Czy mroczna triada naprawdę jest atrakcyjna? Przegląd badań

blog.fabiankoziolek.pl 3 tygodni temu

Czas czytania: 37 min.

“Bądź bardziej psychopatyczny — kobiety to lubią.”

Gdy spędzisz choć trochę czasu w męskiej części internetu, na pewno usłyszysz coś podobnego. Mroczna triada, manipulacja, dominacja — wszystko to ma być gotowym przepisem na atrakcyjność.

Tylko jest jeden problem…

Popularne w manosferze teorie mają kilka wspólnego z tym, co faktycznie pokazują badania.

Bo gdy zajrzymy do literatury naukowej, na którą tak chętnie powołują się redpillowcy i (pożal się Boże) guru randkowi, kreowany przez nich obraz zaczyna się mocno rozjeżdżać. Zamiast sukcesu i magnetyzmu dostajemy niskie standardy, chaos w relacjach i sporo kosztów psychologicznych.

A — jak zaraz sam się przekonasz — im dalej w dane, tym mniej w nich romantycznej legendy “mrocznej osobowości”.

Najważniejsze informacje dla zabieganych

Nie masz czasu w czytanie? Oto, co powinieneś zapamiętać:

Mroczna triada nie czyni mężczyzn bardziej atrakcyjnymi – domniemane częstsze kontakty seksualne wynikają z liczby prób i niskiej selektywności, a nie z bycia pożądanym.
Jeśli w badaniach pojawia się zauważalny pozytywny efekt pożądania, dotyczy on głównie sprawczego narcyzmu, a nie psychopatii czy makiawelizmu.
Wyniki sugerujące atrakcyjność mrocznej triady pochodzą głównie z winiet i wiele wskazuje, iż są artefaktem metodologicznym, a nie odzwierciedleniem realnych wyborów partnerskich.
Popkulturowy „bad boy” nie odpowiada empirycznemu profilowi mrocznej triady, która częściej wiąże się z niestabilnością emocjonalną i problemami psychicznymi.
Naśladowanie mrocznej triady nie zwiększa atrakcyjności długoterminowej i zwykle prowadzi do gorszych relacji, większego chaosu i niższej satysfakcji z życia.

Uwaga!

Merytoryczny trzon artykułu nie jest mój. Pochodzi ze strony Date Psychology, prowadzonej przez faceta znającego się na tych tematach o wiele lepiej ode mnie. Skoro więc ktoś już wymyślił koło, dlaczego miałbym to robić ponownie? Oryginalny tekst przetłumaczyłem, uzupełniłem swoimi komentarzami i trochę przerobiłem, żeby był przyjemniejszy w odbiorze.

ALE!

Przed decyzją o publikacji przejrzałem kilkadziesiąt badań, na które pierwotny autor się powołuje. I stwierdzam, iż w zdecydowanej większości robi to merytorycznie.

Doceń czas, który na to poświęciłem, bo chyba będę musiał wziąć tydzień urlopu na regenerację umysłu

Tyle słowem wstępu. Zapraszam do lektury.

Jak mroczna triada została zestawiona z atrakcyjnością?

W ciągu ostatniej dekady wokół randkowania powstał swoisty ekosystem narracyjny, który nosi miano “mrocznego uwodzenia” (ang. dark seduction). Stworzyli go i spopularyzowali guru randkowi, redpillowcy, blogerzy oraz trenerzy relacji.

W centrum owego ekosystemu znalazła się mroczna triada (ang. dark triad) — konstrukt osobowości obejmujący trzy cechy:

narcyzm,
makiawelizm,
psychopatię,

Objawiają się one koncentracją na własnym interesie, tendencją do manipulowania ludźmi oraz niskim poziomem empatii.

Jednak źródłem popularności “mrocznego uwodzenia” nie są wyłącznie internetowe teorie. Istnieje bowiem obszerna literatura naukowa badająca związki między mroczną triadą, strategiami doboru partnerów i zachowaniami seksualnymi.

W ujęciu przekrojowym wiele badań wskazuje, iż osoby o wysokim nasileniu cech mrocznej triady częściej deklarują orientację na relacje krótkoterminowe oraz większy “sukces” w tym obszarze (Jonason i in., 2009; Carter i in., 2014). Innymi słowy: preferują przygodne znajomości i potrafią je zawiązywać.

Tutaj docieramy do sedna sprawy, ponieważ…

Kluczowym argumentem, na którym zbudowano tezę o rzekomo wyższej atrakcyjności takich osób, jest fakt, iż one same zgłaszają średnio większą liczbę partnerów seksualnych w ciągu życia (Jonason i in., 2009; Borráz-León & Rantala, 2021). To właśnie ten wskaźnik — liczba partnerek lub partnerów — stał się fundamentem narracji łączącej mroczną triadę z powodzeniem na rynku matrymonialnym.

Zatrzymajmy się na chwilę, bo już tutaj pojawia się pierwsza wątpliwość.

Opieramy się bowiem na samoraportowanym sukcesie, czyli wierzymy tym ludziom na słowo. A warto przypomnieć, iż są to osoby z wyższą tendencją do kłamania i manipulowania, szczególnie gdy chodzi o przedstawianie samego siebie w lepszym świetle.

Ale pal licho. Zignorujmy to zastrzeżenie.

Czy teraz wszystko jest w porządku?

Nie, ponieważ przez cały czas pozostajemy z istotnym problemem. Polega on na tym, iż przywołane zestawienie opiera się na bardzo konkretnym założeniu interpretacyjnym, które można przedstawić w następujący sposób:

Większa liczba partnerów seksualnych jest równoznaczna z wyższą atrakcyjnością.

Czy to prawda? Niekoniecznie.

Większa liczba partnerów seksualnych sama w sobie nie jest dowodem wyższej atrakcyjności ani pożądalności.

Mroczna triada ma powiązania z częstszą aktywnością seksualną, ponieważ sprzyja określonym zachowaniom. Ale z faktu posiadania większej liczby kochanek nie wynika automatycznie, iż dana osoba jest bardziej atrakcyjna.

Badania pokazują bowiem, iż osoby o wysokim nasileniu cech mrocznej triady mają:

niższe standardy doboru partnera (Jonason i in., 2011),
niższą wrażliwość na obrzydzenie seksualne (Burtăverde i in., 2021).

W praktyce oznacza to większą gotowość do podejmowania kontaktów seksualnych niezależnie od ich jakości, kompatybilności czy sygnałów ostrzegawczych.

Objawia się to m.in. tym, iż podczas konfrontacji z tzw. dealbreakerami — cechami, które u większości ludzi redukują atrakcyjność potencjalnego partnera — osoby znajdujące się wysoko na skali MT rzadziej tracą zainteresowanie (Jonason i in., 2020).

“Mroczne osobowości” są zatem bardziej skłonne do uprawiania seksu z kimś, kto dla przeciętnego człowieka byłby odrzucający.

W tym miejscu warto uwzględnić jeszcze jedną kwestię, jaką jest dobrze udokumentowane zjawisko doboru asortatywnego.

Oznacza ono mniej więcej tyle, że wartość partnerska w parach (ang. dyadic mate value) jest silnie skorelowana. Osoby postrzegane jako bardziej atrakcyjne mają tendencję do wybierania partnerów o podobnie wysokiej atrakcyjności (Conroy-Beam i in., 2019).

Niższe standardy osób MT nie świadczą więc o wysokiej wartości własnej. Najczęściej po prostu poszerzają pulę dostępnych partnerów.

Mówiąc wprost:

Ktoś, kto jest gotów uprawiać seks praktycznie z każdą dostępną osobą, będzie miał średnio więcej partnerów seksualnych. Nie jest to jednak miara jego atrakcyjności ani pożądalności, ale efekt strategii opartej na niskiej selektywności.

Badania w sposób konsekwentny i solidnie udokumentowany pokazują, iż osoby o wysokim nasileniu cech MT wykazują silniejszą orientację na relacje krótkoterminowe (Jonason i in., 2009, 2010, 2011; Carter i in., 2014; Koladich & Atkinson, 2016; Burtăverde i in., 2021; Kay, 2021), a jednocześnie słabszą orientację na relacje długoterminowe (Jonason i in., 2012).

