Czterysta szesnaście tysięcy pięćset

Agnieszka wróciła z targu później, niż chciała. Właściciel stoiska z nabiałem pokłócił się z dostawcą o datę ważności serów, kierowniczka kazała jej spisać wszystkie kartony, a potem okazało się, iż paragon fiskalny z kasy zaciął się na trzeciej rolce. Kupiła dwa ciastka z budyniem, bo Szymon od rana pisał do niej, iż dostał piątkę z matematyki i chciał uczcić to prawdziwą cukiernią. W przedpokoju uderzył ją zapach pieczonego kurczaka zmieszany z lakierem do paznokci. Na podłodze stały cudze kozaki z frędzlami, a na wieszaku wisiał jasny płaszcz Joanny, siostry Tomasza. Obok lustra leżała duża tekturowa torba z napisem „Atelier Ślubne Wrocław".

Szymon siedział na chodniku w salonie, podpierał głowę zeszytem i kreślił coś ołówkiem po marginesie.

— Czemu sam siedzisz? — zapytała, rozwiązując szalik.

— Babcia kazała nie przeszkadzać. Ciocia Joanna wybrała salę, tylko jeszcze zmienia kolor kwiatów. Mamo, a my w sobotę jedziemy do cioci Kasi?

— Skąd ten pomysł?

— Babcia Irena mówiła tacie, iż u cioci będzie ci spokojniej.

Z kuchni dobiegł śmiech Joanny i zaraz potem głos Ireny Kołodziej:

— Agnieszka, chodźże! Taka euforia w domu, a ty stoisz w korytarzu.

Na komodzie leżała przezroczysta teczka. Na wierzchu — umowa z restauracją na sto osób: zaliczka dwieście osiemdziesiąt osiem tysięcy złotych. Niżej zamówienie na dekoracje i zespół — pięćdziesiąt cztery tysiące pięćset. Na samym spodzie faktura z salonu sukien ślubnych — siedemdziesiąt cztery tysiące. W prawym rogu każdej kartki widniała dzisiejsza data. Agnieszka dodała w pamięci: czterysta szesnaście tysięcy pięćset. Dokładnie tyle, bez drobnych, miała na koncie oszczędnościowym.

Przeszła do sypialni i otworzyła aplikację banku. Na koncie, które przez cztery lata rosło po każdej premii i każdej nadgodzinie, zostało dziewięćset trzynaście złotych i dwadzieścia groszy. Pod saldem widniała wczorajsza operacja: przelew do Ireny Kołodziej na czterysta szesnaście tysięcy pięćset złotych. Te pieniądze zbierała na pierwszy wkład własny pod małe mieszkanie przy ulicy Piastowskiej, dwie przecznice od szkoły.

U teściowej zamieszkali „na chwilę", kiedy Szymon skończył rok. Chwila zrobiła się długa: siedem lat. Agnieszka przyzwyczaiła się płacić za zakupy i rachunki, kupować teściowej leki na tarczycę, nie odzywać się, gdy ta po każdym powrocie z Biedronki zaglądała do siatki i liczyła, ile kosztował ser, a ile pomidory. Tomasz wiedział o oszczędnościach i powtarzał, iż jeszcze parę miesięcy — i się wyprowadzą. Teraz cały ich plan leżał na kuchennym stole w trzech egzemplarzach.

Przy stole siedzieli Irena Kołodziej, Joanna i obca kobieta z próbkami wstążek. Tomasz zajął miejsce przy oknie, garbił się nad kubkiem i nie uniósł głowy, gdy żona weszła. Agnieszka położyła teczkę obok cukiernicy.

— Skąd wzięły się te pieniądze?

Kobieta z wstążkami zamknęła notes. Joanna przewróciła oczami. Irena dolała sobie herbaty, poprawiła serwetkę pod spodkiem i dopiero wtedy podniosła wzrok.

— Nie skąd, tylko po co. Joanna ma wesele. Dobra sala nie będzie czekać.

— Na moim koncie zostało dziewięćset trzynaście złotych.

Tomasz potarł kark. Teściowa popatrzyła na niego, potem znowu na Agnieszkę.

— Twoją wypłatę przeznaczyłam na wesele córki. Nie na głupoty. Na wydarzenie rodzinne.

Agnieszka położyła telefon przed mężem tak, żeby widział operację.

— Ty to zrobiłeś?

— Aga, bez tego przy obcych — wymamrotał.

— Mama poprosiła, żebym pomógł. Myślałem, iż spokojnie o tym porozmawiamy.

— Po tym, jak wszystko wydacie?

— Jesteś mężatką — wtrąciła Irena. — W rodzinie nie liczy się każdego papierka. My was tu trzymamy, dziecko po szkole odbieramy, a jak Joannie trzeba pomóc, to od razu „moje" i „moje".

— Płacę za jedzenie i rachunki. A te pieniądze zbieraliśmy z Tomaszem na własne mieszkanie.

— Mieszkanie masz. Joanna wychodzi za mąż teraz. Ma przed rodziną w stołówce świecić oczami, bo ty zbiersz na fanaberię?

