Stałem z boku, niedaleko szklanej ściany auli Politechniki Wrocławskiej, i trzymałem w palcach białą kopertę. Było w niej tysiąc dwieście złotych w dwóch banknotach po pięćset i jednym po dwustu, a do tego kartka: „Na cokolwiek zechcesz. Tato”. To były wszystkie pieniądze, jakie mogłem wyciągnąć z konta, nie ruszając tych odłożonych na podatek od nieruchomości. Krawat miałem krzywo, a granatowa marynarka, kupiona dwanaście lat temu na moją własną uroczystość pocztową, wisiała na mnie jak na wieszaku. Od listopada zeszło mi siedem kilogramów. Kolano rwało od stania, ale to nie miało znaczenia.
Na zewnątrz, na deptaku przed budynkiem, stało czerwone porsche. Z maską przewiązaną biało-czerwoną wstęgą, którą ktoś musiał zamówić specjalnie na dzisiejszy dzień. Studenci robili zdjęcia, a obok auta tkwiła Hanna Kowal. W kremowym kostiumie, z torebką, która pewnie kosztowała więcej niż moja emerytura za pół roku. Właścicielka sieci klinik stomatologicznych „Koval-Dent”. Kobieta, której nazwisko widziałem dotąd tylko na plakatach i w pociągach.
To ona wyciągnęła rękę i podała mi — nie, nie mi. Alicji, mojej córce. Skórzany futerał z kluczykami. Alicja wzięła go bez wahania. Zacisnęła palce na skórze, jakby to była rzecz, na którą czekała od dawna. Wtedy spojrzała na mnie — i to był ten moment, w którym koperta w mojej kieszeni zrobiła się ciężka jak obornik. Pomyślałem, iż zaraz wsiądzie do tego auta i odjedzie.
A potem przypomniałem sobie, jak to się zaczęło.
To był listopad, dziesięć po dziewiątej wieczorem, ulica Sztabowa we Wrocławiu. Wracałem z nadgodzin — byłem listonoszem w Poczcie Polskiej, a jeden z młodszych kolegów się rozchorował, więc po swojej trasie wziąłem jeszcze jego. Lał zimny deszcz, taki, który wchodzi pod kołnierz i zostaje tam do domu. Zjechałem na parking przy Biedronce, żeby kupić kawę i cokolwiek na kolację. Stary opel astra trzeszczał na każdym zakręcie, a wycieraczki już nie nadążały.
Przy wjeździe na parking, pod daszkiem z zepsutą lampą, stała dziewczynka. Miała na sobie cienką bluzę, mokrą i przyklejoną do ramion. W rękach trzymała trzy książki. Stare, z pozaginanymi rogami. Jedna miała zieloną okładkę i tytuł, który z daleka wyglądał jak „Ania z Zielonego Wzgórza”. Druga — atlas przyrody. Trzecia — jakiś kryminał bez przedniej okładki. Podchodziła do ludzi z wózkami i mówiła cicho: „Przepraszam, może pan coś kupi? Pięć złotych za sztukę. Dziesięć za wszystkie”.
Mężczyzna w ortalionowej kurtce minął ją, nie patrząc. Kobieta z siatką też. Wtedy wysiadłem. Kolano strzyknęło, ale podszedłem.
– Masz koncesję na ten antykwariat? – zapytałem.
Dziewczynka zamarła. Potem zrobiła pół kroku w tył, jakby chciała uciekać. Uniosłem obie dłonie.
– Żartuję. Serio.
Przyjrzała mi się dokładnie, jakby sprawdzała, czy w kieszeni nie mam kajdanek.
– Chce pan kupić?
– Ile za wszystkie?
– Dziesięć złotych.
Dałem jej dwadzieścia. Przeliczyła książki dwa razy, potem podała mi je razem.
– Nie mam wydać.
– Zostaw sobie.
Uniosła podbródek. Trzęsła się z zimna, ale powiedziała twardo:
– Nie żebrzę.