Osoby te osiągają również wyższe wyniki w zakresie socjoseksualności, czyli gotowości do seksu przygodnego oraz utrzymywania kontaktów z wieloma partnerami seksualnymi (Jonason i in., 2009).

W dużych próbach europejskich i latynoamerykańskich najwyższy poziom zarówno socjoseksualności, jak i cech MT obserwowano u osób, które charakteryzowały się wysokim wysiłkiem godowym (ang. mating effort), ale niskim poziomem inwestycji w relacje długoterminowe oraz rodzicielstwo (Valentova i in., 2020).

Innymi słowy: były to osoby intensywnie zaangażowane w poszukiwanie partnerów seksualnych, ale jednocześnie unikające trwałych zobowiązań.

Z perspektywy psychologii ewolucyjnej mroczna triada może być rozumiana jako częściowy przejaw tzw. “szybkiej strategii historii życia” (ang. fast life-history strategy). Charakteryzuje się ona:

niską selektywnością w doborze partnerów,
ograniczoną skłonnością do długoterminowego zaangażowania,
minimalnymi inwestycjami w stabilne relacje (Jonason i in., 2010, 2017; McDonald i in., 2012).

Zatrzymajmy się po raz kolejny, bo dotarliśmy do kolejnego argumentu manosfery.

Redpillowcy oraz inni im podobni czasem podnoszą tezę, jakoby narcyzm, makiawelizm i psychopatia przetrwały w społeczeństwie, bo były ewolucyjnie pożądane. Bo takie cechy podobały się kobietom.

Jednak po lekturze dalszej części artykułu przekonasz się, iż prawdopodobnie jest inaczej.

Cechy te przetrwały nie dlatego, iż same w sobie są pożądane, tylko dlatego, iż podszywają się pod prawdziwie pociągające zachowania. Innymi słowy: mroczna triada nie jest atrakcyjna per se, tylko instrumentalnie pasożytuje na tym, co człowiek uważa za atrakcyjne.

Mroczna triada a sukces reprodukcyjny

Abyśmy mogli kontynuować, musisz dobrze zrozumieć jedną kwestię:

Wysoka przeciętna atrakcyjność nie jest jedynym — ani choćby najlepszym — wyjaśnieniem posiadania większej liczby partnerów seksualnych w ciągu życia.

Dowodzi tego chociażby fakt, iż przeprowadzona przez Date Psychology meta-analiza dotycząca związku między atrakcyjnością fizyczną a liczbą partnerów seksualnych wykazała jedynie słabą zależność między tymi zmiennymi (zob. Male Attractiveness and Sexual Partner Count).

Krótki eksperyment myślowy wyjaśni nam, dlaczego tak jest.

Wyobraź sobie dwóch mężczyzn o porównywalnie wysokiej atrakcyjności:

Pierwszy jest selektywny i nastawiony na relacje długoterminowe — poznaje atrakcyjną kobietę i wchodzi z nią w trwały związek.
Drugi jest nieselektywny, ma silną potrzebę utrzymywania kontaktów seksualnych z wieloma kobietami oraz niewielką chęć lub zdolność do budowania relacji długoterminowej.

Nietrudno się domyślić, iż drugi mężczyzna zgromadzi w ciągu życia znacznie większą liczbę partnerek seksualnych. Nie dlatego, iż jest bardziej atrakcyjny, ale po prostu dlatego, iż taki styl funkcjonowania sobie obrał.

Wiedz też, iż dotychczasowe badania przynoszą niejednoznaczne wyniki, jeżeli chodzi o bezpośredni związek między MT a atrakcyjnością (do czego jeszcze wrócimy).

Znacznie bardziej spójny obraz wyłania się wtedy, gdy analizuje się zachowania osób o wysokim nasileniu cech MT w kontekście preferowania relacji krótkoterminowych. Jak już wspomnieliśmy, osobniki te po prostu chcą częściej uprawiać seks przygodny i wykazują większą skłonność do stosowania strategii, które to ułatwiają.

W wielu przypadkach są to choćby strategie przemocowe.

Tak, dobrze przeczytałeś. Osoby o wysokim nasileniu cech MT:

częściej angażują się w przymus seksualny (Figueredo i in., 2015; Jonason i in., 2017; Prusik i in., 2021);
są bardziej skłonne do popełniania napaści na tle seksualnym (Navas i in., 2022) oraz molestowania seksualnego (Zeigler-Hill i in., 2016);
wykazują większą świadomość potencjalnych ofiar (Zeigler-Hill i in., 2016);
w szerszym kontekście społecznym częściej przejawiają postawę typu “cel uświęca środki” w relacjach z innymi ludźmi (Jonason i in., 2012).

Z perspektywy ewolucyjnej wysunięto choćby hipotezę, iż mroczna triada może stanowić adaptację sprzyjającą wykorzystywaniu seksualnemu (adaptation for sexual exploitation) (Jonason i in., 2017; por. także Thornhill & Palmer, 2001).

Zgadza się z tym również fakt, iż “mroczne osobowości” częściej są postrzegane jako bardziej skłonne do popełnienia gwałtu (Pavlović i in., 2019).

W wielu badaniach mroczna triada jest też powiązana z wyższym wysiłkiem godowym (Westhead & Egan, 2015) oraz częstszymi próbami podnoszenia własnej atrakcyjności (Schröder–Abé i in., 2016).

Korzystając ze 130 pozycji Skali Przyciągania Partnera (ang. Mate Attraction Scale) (Buss, 1988), Monteiro i współautorzy (2017) wykazali, iż osoby znajdujące się wysoko na skali MT znacznie częściej uzyskiwały wysokie wyniki w pozycjach wskazujących na intensywny wysiłek godowy, w tym m.in. częstsze inicjowanie kontaktu z kobietami.

Mówiąc wprost:

Osoby o wysokim nasileniu cech MT mają więcej partnerów seksualnych dlatego, iż aktywnie starają się mieć ich więcej.

Zamiast obrazu “naturalnie pożądanego” mężczyzny, który stoi z boku i jest wybierany, mamy więc osobnika wkładającego dodatkowy wysiłek w poprawę wyglądu fizycznego, budowanie wizerunku społecznego oraz aktywne wychodzenie do ludzi i zagadywanie kobiet.

Co więcej, mężczyźni o wysokim nasileniu cech MT częściej deklarują preferencję do życia w miastach — środowiskach oferujących większą liczbę potencjalnych ofiar oraz większą anonimowość (Jonason, 2018).

Nie zaskakuje też fakt, iż są oni częstszymi użytkownikami aplikacji randkowych, takich jak Tinder (Jonason & Bulyk, 2019), mimo iż przeciętnie charakteryzują się niższą wartością matrymonialną, a także częściej publikują w mediach społecznościowych zdjęcia poddane obróbce lub wzmacnianiu wizerunku (Fox & Rooney, 2015).

Zależność między mroczną triadą a tego rodzaju konkurencyjnością seksualną występuje ponadto u obu płci, a nie wyłącznie u mężczyzn (Carter i in., 2015; Semenyna i in., 2019).

Poza przymusem i przemocą seksualną osoby o wysokim nasileniu cech MT częściej łamią “zasady relacji” również na inne sposoby.

Są bardziej skłonne do kłamstwa w celu podniesienia swojej postrzeganej wartości partnerskiej, jak również do kłamania w ogóle (Jonason i in., 2014). Częściej dopuszczają się zdrad i niewierności seksualnej wobec partnera (Jones & Weiser, 2014; Alavi i in., 2018; Sevi i in., 2020).

Osoby znajdujące się wysoko na skali MT są także bardziej skłonne do tzw. mate poaching, czyli prób “odbicia” partnera będącego już w związku z kimś innym (Jonason i in., 2010; Brewer i in., 2015; Erik & Bhogal, 2016).

Co istotne, “mroczne osobowości” nie tylko częściej podejmują takie próby, ale także same częściej stają się ich obiektem. Są bardziej podatne na bycie “podbieranymi” z istniejących relacji oraz częściej doświadczają zdrady ze strony własnych partnerów (Jonason i in., 2010; Brewer i in., 2015).

W tym kontekście nie dziwi fakt, iż cechy MT są statystycznie powiązane z wyższym ryzykiem rozwodu (Rabiee i in., 2023).