Joanna odłożyła zdjęcie sukni.

— Mama mówiła, iż z Tomkiem zdecydowaliście się pomóc. jeżeli było ci szkoda, trzeba było powiedzieć wcześniej, a nie wpadać z kontrolą.

Agnieszka znów popatrzyła na męża. Miał trzydzieści sześć lat i wyglądał jak chłopak przyłapany przy stłuczonej cukiernicy: winny, niepewny, ale odpowiedzieć za niego i tak miała matka.

— Jak wszedłeś na moje konto?

— Telefon leżał obok. Przyszło potwierdzenie, wpisałem kod. Spałaś po zmianie, nie chciałem cię budzić.

— Wziąć pieniądze chciałeś, a obudzić — nie?

— Nie wziąłem dla siebie. Joanna musiała wpłacić zaliczkę do rana. Mama powiedziała, iż jeżeli przepuścimy salę, Roman i jego rodzice pomyślą, iż skąpimy.

Irena odstawiła filiżankę.

— Mężczyzna podjął decyzję dla dobra rodziny, a ty go przesłuchujesz. Nie pasuje ci życie tutaj — możesz pomieszkać u swojej matki i pomyśleć. Tylko Szymona nie ciągnij: szkoła blisko, ojciec jest, pokój swój.

Z korytarza dobiegł głos syna:

— Mamo, a ja jadę z tobą?

Wstała i wyszła do niego. Stał z pudełkiem ciastek w rękach i patrzył na nią tak, jakby od jej odpowiedzi zależało coś ważniejszego niż wycieczka.

— Oczywiście, iż ze mną. A teraz przynieś talerzyki, napijemy się herbaty w pokoju.

— Nie wciągaj dziecka w wasze rozmowy — rzuciła za nią teściowa. — Jak zaczniesz biegać po wynajmowanych kątach, Szymonowi rozsądniej będzie zostać tutaj.

Tomasz powiedział cicho:

— Mamo, przestań.

Ale prosił ją tylko, żeby mówiła ciszej.

Agnieszka zamknęła drzwi pokoju, podzieliła ciastka na pół i kiedy syn opowiadał, jak rozwiązywał zadanie przy tablicy, zmieniła hasła w telefonie. Potem poprosiła, żeby spakował do plecaka książkę, strój na WF i ulubione autko — to czerwone, bez jednego lusterka.

Tomasz wszedł po kilku minutach.

— Gdzie się wybierasz na noc?

— Tam, gdzie nikt nie weźmie mojego telefonu, kiedy śpię.

— Nie rób z tego końca świata. Oddam ci pieniądze.

— Pokaż kwit od twojej matki.

Odwrócił wzrok.

— Restauracja opłacona. Joanna wysłała zaproszenia. Nie mogę jej teraz wystawić przed narzeczonym.

— A mnie przed synem możesz?

— Szymon nic nie rozumie. Mama po prostu uważa, iż tutaj ma lepiej. jeżeli wyjedziesz, po co dziecku zmieniać szkołę?

— Czyli ja płacę za wesele Joanny, wyprowadzam się, a syna zostawiam wam?

— Ja tak nie powiedziałem.

— Dokładnie tak powiedziałeś.

Spakowała do torby dokumenty i kilka ubrań. W przedpokoju stała Irena z rękami skrzyżowanymi na piersi; przy Szymonie nie zrobiła awantury, tylko rzuciła, iż porządne matki nie ciągają dzieci po nocy.

Agnieszka zawiązała synowi czapkę, wzięła go za rękę i wyszła z mieszkania, w którym przez siedem lat starała się być wygodna.

U Kasi, swojej przyjaciółki z dawnych lat, która mieszkała w kamienicy przy ulicy Kurkowej i prowadziła małe biuro rachunkowe, położyła Szymona na rozkładanej kanapie. Postawiła przy nim kubek wody i zostawiła zapaloną lampkę. Dopiero potem pokazała Kasi przelew i zdjęcia dokumentów.

— Kwoty się zgadzają — powiedziała Kasia. — Wzięli dokładnie tyle, ile wpłacili. Napisz do męża wiadomość. Niech sam potwierdzi, iż przelał bez twojej zgody.

Agnieszka usiadła na kuchennym stołku, chwyciła telefon oburącz i napisała do Tomasza: „Przelałeś z mojego konta 416 500 złotych na konto swojej matki bez mojej zgody. Potwierdź to w odpowiedzi."

Odpowiedź przyszła po czterech minutach. Krótka: „Przelałem. Nie chciałem cię budzić."

Kasia przeczytała i odłożyła telefon.

— Masz to. To nie jest sprawa rodzinna. To zabór mienia.

Rano, po odwiezieniu Szymona do szkoły, Agnieszka poszła do banku i poprosiła o wydruk historii konta z zaznaczeniem wczorajszej operacji. Potem zamknęła konto oszczędnościowe, założyła nowe w innym banku i przeniosła na nie resztę pieniędzy. W okienku poprosiła też o zaświadczenie, iż nie upoważniła nikogo do dysponowania środkami. Pracownica w granatowej kamizelce podała jej formularz, nie zadając pytań.