– Nie powiedziałem, iż żebrzesz.
– Dał mi pan za dużo.
– A to może rabat dla stałego klienta.
Kącik jej ust drgnął, ale to był cały uśmiech, na jaki było ją stać. Z bliska widziałem, iż ma sine usta i fioletowe palce. Pachniała mokrym kartonem i jakby szpitalem.
– Kiedy ostatnio jadłaś? – spytałem.
– Jadłam.
– Co?
– Jedzenie.
– To mi wyjaśnia całą sytuację.
Stała na deszczu i patrzyła na parking. Obok była budka z kebabem, ale to nie był dobry pomysł na taki ziąb. Zaproponowałem, iż kupię jej herbatę i coś ciepłego. Odmówiła. Drugi raz też. Za trzecim powiedziałem, iż może sobie kupić jedzenie za pieniądze, które zarobiła na książkach. Wtedy weszła za mną do środka, ale trzymała się trzy kroki z tyłu. Wybrała drożdżówkę z serem i gorącą herbatę. Kiedy usiedliśmy przy stoliku pod oknem, jadła powoli, jakby bała się, iż ktoś zobaczy, iż je. Połowę drożdżówki zawinęła w serwetkę i schowała do kieszeni bluzy.
– Zostawiasz na jutro?
– Na jutro.
To „na jutro” usłyszałem tak wyraźnie, iż przez moment nie mogłem przełknąć śliny. Wtedy po raz pierwszy poczułem coś, czego nie umiałem nazwać. Spytałem, jak ma na imię.
– Alicja.
– A ja Andrzej.
Skinęła głową, ale nazwiska nie podała. Potem zapytałem, gdzie są jej rodzice. Wzruszyła ramionami.
– Dam sobie radę.
– Dzieci, które dają sobie radę, nie sprzedają książek przed Biedronką po nocy.
– Mam osiem lat. Dam radę.
Wtedy wyjąłem telefon i zadzwoniłem na policję. Myślałem, iż nie słyszy. Ale usłyszała. Odwróciłem się, a jej krzesło było puste. Biegła przez automatyczne drzwi. Zanim dobiegłem do parkingu, kolano dawało znać, iż to koniec. Zobaczyłem ją między rzędami aut, potem upadła na mokry beton. Podniosła się, zanim zdążyłem podejść.
– Nie podchodź! – krzyknęła.
Stanąłem piętnaście metrów od niej. Deszcz zalewał mi oczy.
– Nie złapię cię.
– Zadzwonił pan po nich.
– Tak.
– Nie wrócę.
– Dokąd?
Owinęła się ramionami i nic nie powiedziała. Policja zjawiła się po dziesięciu minutach. Potem przyjechała pani z MOPS-u, zmęczona kobieta w brązowym płaszczu, która wyglądała, jakby nie spała od lat. Okazało się, iż Alicja uciekła poprzedniej nocy z domu dziecka. Jakiś starszy chłopak zabierał jej jedzenie i groził.
– A matka? – spytałem.
– Zostawiła ją u znajomej kilka lat temu. Ta znajoma oddała ją do państwowego domu dziecka. Matki nie znaleźliśmy.
Patrzyłem na Alicję siedzącą w radiowozie. Wciąż trzymała w ręku serwetkę z połówką drożdżówki. Nie zabrałem jej tamtej nocy do domu. Tak nie działa świat. Ale następnego ranka zadzwoniłem do pani z MOPS-u. Po trzech dniach znowu. Po tygodniu zapytałem, co muszę zrobić, żeby wdowiec bez dzieci został rodziną zastępczą.
Siedem miesięcy później Alicja stała w moim przedpokoju z czarnym workiem na śmieci, w którym zmieścił się cały jej majątek. Rozglądała się po ścianach, jakby sprawdzała, czy nie ma tu krat.
– Na jak długo zostaję? – zapytała.