Na koniec warto podkreślić jeszcze jedną istotną kwestię: osoby o wysokim nasileniu cech MT dobierają się asortatywnie, czyli częściej wybierają siebie nawzajem (Smith i in., 2014; Webster i in., 2014; Birkás i in., 2018; Burtăverde, 2021; Kay, 2021). Wykazują one również tendencję do postrzegania negatywnych lub antyspołecznych cech u innych jako bardziej atrakcyjnych (Kornienko i in., 2020).

Ponadto “mroczne osobowości” częściej nawiązują relacje przyjacielskie z innymi osobami o podobnych cechach, co sprzyja wzajemnemu wzmacnianiu eksploatacyjnych strategii społecznych (Jonason & Schmitt, 2012).

Taki wzorzec doboru i funkcjonowania relacyjnego przekłada się na niższy poziom satysfakcji z relacji w ogóle, a w szczególności na bardzo niską satysfakcję w określonych konfiguracjach partnerskich.

Najbardziej problematyczne okazują się zwłaszcza konkretne układy diadyczne cech MT — np. relacje, w których jedna osoba charakteryzuje się wysoką psychopatią, a druga niską, lub takie, w których obie strony mają wysokie nasilenie makiawelizmu (Smith i in., 2014; Yücesan, 2016; Brewer & Abell, 2017; Goetz & Meyer, 2018; Kardum i in., 2018, 2023).

Profil osobowościowy mrocznej triady

Na podstawie powyższych informacji jesteśmy w stanie nakreślić spójny obraz praktyki życiowej takich indywiduów.

Osoba o wysokim nasileniu cech MT:

w mniejszym stopniu pragnie relacji długoterminowych,
w większym stopniu dąży do seksu przygodnego i wkłada więcej wysiłku w jego zdobywanie,
charakteryzuje się silniejszą potrzebą nowości seksualnej oraz większą skłonnością do stosowania oszustwa — a choćby przymusu — w realizacji swoich celów seksualnych.

Gdy osoby MT wchodzą w relacje długoterminowe, rzadziej są w stanie je utrzymać. Związki te niejednokrotnie cechuje konfliktowość, a ich zakończenie znacznie częściej wiąże się ze zdradą (popełnianą przez “mroczną osobowość” lub wobec niej).

Nie brzmi to jak opis szczególnie pożądanego kandydata do związku.

Jednak mimo to łatwo zrozumieć, w jaki sposób osobnik MT gromadzi w ciągu życia większą liczbę partnerów seksualnych.

Skąd pomyłka pigularzy i guru randkowania?

Pomyłka różnych reprezentantów manosfery wynika z faktu, iż postawili znak równości między liczbą partnerów seksualnych i atrakcyjnością. To błąd logiczny, który myli skutek z przyczyną.

Samozwańczy guru pomyśleli mniej więcej tak:

Uprawia więcej seksu z większą ilością kobiet, więc jest bardziej atrakcyjny.

Jednak taki tok rozumowania tylko pozornie wydaje się logiczny. W rzeczywistości wynika z lenistwa intelektualnego i nieumiejętności czytania badań.

To tak, jakbyś miał przed sobą dwóch sprzedawców. Pierwszy chwali się, iż sprzedał 1000 sztuk towaru. Drugi — iż tylko 100.

Na tej podstawie (nie wnikając w szczegóły) wyciągasz wniosek, iż pierwszy musi być bardziej atrakcyjny dla klientów.

Jednak szczegóły są ważne, ponieważ ignorujesz fakt, iż pierwszy sprzedawca spędza dziennie 12 godzin na chodzeniu po domach, jest natarczywy, manipuluje ludźmi i ich okłamuje, a ponadto często zdobywa klientów niskiej jakości. Natomiast do drugiego wartościowi klienci przychodzą sami, bo po prostu go cenią i mu ufają.

Łapiesz różnicę, prawda?

To, iż ktoś ma niższe standardy, częściej próbuje i rzadziej rezygnuje, nie oznacza, iż jest preferowany.

Czy jest coś atrakcyjnego w mrocznej triadzie?

Atrakcyjność i sukces reprodukcyjny nie są tym samym. Jednak — jako iż związek między wartością partnerską a sukcesem matrymonialnym nie jest zerowy — można by oczekiwać, iż jakaś relacja między nimi istnieje.

Z tego założenia wychodzili m.in. Holtzman i Strube (2011), którzy zaproponowali ewolucyjną hipotezę dotyczącą krótkoterminowego doboru partnerów i narcyzmu. Zasugerowali oni, iż narcyzm mógł ewoluować w taki sposób, by współwystępować zarówno z atrakcyjnością fizyczną, jak i z przymusowymi strategiami seksualnymi.

Zgodnie z ich hipotezą osoby narcystyczne powinny być bardziej atrakcyjne fizycznie, ponieważ tylko wówczas mogłyby skutecznie stosować “narzucające się” strategie krótkoterminowego doboru partnerów.

Odmienne podejście zaproponowali Campbell i współautorzy (2006; Campbell & Foster, 2011), przedstawiając tzw. model sprawczy (ang. agentic model) narcyzmu i doboru partnerów.

W tym ujęciu to nie sama atrakcyjność fizyczna ma odgrywać kluczową rolę, ale cechy osobowości związane z narcyzmem, które kształtują określone sposoby postrzegania siebie oraz zachowania interpersonalne. Chodzi m.in. o pewność siebie, śmiałość czy dominację — atrybuty sprzyjające większemu sukcesowi w relacjach krótkoterminowych.

Dlaczego nie odnosimy się do mrocznej triady jako całości, tylko konkretnie do narcyzmu?

Ponieważ dotychczasowe badania pokazują, iż to właśnie narcyzm — a nie psychopatia czy makiawelizm — jest najsilniej powiązany zarówno z postrzeganą atrakcyjnością, jak i z korzystnymi wynikami w doborze partnerów (Rauthmann & Kolar, 2013; Holtzman & Strube, 2010; Holtzman & Strube, 2013; Jauk i in., 2016; Salvino, 2018).

Warto zapamiętać!

To nie mroczna triada jako taka jest atrakcyjna. jeżeli “mroczna osobowość” w ogóle ma w sobie coś pociągającego, odpowiada za to narcyzm.

On wykonuje większość “ciężkiej pracy” na polu atrakcyjności.

Co więcej, chodzi najprawdopodobniej o określony typ narcyzmu — tzw. narcyzm sprawczy (ang. agentic narcissism), a nie narcyzm rywalizacyjny (ang. rivalry narcissism) (Dufner i in., 2013).

O różnicy między nimi wspominałem już w jednym z poprzednich tekstów, ale nazwałem je inaczej: narcyzm wielkościowy i narcyzm wrażliwy. Wiedz jednak, iż są to tylko odmienne określenia tych samych zaburzeń.

Tak więc narcyzm rywalizacyjny obejmuje cechy jawnie antagonistyczne:

wrogość,
silną negatywną rywalizację,
skłonność do deprecjonowania innych,
nasilone konflikty interpersonalne (Rogoza i in., 2018).

Narcyzm sprawczy działa inaczej. W praktyce sprowadza się on do wysokiej — często zawyżonej — samooceny (Campbell & Foster, 2011). Niejednokrotnie opiera się ona na wyolbrzymionym obrazie własnej wartości, ale nie jest tak bardzo powiązana z negatywnymi interakcjami społecznymi.

Ten typ narcyza zwykle jest postrzegany jako:

czarujący,
charyzmatyczny,
ekstrawertyczny,
ekscytujący (Campbell, 2006; Campbell & Foster, 2011).

Powinniśmy dodać, iż osoby o wysokim nasileniu cech MT oceniają same siebie jako bardziej atrakcyjne i zachowują się w sposób spójny z tą oceną, co samo w sobie może wpływać na ich funkcjonowanie w sytuacjach randkowych (Borráz-León & Rantala, 2021).

Nie odnieś mylnego wrażenia!

Nie chciałbym, żebyś pomyślał, iż narcyzm wielkościowy sam w sobie jest atrakcyjny, bo nie jest. Jego pożądalność wynika z faktu, iż naśladuje (a często wyolbrzymia) cechy, które są atrakcyjne (również u ludzi znajdujących się nisko na skali MT).