Po południu weszła do kancelarii adwokackiej przy placu Dominikańskim. Młody mecenas o nazwisku Zawadzki wysłuchał jej bez przerywania, obejrzał wydruk, wiadomość od Tomasza i zdjęcia umów.

— Wniosek o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia — powiedział. — Czterysta szesnaście tysięcy pięćset, odsetki, koszty zastępstwa. Do tego zawiadomienie o przywłaszczeniu. Mąż działał z pani konta bez zgody, teściowa dysponowała środkami. To klasyczna sprawa.

Nie zapytała, czy Zawadzki jest dobry. Zapytała, ile czasu potrwa, zanim Irena i Joanna dostaną pisma.

— Tydzień, jeżeli złożymy jutro rano.

— Składamy.

Kasia zaproponowała, żeby zostały u niej, dopóki Agnieszka nie znajdzie czegoś na siebie i Szymona. Agnieszka wynajęła przez internet dwupokojowe mieszkanie na Ołbinie, z widokiem na dach kościoła i kuchnią po remoncie. Czynsz — dwa tysiące sto złotych miesięcznie. Mogła go spokojnie płacić z tego, co zarabiała.

Tomasz dzwonił wieczorem. Pierwszy raz odebrała.

— Nie zamykaj konta — powiedział. — Mama sobie nie poradzi z tym, iż dostanie pismo z sądu.

— To dlaczego jej nie powstrzymałeś?

Milczał.

— Szymon pyta, gdzie jest tata — dodał po chwili.

— Szymon pyta, dlaczego tata zabrał mamie pieniądze na mieszkanie.

— Nie mów mu tego.

— Nie muszę. On siedział pod drzwiami i słyszał, co mówiła twoja matka.

Trzy dni później w skrzynce u Ireny Kołodziej wylądował pozew. Tego samego dnia po południu pod drzwiami mieszkania Agnieszki na Ołbinie stanęła teściowa. Przyjechała tramwajem, w płaszczu zapiętym pod szyję, z reklamówką słodyczy dla Szymona. Agnieszka uchyliła drzwi, nie zdejmując łańcucha.

— Zniszczysz rodzinę — powiedziała Irena. — Za pieniądze.

— Za czterysta szesnaście tysięcy pięćset.

— To nie twoja własność. Żyjesz z moim synem, mieszkasz u mnie.

— Mieszkam teraz tutaj. A pani adwokat wyjaśni, czy to moja własność.

Irena postawiła reklamówkę pod drzwiami i zeszła po schodach. Nie odwróciła się. Agnieszka nie wzięła słodyczy. Wyrzuciła je do zsypu.

W sądzie pierwsza rozprawa odbyła się w czwartek o dziewiątej. Irena przyszła z Joanną i Tomaszem. Joanna założyła nowy pierścionek z brylantem i przez całą rozprawę nie uniosła oczu znad telefonu. Tomasz usiadł po stronie matki, ale zeznawał krótko: tak, przelał pieniądze. Tak, zrobił to bez pytania. Tak, znał hasło.

Sędzia spojrzała na Irenę i Joannę.

— Pieniądze pochodziły z konta powódki. Zostały przekazane bez jej zgody. Mają Panie obowiązek zwrócić je w całości.

Irena wstała, poprawiła torebkę i powiedziała do Agnieszki:

— Oddamy ci te pieniądze. Ale wesele już zepsute. Rodzina już nie będzie taka sama.

Agnieszka schowała wyrok do teczki.

— Wesele zostało opłacone z mojej pracy. W tej rodzinie nie muszę już uczestniczyć.

Wyszła z sali jako pierwsza. Na korytarzu czekał Szymon z plecakiem. Trzymał w dłoni kartkę z rysunkiem domu — z czerwonym dachem i oknami jak u nich na Ołbinie.

— Mamo, a w naszym nowym mieszkaniu będzie miejsce na moje autka?

— Będzie cała półka.

Wsunęła wyrok do teczki, a rysunek schowała do kieszeni kurtki. Potem wzięła syna za rękę i poszli w stronę przystanku tramwajowego. Tramwaj linii 8 akurat podjeżdżał. Nie oglądała się na budynek sądu, choć wiedziała, iż Tomasz stoi w drzwiach i patrzy na ich plecy.

W domu weszła do kuchni, otworzyła nową aplikację bankową i sprawdziła saldo nowego konta. Wpłaciła na nie pierwszy przelew z tytułem „wkład własny — mieszkanie Piastowska". Dwieście tysięcy. Resztę zostawiła na rachunku osobistym.

Wieczorem Tomasz napisał: „Mama sprzedała obrączkę po ojcu. Joanna oddała zaliczkę z hotelu na miesiąc miodowy. Nie musisz z tym iść do komornika."

Nie odpowiedziała.

Położyła telefon ekranem do dołu na parapecie, wyjęła z szafki dwa talerzyki i pokroiła chleb. Szymon rysował przy stole. Czerwone autko bez jednego lusterka stało obok kałamarza z farbami, dokładnie na środku kartki z nowym domem.