnie z art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn darowizny w tej grupie są zwolnione z podatku pod 2 warunkami:
- darowizna zostanie zgłoszona naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy,
- pieniądze zostaną przekazane przelewem na rachunek bankowy obdarowanego albo na jego rachunek w SKOK lub przekazem pocztowym.
Zgłoszenie nie jest potrzebne, jeżeli suma darowizn od tej samej osoby z ostatnich 5 lat nie przekracza kwoty wolnej dla I grupy podatkowej, czyli 36 120 zł. Uwaga: wpłata gotówki do ręki nie spełnia warunku zwolnienia, choćby jeżeli SD-Z2 zostanie złożony w terminie.
Jest też istotny wyjątek. Małżonkowie, choćby przy rozdzielności, mają obowiązek przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 KRO). Przelew na wspólne rachunki, czynsz, zakupy czy wakacje to wykonanie tego obowiązku, a nie darowizna.
Zapomnieć o zgłoszeniu jest łatwp, a koszt może być wysoki. jeżeli małżonek przekroczy limit i nie złoży SD-Z2 w terminie, traci zwolnienie. Wtedy płaci podatek według skali dla I grupy, od 3 do 7 proc. nadwyżki ponad kwotę wolną.
Bez ślubu: partner to dla fiskusa obca osoba
Najtrudniejsza jest sytuacja par żyjących bez ślubu. Dla urzędu skarbowego partner to osoba z III grupy podatkowej, czyli tak samo obca jak sąsiad. Kwota wolna wynosi tu tylko 5 733 zł w ciągu 5 lat, a nadwyżkę opodatkowuje się według stawek od 12 do 20 proc. Nie ma też zwolnienia jak w grupie zerowej.
Przelew 50 tys. zł na wkład własny do mieszkania kupowanego na partnerkę może więc oznaczać podatek rzędu kilku tysięcy złotych. Obdarowany musi złożyć zeznanie podatkowe SD-3 w ciągu miesiąca od otrzymania darowizny.
Nie każdy przelew między partnerami jest darowizną. Według relacji portalu Bezprawnik Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2024 r. (sygn. III FSK 1463/22) uznał, iż wydatki na bieżące potrzeby wspólnego gospodarstwa, jak jedzenie, rachunki czy czynsz, nie są darowizną. Inaczej jest z pieniędzmi, które budują majątek jednej osoby, np. ze spłatą jej kredytu, zakupem auta na jej nazwisko czy oszczędnościami.
Kiedy skarbówka naprawdę zwraca uwagę
Urząd skarbowy nie przegląda na bieżąco przelewów między kontami prywatnymi. Najczęściej dowiaduje się o darowiźnie w 3 sytuacjach:
- gdy sami ją ujawniamy, np. wyjaśniając źródło pieniędzy na zakup mieszkania lub auta,
- podczas kontroli lub postępowania podatkowego wobec jednej ze stron,
- gdy bank przekaże informacje o dużych transakcjach w ramach przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.
Najbardziej dotkliwy jest pierwszy scenariusz. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli podatnik powoła się przed urzędem na niezgłoszoną darowiznę, od której nie zapłacono podatku, fiskus naliczy 20 proc. od nadwyżki ponad kwotę wolną. Tak jest np. wtedy, gdy ktoś tłumaczy, skąd miał pieniądze na mieszkanie na Mokotowie czy Wilanowie, i wskazuje przelew od partnera sprzed kilku lat.
Jeszcze gorzej jest, gdy nie da się wykazać źródła pieniędzy. Przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach opodatkowane są stawką 75 proc. Dlatego przy większych przelewach najważniejsze jest, żeby mieć na nie dokument.
Jak przelewać pieniądze partnerowi bez ryzyka
- Masz wspólność majątkową? Przelewy między wspólnymi pieniędzmi nie wymagają żadnych formalności. Przy pieniądzach z majątku osobistego, np. ze spadku, najbezpieczniej wpłacać je na konto wspólne.
- Masz rozdzielność? Przy większych kwotach wpisz w tytule przelewu „darowizna” i złóż SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, jeżeli suma darowizn przekroczy 36 120 zł w ciągu 5 lat.
- Nigdy nie przekazuj dużych kwot gotówką. W grupie zerowej przelew na konto jest warunkiem zwolnienia z podatku.
- Żyjesz bez ślubu? Przy wspólnym zakupie mieszkania rozważ zakup na oboje, z udziałami proporcjonalnymi do wkładu, zamiast przelewu „na partnera”. Każdy kupuje wtedy swoją część za własne pieniądze.
- Przy kwotach liczonych w dziesiątkach tysięcy złotych skonsultuj się z doradcą podatkowym albo wystąp o interpretację indywidualną do KIS.