O jakie cechy chodzi? Przede wszystkim o:

dużą pewność siebie,
silne przekonanie o własnej wartości,
ekspresywną ekstrawersję,
społeczną śmiałość,
orientację na osiągnięcia i status.

Kiedy spotykasz narcyza wielkościowego, na pierwszy rzut oka może on wydawać się człowiekiem odważnym, kompetentnym, “mającym kierunek”, rozmownym (a choćby dominującym werbalnie). Wszystko to jest atrakcyjne dla potencjalnej wybranki.

Jednak przy bliższym poznaniu maska powoli opada. Wychodzą na jaw takie cechy, jak egocentryzm, brak wzajemności, instrumentalne traktowanie drugiej strony, podatność na zdradę, niska empatia w sytuacjach stresowych czy brak podstaw do tak wysokiego mniemania o sobie.

Dlatego narcyz wielkościowy może być częściej wybierany na pierwszą randkę, ale rzadziej do trwałego związku.

Przypominam:

Narcyzm sprawczy/wielkościowy nie jest atrakcyjny dlatego, iż należy do “mrocznej osobowości”. Jego pociągająca natura wynika z pasożytowania na cechach, które same w sobie są atrakcyjne.

Mroczna triada a atrakcyjność fizyczna

Zgodnie z propozycją Holtzmana i Strube’a (2010) można by oczekiwać, iż między atrakcyjnością fizyczną a cechami mrocznej triady pojawią się pewne korelacje.

Czy tak jest w istocie?

Dotychczasowe badania wykazały, iż jesteśmy w stanie w pewnym stopniu oceniać cechy osobowości, w tym cechy MT, na podstawie wyglądu twarzy (Holtzman, 2011; Alper i in., 2021). Może to przywodzić na myśl fizjonomikę — praktykę często określaną jako “pseudonaukę”, polegającą na wnioskowaniu o charakterze na podstawie rysów twarzy.

I choć długi, spiczasty nos nie świadczy o skłonności do kłamstwa, istnieje znaczne empiryczne wsparcie dla tezy, iż niektóre cechy osobowości da się trafnie rozpoznać na podstawie wyglądu (Borkenau i in., 2009; Naumann i in., 2009; Kramer i in., 2011; Petrican, 2014; Walker & Vetter, 2016; Kachur i in., 2020).

Dwie niedawne metaanalizy wykazały umiarkowane, ale istotne efekty przewidywania cech osobowości i zachowań na podstawie fotografii twarzy (Foo i in., 2022).

Jednym z możliwych wyjaśnień tego zjawiska jest dobór asortatywny, który prowadzi do współwystępowania cech pożądanych.

Ponieważ cechy są dziedziczne,
ponieważ w różnych kulturach preferujemy określone cechy (zarówno fizyczne, jak i behawioralne),
ponieważ dobieramy się asortatywnie (podobieństwa się przyciągają),

często obserwujemy korelację pozytywnych cech u tych samych osób (Conroy-Beam i in., 2019).

Możliwe również, iż posiadamy adaptacje poznawcze, które umożliwiają szybkie, heurystyczne decyzje oraz identyfikację obecności takich cech (Gigerenzer & Gaissmaier, 2011).

Mówiąc prościej:

Ludzie dobierają się w związki z osobami podobnymi do siebie, a cechy — zarówno fizyczne, jak i psychologiczne — są w pewnym stopniu dziedziczne. jeżeli więc ktoś ma cechy uznawane za atrakcyjne (np. zdrowie, sprawczość, pewność siebie), to częściej niż rzadziej zwiąże się z kimś o podobnych, pozytywnych atrybutach.

W efekcie w kolejnych pokoleniach cechy te będą częściej spotykane “w pakiecie”, czyli razem u jednej osoby.

A nasze mózgi są przystosowane do szybkiego oceniania innych ludzi na podstawie skąpych informacji, takich jak wygląd twarzy. Te uproszczone “skróty myślowe” nie zawsze są trafne, ale statystycznie bywają lepsze niż losowe zgadywanie.

Przykładem jest dwukierunkowy efekt halo: mamy tendencję do postrzegania tego, co dobre, jako piękne, oraz tego, co piękne, jako dobre. Oba te procesy są przetwarzane w podobnych obszarach mózgu.

Jasne? Super, w takim razie przejdźmy dalej.

Jedna z linii badań koncentrowała się bezpośrednio na analizie twarzy osób o wysokim i niskim nasileniu cech MT. W takich testach twarze mogą być oceniane indywidualnie pod kątem atrakcyjności, albo też łączone w tzw. morfy twarzy, tworzące kompozyty reprezentujące “wysoką” i “niską” mroczną triadę.

Ten nurt badań w przeważającej mierze przyniósł wyniki zerowe lub negatywne. Lyons i Simeonov (2016) nie stwierdzili istotnych efektów i podsumowali swoje wyniki następująco:

Możliwe, iż kobiety czerpią bardzo niewielkie korzyści z doboru partnerów o wysokim nasileniu cech mrocznej triady, a deklarowany [przez osoby MT] sukces reprodukcyjny opiera się na skutecznej manipulacji potencjalnymi partnerkami.

Holtzman i Strube (2013) — autorzy pierwotnej hipotezy zakładającej związek narcyzmu z wyższą atrakcyjnością fizyczną — również uzyskali wyniki zerowe, gdy oceniano nieupiększone sylwetki osób o wysokim nasileniu cech MT. We wnioskach stwierdzili oni:

Ze względu na niemal zerowe korelacje między mroczną triadą a nieupiększoną atrakcyjnością fizyczną w obecnym badaniu, uzyskane dowody są niezgodne z przewidywaniem, iż ‘mroczne’ osobowości ewoluowały tak, by wykazywać wyższy poziom naturalnej atrakcyjności.

Podsumowując: hipoteza zakładająca współwystępowanie atrakcyjności fizycznej i mrocznej triady najprawdopodobniej nie znajduje potwierdzenia w danych.

Jeśli już, wyniki badań są spójniejsze z tezą, iż ludzie potrafią rozpoznawać potencjalnie niebezpieczne cechy u innych i unikać ich. Gordon i Platek (2009) wykazali zwiększoną aktywację ciała migdałowatego — obszaru mózgu związanego z przetwarzaniem zagrożenia i strachu — podczas oglądania twarzy osób o wysokim nasileniu cech MT.

Mroczna triada a atrakcyjność behawioralna

Skoro nie wydaje się, aby istniał istotny związek między mroczną triadą a atrakcyjnością fizyczną, pozostaje pytanie o atrakcyjność behawioralną. Warto przy tym pamiętać, iż istnieją dwie różne drogi do sukcesu reprodukcyjnego i — choć na pierwszy rzut oka może wydawać się inaczej — nie są one jednakowe.

Oto ich krótkie streszczenie:

Cechy MT same w sobie są atrakcyjne (to jest teza pigularzy i guru randkowania)
Cechy MT sprzyjają zachowaniom, które zwiększają sukces reprodukcyjny (to jest teza bardziej sensowna).

Zaraz sobie wyjaśnimy, dlaczego.

Większość badań analizujących atrakcyjność behawioralną mrocznej triady opierała się na tzw. winietach (ang. vignettes). Winieta to krótki, fikcyjny opis lub profil osoby tworzony przez badacza. W przypadku mrocznej triady powstaje ona poprzez opisanie, jaki mógłby być mężczyzna o wysokim nasileniu tych cech.

Zazwyczaj robi się to w następujący sposób: atrybuty mrocznej triady — takie jak np. “brudna dwunastka”, czyli Dirty Dozen (Jonason & Webster, 2010) — są przekształcane w narracyjny opis danej osoby.

Znaczna część popularnych badań dotyczących rzekomej atrakcyjności MT opiera się właśnie na tego rodzaju winietach.

Problem polega na tym, iż gdy zestawimy wszystkie dotychczasowe wyniki obok siebie, od razu zauważymy ogromny rozstrzał. Jedynym, czego możemy być pewni, jest brak spójnego obrazu atrakcyjności mrocznej triady w badaniach.

NAWET W PRZYPADKU RELACJI KRÓTKOTERMINOWYCH.