– Jak długo ci pozwolą.
I tak zaczęło się siedemnaście lat. Nie wierzyłem, iż to dziś się kończy.
Teraz, na tym parkingu przed politechniką, Alicja wciąż trzymała kluczyki. Hanna Kowal podeszła do niej i powiedziała coś, czego nie dosłyszałem. Coś o tym, iż w końcu może wrócić do prawdziwego domu. Alicja nie wsiadła do auta. Odwróciła się w moją stronę.
– Tato, chodź na chwilę.
Podszedłem. Kolano znowu strzyknęło. Alicja wyjęła telefon, otworzyła aplikację bankową i podała mi go bez słowa. Na ekranie widniał przelew przychodzący.
„750 000,00 PLN”.
– Co to? – zapytałem, choć litery miałem przed oczami.
– Sprzedałam porsche.
Zamarłem. Hanna zrobiła krok w naszą stronę.
– Coś ty powiedziała? – rzuciła.
Alicja nie podniosła głosu. Wyciągnęła z kieszeni żakietu złożoną kartkę — potwierdzenie przelewu z datą sprzed trzech godzin.
– Twoja firma kurierska przywiozła mi wczoraj dokumenty i kluczyki. Powiedziałaś, iż to mój prezent, więc zrobiłam z nim, co chciałam. Kupca znalazłam w dwa dni przez OLX. Dziś rano podpisaliśmy umowę. Pieniądze przelałam tacie.
Hanna patrzyła na nią, jakby ktoś odebrał jej scenariusz.
– To było warte osiemset pięćdziesiąt tysięcy! Nie możesz tego tak po prostu oddać! To był prezent, żebyś wreszcie żyła, a nie tyrała na jakąś recepcję.
– Więc mi go dałaś. A ja dałam tacie. Koniec transakcji.
Patrzyłem na telefon, na sumę, na datę. Alicja nie patrzyła na matkę. Stała przy mnie. Pachniała tym samym płynem do rąk co zawsze, gdy wracała z uczelni — lawendą i metalem. Sięgnęła do mojej kieszeni i wyjęła kopertę.
– A to weź. Nie będziesz mi dawał tysiąca dwustu, skoro masz teraz siedemset pięćdziesiąt tysięcy na koncie. I przestań oszczędzać na podatku.
Szarpnęła kopertę, rozdarła ją i wyjęła banknoty. Położyła mi je na dłoni.
– To moje drobne.
Hanna stała w kremowym kostiumie, a wiatr podwiewał jej torebkę. Wyglądała, jakby miała zaraz coś powiedzieć — ale nie powiedziała nic. Alicja wzięła mnie pod ramię i poprowadziła w stronę przejścia dla pieszych. Po drugiej stronie deptaku zaparkował tramwaj linii 2. Wsiadłem, usiadłem przy oknie. Alicja usiadła obok i podała mi swoją komórkę. Na ekranie wciąż świecił się przelew.
– Nie musiałaś tego robić – powiedziałem.
– Wiem – odpowiedziała. – Ale ja chciałam. Ty jadłeś mniej, żebym ja miała co jeść. Teraz ty nie musisz jeść mniej.
Tramwaj ruszył. Za oknem zobaczyłem Hannę, jak otwiera drzwi czerwonego porsche, do którego kluczyki wciąż miała w futerale. Ale to nie było już jej auto. Auto miało nowego właściciela. Ja nie patrzyłem. Patrzyłem na ekran telefonu i na to, jak drżała mi lewa dłoń, w której trzymałem banknoty.
– To co, kupię ci coś do jedzenia? – spytałem, żeby coś powiedzieć.
Alicja podniosła brwi.
– A co masz ochotę?
– Na zapiekankę. Z dużą ilością keczupu.
Zaśmiała się. Po raz pierwszy od rana poczułem, iż kolano przestało rwać. A przynajmniej przestało mieć znaczenie.
