— Podpisz, Bożenko, to tylko formalność — powiedział Marek, kładąc na kuchennym stole plik papierów od notariusza z drugiej strony miasta. Był wtorek, na kuchence stygła zupa, a on stał w kurtce, jakby się śpieszył, jakby to naprawdę była sprawa na pięć minut. — Warsztat i tak zawsze faktycznie prowadziłem ja. Formalnie powinien być na mnie.
Postawiłam łyżkę na talerzu tak mocno, iż aż brzęknęła.
— Dwadzieścia lat, Marek. Ja przez pierwsze trzy spłacałam kredyt na sprzęt, kiedy ty jeszcze siedziałeś na etacie.
— No właśnie. Byłaś tam od strony papierkowej. Ja od strony klucza francuskiego.
Nie krzyczałam. Wzięłam papiery, przeczytałam pierwszą stronę, drugą, i odłożyłam je obok garnka. Powiedziałam tylko, iż się temu przyjrzę. On wzruszył ramionami, jakby już wygrał, i wyszedł, zabierając ze sobą kubek, który zawsze zostawiał w zlewie.
Tamtej nocy nie spałam. Siedziałam przy stole z laptopem, szukając w starych folderach umowy spółki z dwa tysiące piątego roku, wyciągów z konta, potwierdzeń przelewów za obrabiarkę i podnośnik. Płakałam po cichu, żeby dzieci nie usłyszały przez ścianę, iż matka nie śpi trzecią noc z rzędu. Nad ranem miałam już teczkę grubą na trzy centymetry i jedno postanowienie: nie oddam tego bez walki.
Do kancelarii przy Gdańskiej poszłam we środę, zaraz po pracy, z tą samą teczką pod pachą.
— Pani Bożeno, to dobry materiał — powiedziała mecenas Wysocka, przekładając kartki jedną po drugiej, zatrzymując się dłużej przy wyciągach z dwa tysiące szóstego. — Ale proszę się przygotować. To nie będzie sprawa na trzy miesiące.
Nie była. Osiemnaście miesięcy chodziłam po tych samych schodach sądu rejonowego przy Wałach Jagiellońskich, z tą samą teczką, coraz cięższą, bo dokładały się do niej kolejne zaświadczenia, opinie biegłego, wyceny warsztatu. Wieczorami, zamiast oglądać telewizję, siedziałam przy kuchennym stole i czytałam akta pod lampą, z filiżanką, której nikomu nie wolno było dotknąć, dopóki nie skończyłam kawy.
Na trzeciej rozprawie Marek nie wytrzymał.
— Ona nigdy nie umiała odpuścić — rzucił do swojego adwokata, ale głośno, tak żebym usłyszała. — Zawsze musi mieć rację.
Mecenas Wysocka położyła mi dłoń na przedramieniu, żebym nic nie odpowiadała. Nie odpowiedziałam. Tylko mocniej ścisnęłam brzeg teczki, aż papier zamiął mi się pod palcami.
Dzień ugody wypadł w środę, w marcu. Siedzieliśmy przy jednym stole, on po jednej stronie, ja po drugiej, między nami stos dokumentów, który przez rok był całym moim życiem po godzinach. Sędzia czytał postanowienie beznamiętnym głosem: pięćdziesiąt procent udziałów w warsztacie dla mnie, plus sto dwadzieścia tysięcy złotych wyrównania za lata prowadzenia ksiąg bez wynagrodzenia. Marek patrzył w blat stołu. Ja patrzyłam na zegar nad drzwiami sali, na wskazówkę, która przesunęła się o minutę, odkąd zaczęło się czytanie.
Po wyjściu z sali usiadłam na ławce na korytarzu i przez chwilę nie mogłam wstać. Ręce mi się trzęsły, kiedy chowałam teczkę do torby — już niepotrzebną, ale nie umiałam jej jeszcze wyrzucić.
Swojej połowy warsztatu nie zatrzymałam. Sprzedałam ją Markowi za cenę rynkową, bo nie chciałam już wchodzić rano do miejsca, w którym kiedyś razem otwieraliśmy bramę. Za te pieniądze kupiłam kawalerkę na Szwederowie, blisko parku, a dwa pokoje obok wynajęłam pod biuro rachunkowe. Szyld z moim nazwiskiem zawiesiłam sama, na drabinie pożyczonej od sąsiada, krzywo za pierwszym razem, prosto za drugim.
Marek dzwonił potem kilka razy. Telefon migał na stole, a ja wracałam do liczenia cudzych faktur, żeby zapłacić swoje własne, i nie podnosiłam słuchawki.
Dziś, kiedy wracam wieczorem tramwajem numer jeden, patrzę, jak na moście Fordońskim zapalają się kolejne latarnie, jedna po drugiej, i śmieję się głośno z czegoś, co powiedziała mi koleżanka przez telefon — tak głośno, iż starsza pani obok odwraca się i się uśmiecha. W domu, zanim zdejmę płaszcz, włączam radio i tańczę parę minut w kuchni, nie zasłaniając okna.
Klucz do biura noszę na osobnym kółku, w kieszeni płaszcza, po lewej stronie. Wieczorem, zamykając drzwi, przekręcam go dwa razy, tak jak zawsze — i idę na przystanek, nie oglądając się za siebie.