Jednym z najbardziej nadużywanych w manosferze badań winietowych, które (podobno) potwierdza atrakcyjność mrocznej triady, jest to wykonane przez Cartera i innych z 2014 roku. I rzeczywiście — kobiety biorące w nim udział oceniały opisy mężczyzn z cechami MT za bardziej atrakcyjne.

Jednak badanie ma swoje istotne ograniczenia, takie jak:

sama metoda winiet (w końcu opisy osób są czymś innym niż prawdziwi ludzie),
utajnienie treści winiet (autorzy nie opublikowali, co konkretnie dali do przeczytania kobietom),
cechy mrocznej triady w opisach były tylko umiarkowanie wysokie (ok. 7 punktów w 10-stopniowej skali).

Dowodem na słabość badania jest fakt, iż autor z Date Psychology powtórzył je, naśladując oryginalną metodę, i uzyskał wynik skrajnie odmienny. choćby nie umiarkowanie odmienny.

SKRAJNIE ODMIENNY.

Badane przez niego kobiety oceniły opisy z cechami mrocznej triady (w natężeniu ok. 8/10) za wyjątkowo nieatrakcyjne, z kolei te bez MT za bardzo atrakcyjne.

Jaki z tego wniosek? Że oryginalne badanie niczego nie dowodzi. Równie dobrze może być artefaktem metodologicznym, czyli dawać konkretny wynik z powodu zastosowanego opisu, a nie realnych preferencji kobiet.

Może w przyszłości przeanalizujemy sobie badanie Cartera w osobnym tekście, aby wyjaśnić wszelkie wątpliwości. Tutaj nie rozwijam tematu, żeby nie rozwadniać głównej myśli artykułu.

Inne badania nad atrakcyjnością MT — takie, które nie wpisują się jednoznacznie ani w badania twarzy, ani w paradygmat winietowy — również dają niespójne wyniki.

W paradygmacie szybkich randek (ang. speed dating), który pozwala badać rzeczywiste wybory partnerów przy zerowej znajomości, Jauk i współautorzy (2016) wykazali, iż choć cechy MT były powiązane z atrakcyjnością potencjalnego partnera, nie przekładały się na większe prawdopodobieństwo bycia wybranym na kolejną randkę.

Haslam i Montrose (2015) wybrali 20 pozycji z Kwestionariusza Osobowości Narcystycznej (Narcissistic Personality Inventory, NPI) i stwierdzili, iż osoby wyrażające wysoką zgodność z tymi stwierdzeniami były oceniane jako bardziej atrakcyjne.

Z kolei Dufner i współautorzy (2013) posłużyli się fałszywymi arkuszami NPI z rzekomo wysokimi lub niskimi wynikami i poprosili uczestników o ocenę atrakcyjności osoby, która — jak sądzili — je wypełniła. Formularze z wysokimi wynikami narcyzmu były oceniane jako bardziej atrakcyjne niż te z wynikami niskimi.

Co więcej, w tym samym badaniu poproszono uczestników, aby podchodzili do kobiet na ulicy. Mężczyźni o wysokim poziomie cech narcystycznych uzyskiwali więcej danych kontaktowych, takich jak numery telefonów.

Efekt ten przypisano wyższej atrakcyjności fizycznej oraz “śmiałości” związanej z narcyzmem sprawczym, a nie z cechami antagonistycznymi.

Co to wszystko oznacza?

Biorąc pod uwagę, jak konsekwentnie cechy MT wiążą się z negatywnymi efektami w relacjach, dziwi fakt, iż ktokolwiek chciałby je naśladować. A jednak mroczna triada przeniknęła do pop-psychologii randkowej jako swoisty “złoty środek” na zwiększenie atrakcyjności.

Oczywiście wszystko to w oderwaniu od kontekstu i danych.

Kiedyś, podczas rozmowy telefonicznej z popularnym guru randkowym, ktoś zapytał:

Trenuję MMA. Jak mogę pokazać swoje cechy mrocznej triady, kiedy nie walczę w ringu?

Ech…

Chłopie, MMA nie ma nic wspólnego z mroczną triadą. Może jednak wiązać się z innymi cechami, takimi jak behawioralna dominacja, zdolność do walki, atletyzm czy wygrywanie fizycznych rywalizacji.

Osoby zadające takie pytania najprawdopodobniej wykształciły w swojej wyobraźni obraz mrocznej triady jako stereotypowego “bad boya”: faceta w skórzanej kurtce, jeżdżącego motocyklem i palącego papierosy bez filtra.

Jest to jednak kulturowa fantazja, a nie opis cech osobowości badanych w literaturze naukowej.

Mroczna triada a problemy psychiczne

Mroczna triada ma kilka wspólnego z wyluzowanym, nie przejmującym się nikim ani niczym typem, który na dodatek podoba się kobietom. Wręcz przeciwnie — cechy MT są znacznie silniej powiązane z niestabilnością emocjonalną i neurotycznością (Lyons, 2019).

Zamiast chłodnego opanowania i kontroli, osoby o wysokim nasileniu cech mrocznej triady częściej zmagają się z zaburzeniami lękowymi lub depresyjnymi (Birkás i in., 2016; Gómez-Leal i in., 2019). Charakteryzuje je silniejszy lęk przed niepewnością, więcej objawów lękowych oraz gorsza jakość snu, będąca konsekwencją podwyższonego napięcia psychicznego (Sabouri i in., 2016).

Znaczna część zachowań “odgrywanych” przez osoby MT — agresji, prowokacji czy demonstracyjnej dominacji — odzwierciedla raczej niepewność, defensywność oraz niedojrzałość psychologiczną niż realną siłę czy stabilność (Richardson & Boag, 2016).

Co więcej, osoby te częściej przedstawiają się jako “cnotliwe ofiary” niż jako ludzie odnoszący życiowy sukces i mający wszystko pod kontrolą (Ok i in., 2021).

Indywidua o wysokim nasileniu cech MT są też bardziej skłonne do stosowania przemocy rówieśniczej, ale jednocześnie same częściej stają się jej ofiarami (Fatima, 2016; Pineda i in., 2022). W szczególności psychopatia okazuje się być konsekwentnie powiązana z niskim statusem społecznym, niezależnie od przyjętych miar (Spurk i in., 2016; Aluja i in., 2022).

Legendę o bogatym i czarującym psychopacie możesz więc włożyć między bajki. Bo choć niektórzy posiadają wysoki status społeczny, o wiele częściej jest odwrotnie — znajdują się bliżej dna.

Co więcej, młode osoby o wysokim nasileniu cech MT częściej popadają w zachowania dewiacyjne i przestępcze (Alsheikh Ali, 2020).

Mroczna triada tylko “udaje” atrakcyjność

Najnowsza metaanaliza wykazała, iż jedynie wielkościowy wymiar narcyzmu może wiązać się z pewnymi korzyściami dla dobrostanu psychicznego (Blasco-Belled i in., 2024). Nie jest więc zaskoczeniem, iż to właśnie narcyzm sprawczy przewiduje wyższą atrakcyjność w modelu Campbella i Fostera (2011; zob. także Dufner i in., 2013).

Dlaczego?

Bo — jak już pokazaliśmy — ani mroczna triada jako całość, ani narcyzm sam w sobie nie są powiązane z atrakcyjnością fizyczną. Co więcej, cechy MT prawdopodobnie nie są atrakcyjne same w sobie.

“Mroczne osobowości” po prostu potrafią wyrażać lub imitować cechy i zachowania prospołeczne, które byłyby atrakcyjne również u osób normalnych. Chodzi tu m.in. o wspomnianą wcześniej pewność siebie, urok osobisty, charyzmę oraz ekstrawersję (Campbell, 2006; Campbell & Foster, 2011).

W niektórych przypadkach może to być choćby świadoma strategia. Brazil i współautorzy (2023) wykazali, iż osoby o wysokim poziomie psychopatii potrafią naśladować prospołeczne cechy w kontekstach randkowych, aby zwiększyć swoją postrzeganą atrakcyjność.

Zachowania oparte na mimikrze są charakterystyczne dla osób antyspołecznych — od zaburzeń osobowości z grupy B, takich jak antyspołeczne zaburzenie osobowości (ASPD), przez psychopatię, aż po mroczną triadę (Book, 2015; de Roos i in., 2022).

Osoby te odzwierciedlają oczekiwania otoczenia i potencjalnych partnerów, starając się naśladować cechy, jakich im brakuje.

Taka strategia bywa okazjonalnie skuteczna, jednak znacznie częściej kończy się katastrofą — zwłaszcza w dłuższej perspektywie. Jest to jeden z powodów, dla których osoby o wysokim nasileniu cech MT nie są w stanie utrzymywać trwałych relacji romantycznych.

Nie istnieje ani jedno badanie nad mroczną triadą, które pokazałoby, iż “bycie dupkiem” odpowiada za jej rzekome powiązania z sukcesem randkowym.

Co zamiast mrocznej triady?

Na podstawie powyższych informacji chyba nietrudno się domyślić, iż twoim celem nie powinno być naśladowanie “mrocznej osobowości”, ale rozwijanie autentycznych, prospołecznych cech związanych z atrakcyjnością. Cech, które mogą być co najwyżej udawane przez osoby znajdujące się wysoko na skali MT.

Jeśli dodatkowo zależy ci na satysfakcjonującej relacji długoterminowej z wartościową kobietą, która nie będzie cię zdradzać, powinieneś trzymać się możliwie jak najdalej od zachowań charakterystycznych dla mrocznej triady.

Warto tu wrócić do zasady doboru asortatywnego, omawianej na początku:

“Mroczne osobowości” często dobierają się w pary z osobnikami podobnymi do siebie.

Ostatecznie bowiem kandydatki do związku, które przyciągasz, niejednokrotnie są do ciebie podobne.

Podsumowanie

Jak widzisz, ci wszyscy guru — czy to randkowi, czy pigułowi — zajmujący się pop-psychologią, bardzo często nie mają pojęcia, o czym mówią. Bazują na badaniach selektywnie wybranych pod tezę, albo po prostu nie potrafią ich czytać.

Mimo swojej ignorancji i niewiedzy stworzyli jednak pewien mit kulturowy, który mnóstwo facetów uznało za prawdę.

Co gorsza, coraz więcej młodych chłopaków zaczyna w to wierzyć. Potem albo starają się naśladować destrukcyjne zachowania, albo w ogóle rezygnują z jakichkolwiek działań, bo wydaje im się, iż jeżeli do zdobycia kobiety konieczne jest bycie manipulantem i psychopatą, gra nie jest warta świeczki.

W efekcie szkodzą nie tylko sobie, ale również swojemu otoczeniu.

Jeśli chcesz wiedzieć, jakie męskie cechy charakteru są autentycznie atrakcyjne dla kobiety, mogę ci je tutaj wymienić. Są to przede wszystkim:

niska neurotyczność (czyli stabilność emocjonalna)
sprawczość (czyli zdolność do działania, podejmowania decyzji i wykazywania się inicjatywą),
asertywność (czyli umiejętność stawiania granic),
dostępność emocjonalna (ale bez popadania w mazgajstwo),
integralność (czyli spójny, nieudawany charakter).

Jeszcze kilka mógłbym wymienić, ale to dobry zestaw na początek

Źródła:

Tekst na podstawie: Is the Dark Triad Really Attractive? A Review of the Literature
Alavi, M., Mei, T. K., & Mehrinezhad, S. A. (2018). The Dark Triad of personality and infidelity intentions: The moderating role of relationship experience. Personality and Individual Differences, 128, 49-54.
Alsheikh Ali, A. S. A. (2020). Delinquency as predicted by dark triad factors and demographic variables. International journal of adolescence and youth, 25(1), 661-675.
Alper, S., Bayrak, F., & Yilmaz, O. (2021). All the Dark Triad and some of the Big Five traits are visible in the face. Personality and Individual Differences, 168, 110350.
Aluja, A., Garcia, L. F., Rossier, J., Ostendorf, F., Glicksohn, J., Oumar, B., … & Hansenne, M. (2022). Dark triad traits, social position, and personality: a cross-cultural study. Journal of Cross-Cultural Psychology, 53(3-4), 380-402.
Blasco‐Belled, A., Tejada‐Gallardo, C., Alsinet, C., & Rogoza, R. (2024). The links of subjective and psychological well‐being with the Dark Triad traits: A meta‐analysis. Journal of Personality, 92(2), 584-600.
Birkás, B., Láng, A., Martin, L., & Kállai, J. (2016). Disturbing concerns for dark personalities: anxiety sensitivity and the Dark Triad. International Journal of Advances in Psychology, 5(1), 1-5.
Birkás, B., Láng, A., & Meskó, N. (2018). Self-rated attractiveness moderates the relationship between dark personality traits and romantic ideals in women. Psychological Reports, 121(1), 184-200.
Book, A., Methot, T., Gauthier, N., Hosker-Field, A., Forth, A., Quinsey, V., & Molnar, D. (2015). The mask of sanity revisited: Psychopathic traits and affective mimicry. Evolutionary Psychological Science, 1(2), 91-102.
Borkenau, P., Brecke, S., Möttig, C., & Paelecke, M. (2009). Extraversion is accurately perceived after a 50-ms exposure to a face. Journal of research in personality, 43(4), 703-706.
Borráz-León, J. I., & Rantala, M. J. (2021). Does the Dark Triad predict self-perceived attractiveness, mate value, and number of sexual partners both in men and women?. Personality and Individual Differences, 168, 110341.
Brazil, K. J., & Forth, A. E. (2020). Psychopathy and the induction of desire: Formulating and testing an evolutionary hypothesis. Evolutionary Psychological Science, 6(1), 64-81.
Brazil, K. J., Cloutier, D., De Las Llagas, N., McMahon, S. G., Benevides, V., Book, A. S., & Visser, B. A. (2023). The chameleons of dating: psychopathic traits are associated with mimicking prosocial personality traits in dating contexts. Evolutionary Psychological Science, 9(2), 260-269.
Brewer, G., Hunt, D., James, G., & Abell, L. (2015). Dark Triad traits, infidelity and romantic revenge. Personality and Individual Differences, 83, 122-127.
Brewer, G., & Abell, L. (2017). Machiavellianism, relationship satisfaction, and romantic relationship quality. Europe’s journal of psychology, 13(3), 491.
Brewer, G., Carter, G. L., Lyons, M., & Green, J. (2018). Sensation-seeking in women does not affect their preference for Dark Triad male faces. Personality and Individual Differences, 130, 92-95.
Butković, A., Vatavuk, K., & Wertag, A. (2021). HEXACO and Dark Triad personality traits as predictors of male attractiveness in different relationship contexts. Psychological Topics, 30(2), 313-326.
Burtăverde, V. (2021). Women high on the Dark Triad traits are more attracted to narcissistic males if they are oriented to long term mating and had fewer experiences with unfaithful men. Personality and Individual Differences, 173, 110627.
Burtăverde, V., Jonason, P. K., Ene, C., & Istrate, M. (2021). On being “dark” and promiscuous: The Dark Triad traits, mate value, disgust, and sociosexuality. Personality and Individual Differences, 168, 110255.
Buss, D. M. (1988). The evolution of human intrasexual competition: tactics of mate attraction. Journal of personality and social psychology, 54(4), 616.
Campbell, W. K., Brunell, A. B., & Finkel, E. J. (2006). Narcissism, Interpersonal Self-Regulation, and Romantic Relationships: An Agency Model Approach.
Campbell, W. K., & Foster, J. D. (2011). The narcissistic self: Background, an extended agency model, and ongoing controversies. In The self (pp. 115-138). Psychology Press.
Carter, G. L., Campbell, A. C., & Muncer, S. (2014). The Dark Triad: Beyond a ‘male’mating strategy. Personality and Individual Differences, 56, 159-164.
Carter, G. L., Campbell, A. C., & Muncer, S. (2014). The dark triad personality: Attractiveness to women. Personality and Individual Differences, 56, 57-61.
Carter, G. L., Montanaro, Z., Linney, C., & Campbell, A. C. (2015). Women’s sexual competition and the Dark Triad. Personality and Individual Differences, 74, 275-279.
Conroy-Beam, D., Roney, J. R., Lukaszewski, A. W., Buss, D. M., Asao, K., Sorokowska, A., … & Zupančič, M. (2019). Assortative mating and the evolution of desirability covariation. Evolution and Human Behavior, 40(5), 479-491.
de Roos, M. S., & Jones, D. N. (2022). Assessing deception differences with mimicry deception theory. Journal of Personality Assessment, 104(1), 44-56.
Demuthova, S., Demuth, A., & Spasovski, O. The Dark Triad in Faces: The Influence of Personality Characteristics and Gender on Perceived Attractiveness.
Demuthova, S., & Demuth, A. (2023). The Attractiveness of Dark Triad Characteristics in Facial Composites with Respect to Gender. Sexuality and Gender Studies Journal, 1(2), 1-10.
Dragostinov, Y., & Booth, T. (2023). Is the Dark Triad Desirable? Evaluating the Attractiveness of Fictitious Characters for Short-and Long-Term Relationships.
Dufner, M., Rauthmann, J. F., Czarna, A. Z., & Denissen, J. J. (2013). Are narcissists sexy? Zeroing in on the effect of narcissism on short-term mate appeal. Personality and Social Psychology Bulletin, 39(7), 870-882.
Erik, E., & Bhogal, M. S. (2016). Do the dark triad and self-perceived mate value predict intention to mate poach?.
Fatima, I. (2016). Dark Triad Personality Traits as Predictors of Bullying and Victimization in Adolescents. Journal of Behavioural Sciences, 26(1).
Figueredo, A. J., Gladden, P. R., Sisco, M. M., Patch, E. A., & Jones, D. N. (2015). The unholy trinity: The Dark Triad, sexual coercion, and Brunswik-symmetry. Evolutionary Psychology, 13(2), 147470491501300208.
Foo, Y. Z., Sutherland, C. A. M., Burton, N. S., Nakagawa, S., & Rhodes, G. (2022). Accuracy in facial trustworthiness impressions: Kernel of truth or modern physiognomy? A meta-analysis. Personality and Social Psychology Bulletin, 48(11), 1580-1596.
Fox, J., & Rooney, M. C. (2015). The Dark Triad and trait self-objectification as predictors of men’s use and self-presentation behaviors on social networking sites. Personality and Individual Differences, 76, 161-165.
Gigerenzer, G., & Gaissmaier, W. (2011). Heuristic decision making. Annual review of psychology, 62, 451-482.
Goetz, C. D., & Meyer, K. B. (2018). Mate value discrepancies, the dark triad and relationship satisfaction: a Euclidean distances approach. Evolutionary psychological science, 4, 134-140.
Gómez-Leal, R., Megías-Robles, A., Gutiérrez-Cobo, M. J., Cabello, R., Fernández-Abascal, E. G., & Fernández-Berrocal, P. (2019). Relationship between the Dark Triad and depressive symptoms. PeerJ, 7, e8120.
Gordon, D. S., & Platek, S. M. (2009). Trustworthy? The brain knows: Implicit neural responses to faces that vary in dark triad personality characteristics and trustworthiness. Journal of Social, Evolutionary, and Cultural Psychology, 3(3), 182.
Haslam, C., & Montrose, V. T. (2015). Should have known better: The impact of mating experience and the desire for marriage upon attraction to the narcissistic personality. Personality and Individual Differences, 82, 188–192.
Holtzman, N. S., & Strube, M. J. (2010). Narcissism and attractiveness. Journal of Research in Personality, 44(1), 133-136.
Holtzman, N. S., & Strube, M. J. (2011). The intertwined evolution of narcissism and short‐term mating: An emerging hypothesis. The handbook of narcissism and narcissistic personality disorder: Theoretical approaches, empirical findings, and treatments, 210-220.
Holtzman, N. S. (2011). Facing a psychopath: Detecting the dark triad from emotionally-neutral faces, using prototypes from the Personality Faceaurus. Journal of Research in Personality, 45(6), 648-654.
Holtzman, N. S., & Strube, M. J. (2013). People with dark personalities tend to create a physically attractive veneer. Social Psychological and Personality Science, 4(4), 461-467.
Jauk, E., Neubauer, A. C., Mairunteregger, T., Pemp, S., Sieber, K. P., & Rauthmann, J. F. (2016). How alluring are dark personalities? The dark triad and attractiveness in speed dating. European Journal of Personality, 30(2), 125-138.
Jonason, P. K., Li, N. P., Webster, G. D., & Schmitt, D. P. (2009). The dark triad: Facilitating a short‐term mating strategy in men. European Journal of Personality: Published for the European Association of Personality Psychology, 23(1), 5-18.
Jonason, P. K., & Webster, G. D. (2010). The dirty dozen: a concise measure of the dark triad. Psychological assessment, 22(2), 420.
Jonason, P. K., Koenig, B. L., & Tost, J. (2010). Living a fast life: The Dark Triad and life history theory. Human Nature, 21, 428-442.
Jonason, P. K., Li, N. P., & Buss, D. M. (2010). The costs and benefits of the Dark Triad: Implications for mate poaching and mate retention tactics. Personality and individual differences, 48(4), 373-378.
Jonason, P. K., Valentine, K. A., Li, N. P., & Harbeson, C. L. (2011). Mate-selection and the Dark Triad: Facilitating a short-term mating strategy and creating a volatile environment. Personality and Individual Differences, 51(6), 759-763.
Jonason, P. K., & Schmitt, D. P. (2012). What have you done for me lately? Friendship-selection in the shadow of the Dark Triad traits. Evolutionary Psychology, 10(3), 147470491201000303.
Jonason, P. K., Luevano, V. X., & Adams, H. M. (2012). How the Dark Triad traits predict relationship choices. Personality and Individual Differences, 53(3), 180-184.
Jonason, P. K., & Webster, G. D. (2012). A protean approach to social influence: Dark Triad personalities and social influence tactics. Personality and Individual Differences, 52(4), 521-526.
Jonason, P. K., Lyons, M., Baughman, H. M., & Vernon, P. A. (2014). What a tangled web we weave: The Dark Triad traits and deception. Personality and Individual Differences, 70, 117-119.
Jonason, P. K., Lyons, M., & Blanchard, A. (2015). Birds of a “bad” feather flock together: The Dark Triad and mate choice. Personality and Individual Differences, 78, 34-38.
Jonason, P. K., Foster, J. D., Egorova, M. S., Parshikova, O., Csathó, Á., Oshio, A., & Gouveia, V. V. (2017). The dark triad traits from a life history perspective in six countries. Frontiers in psychology, 8, 1476.
Jonason, P. K., Girgis, M., & Milne-Home, J. (2017). The exploitive mating strategy of the Dark Triad traits: Tests of rape-enabling attitudes. Archives of sexual behavior, 46, 697-706.
Jonason, P. K. (2018). Bright lights, big city: The Dark Triad traits and geographical preferences. Personality and Individual Differences, 132, 66-73.
Jonason, P., & Bulyk, R. (2019). Who uses Tinder?: The Dark Triad traits, attachment, and mate value. Studia Psychologica, 19(1).
Jonason, P. K., White, K. P., & Al-Shawaf, L. (2020). Should I stay or should I go: Individual differences in response to romantic dealmakers and dealbreakers. Personality and Individual Differences, 164, 110120.
Jones, D. N., & Weiser, D. A. (2014). Differential infidelity patterns among the Dark Triad. Personality and Individual differences, 57, 20-24.
Kachur, A., Osin, E., Davydov, D., Shutilov, K., & Novokshonov, A. (2020). Assessing the Big Five personality traits using real-life static facial images. Scientific Reports, 10(1), 8487.
Kardum, I., Hudek-Knezevic, J., Mehic, N., & Pilek, M. (2018). The effects of similarity in the dark triad traits on the relationship quality in dating couples. Personality and individual differences, 131, 38-44.
Kardum, I., Hudek‐Knezevic, J., Mehić, N., & Banov Trošelj, K. (2023). The dark triad traits and relationship satisfaction: Dyadic response surface analysis. Journal of personality.
Kay, C. S. (2021). Negative traits, positive assortment: Revisiting the dark triad and a preference for similar others. Journal of Social and Personal Relationships, 38(4), 1259-1278.
Koladich, S. J., & Atkinson, B. E. (2016). The dark triad and relationship preferences: A replication and extension. Personality and Individual Differences, 94, 253-255.
Kornienko, D. S., Derish, F. V., S Kornienko, D., & V Derish, F. The Dark Triad Predicts Attitudes Towards Negative Personality Traits. European Proceedings of Social and Behavioural Sciences, 94.
Kramer, R. S., King, J. E., & Ward, R. (2011). Identifying personality from the static, nonexpressive face in humans and chimpanzees: Evidence of a shared system for signaling personality. Evolution and Human Behavior, 32(3), 179-185.
Lyons, M. T., Marcinkowska, U. M., Helle, S., & McGrath, L. (2015). Mirror, mirror, on the wall, who is the most masculine of them all? The Dark Triad, masculinity, and women’s mate choice. Personality and Individual Differences, 74, 153-158.
Lyons, M., & Simeonov, L. (2016). The undesirable Dark Triad? Women dislike Dark Triad male faces across different mating context and socio-ecological conditions. Personality and Individual Differences, 90, 338-341.
Lyons, M., & Blanchard, A. (2016). “I could see, in the depth of his eyes, my own beauty reflected”: Women’s assortative preference for narcissistic, but not for Machiavellian or psychopathic male faces. Personality and individual differences, 97, 40-44.
Lyons, M. (2019). The dark triad of personality: Narcissism, machiavellianism, and psychopathy in everyday life. Academic Press.
Marcinkowska, U. M., Helle, S., & Lyons, M. T. (2015). Dark traits: Sometimes hot, and sometimes not? Female preferences for Dark Triad faces depend on sociosexuality and contraceptive use. Personality and Individual Differences, 86, 369-373.
McDonald, M. M., Donnellan, M. B., & Navarrete, C. D. (2012). A life history approach to understanding the Dark Triad. Personality and individual differences, 52(5), 601-605.
Monteiro, R. P., Lopes, G. S., Nascimento, B. S., Gouveia, V. V., Shackelford, T. K., & Zeigler-Hill, V. (2017). Dark Triad predicts self-promoting mate attraction behaviors. Personality and Individual Differences, 119, 83-85.
Navas, M. P., Maneiro, L., Cutrín, O., Gómez-Fraguela, J. A., & Sobral, J. (2022). Sexism, moral disengagement, and dark triad traits on perpetrators of sexual violence against women and community men. Sexual Abuse, 34(7), 857-884.
Naumann, L. P., Vazire, S., Rentfrow, P. J., & Gosling, S. D. (2009). Personality judgments based on physical appearance. Personality and social psychology bulletin, 35(12), 1661-1671.
Ok, E., Qian, Y., Strejcek, B., & Aquino, K. (2021). Signaling virtuous victimhood as indicators of Dark Triad personalities. Journal of personality and social psychology, 120(6), 1634.
Pavlović, T., Markotić, A., & Bartolin, A. (2019). Dark Triad and estimated probability of sexual coercion. Personality and individual differences, 151, 109527.
Petrican, R., Todorov, A., & Grady, C. (2014). Personality at face value: Facial appearance predicts self and other personality judgments among strangers and spouses. Journal of nonverbal behavior, 38, 259-277.
Pineda, D., Rico-Bordera, P., Martínez-Martínez, A., Galán, M., & Piqueras, J. A. (2022). Dark tetrad personality traits also play a role in bullying victimization. Frontiers in psychology, 13, 984744.
Prusik, M., Konopka, K., & Kocur, D. (2021). Too many shades of gray: The Dark Triad and its linkage to coercive and coaxing tactics to obtain sex and the quality of romantic relationships. Personality and Individual Differences, 170, 110413.
Qureshi, C., Harris, E., & Atkinson, B. E. (2016). Relationships between age of females and attraction to the Dark Triad personality. Personality and Individual Differences, 95, 200-203.
Rabiee, N., Koochakentezar, R., Ghanbari Panah, A., & Kooshki, S. (2023). Predicting marital commitment based on dark triad traits and big five of personality. Journal of Psychological Science, 22(126), 1103-1120.
Rauthmann, J. F., & Kolar, G. P. (2013). The perceived attractiveness and traits of the Dark Triad: Narcissists are perceived as hot, Machiavellians and psychopaths not. Personality and Individual Differences, 54(5), 582-586.
Rogoza, R., Żemojtel-Piotrowska, M., Kwiatkowska, M. M., & Kwiatkowska, K. (2018). The bright, the dark, and the blue face of narcissism: the spectrum of narcissism in its relations to the metatraits of personality, self-esteem, and the nomological network of shyness, loneliness, and empathy. Frontiers in Psychology, 9, 328535.
Richardson, E. N., & Boag, S. (2016). Offensive defenses: The mind beneath the mask of the dark triad traits. Personality and Individual Differences, 92, 148-152.
Sabouri, S., Gerber, M., Lemola, S., Becker, S. P., Shamsi, M., Shakouri, Z., … & Brand, S. (2016). Examining Dark Triad traits in relation to sleep disturbances, anxiety sensitivity and intolerance of uncertainty in young adults. Comprehensive psychiatry, 68, 103-110.
Salvino, M. A. (2018). Why do we desire ‘dark’ personalities? A study investigating attractiveness of the Dark Triad personality traits.
Schröder–Abé, M., Rentzsch, K., Asendorpf, J. B., & Penke, L. (2016). Good Enough for An Affair. Self–Enhancement of Attractiveness, Interest in Potential Mates and Popularity as A Mate. European Journal of Personality, 30(1), 12-18.
Semenyna, S. W., Vasey, P. L., & Honey, P. L. (2019). Replicating the relationships between Dark Triad traits and female mate-competition tactics in undergraduate women. Personality and Individual Differences, 147, 73-78.
Sevi, B., Urganci, B., & Sakman, E. (2020). Who cheats? An examination of light and dark personality traits as predictors of infidelity. Personality and Individual Differences, 164, 110126.
Smith, C. V., Hadden, B. W., Webster, G. D., Jonason, P. K., Gesselman, A. N., & Crysel, L. C. (2014). Mutually attracted or repulsed? Actor–partner interdependence models of Dark Triad traits and relationship outcomes. Personality and Individual Differences, 67, 35-41.
Solomon, E., & Lyons, M. (2020). Not my protector—Women have an aversion to high Dark Triad faces irrespective of childhood or current environmental danger. Evolutionary Psychological Science, 6, 241-245.
Spurk, D., Keller, A. C., & Hirschi, A. (2016). Do bad guys get ahead or fall behind? Relationships of the dark triad of personality with objective and subjective career success. Social psychological and personality science, 7(2), 113-121.
Thornhill, R., & Palmer, C. T. (2001). A natural history of rape: Biological bases of sexual coercion. MIT press.
Valentova, J. V., Junior, F. P. M., Štěrbová, Z., Varella, M. A. C., & Fisher, M. L. (2020). The association between Dark Triad traits and sociosexuality with mating and parenting efforts: A cross-cultural study. Personality and Individual Differences, 154, 109613.
Walker, M., & Vetter, T. (2016). Changing the personality of a face: Perceived Big Two and Big Five personality factors modeled in real photographs. Journal of personality and social psychology, 110(4), 609.
Weber, S., Geukes, K., Leckelt, M., & Back, M. D. (2021). The attractiveness of narcissists: Hard work or natural beauty?. Self and Identity, 20(2), 235-267.
Webster, G. D., Gesselman, A. N., Crysel, L. C., Brunell, A. B., & Jonason, P. K. (2014). An actor—Partner interdependence model of the Dark Triad and aggression in couples. Personality and Individual Differences, 60, S16.
Westhead, J., & Egan, V. (2015). Untangling the concurrent influences of the Dark Triad, personality and mating effort on violence. Personality and Individual Differences, 86, 222-226.
Zeigler-Hill, V., Besser, A., Morag, J., & Campbell, W. K. (2016). The Dark Triad and sexual harassment proclivity. Personality and Individual Differences, 89, 47-54.

Rozwiń

Masz uwagi, przemyślenia albo osobiste doświadczenia w tym temacie? Podziel się w nimi w komentarzu (albo napisz do mnie bezpośrednio). A jeżeli uznałeś tekst za interesujący lub pomocny, podziel się nim z przyjacielem, kumplem, znajomym, albo wpadnij na stronę facebook’ową bloga i polub moją twórczość.

Nic tak nie napędza do dalszej pracy, jak dobry feedback.

Dowiedz się więcej: