Czerniak nie boli, ale może zabić. Sprawdź, gdzie bezpłatnie zbadać znamiona [LISTA MIEJSCOWOŚCI]

Zdjęcie: akcja „UVaga – wyprzedź czerniaka”

Ponad 650 przebadanych osób, 22 podejrzenia czerniaka i aż co czwarty uczestnik wymagający dalszej diagnostyki lub leczenia – to bilans pierwszej połowy ogólnopolskiej akcji „UVaga – wyprzedź czerniaka”. Wyniki pokazują, jak wielu Polaków przez lata nie kontroluje swoich znamion. Organizatorzy szczególnie zachęcają do udziału seniorów, bo to właśnie oni należą do grupy najbardziej narażonej na zachorowanie.

Więcej aktualnych informacji znajdziesz na stronie głównej GazetaSenior.pl

Materiał reklamowy akcji „UVaga-wyprzedź czerniaka”

Akcja „UVaga – wyprzedź czerniaka”

Czerniak jest jednym z najbardziej agresywnych nowotworów skóry. Choć stanowi zaledwie około 2 proc. wszystkich nowotworów, jego rozwój może być bardzo szybki. Dobra wiadomość jest jednak taka, iż wykryty odpowiednio wcześnie jest w zdecydowanej większości przypadków całkowicie wyleczalny. W Polsce każdego roku rozpoznaje się około 4–5 tysięcy nowych przypadków czerniaka, a zachorowalność w ostatnich dekadach systematycznie rośnie.

Problem polega na tym, iż wiele osób zgłasza się do lekarza dopiero wtedy, gdy zmiana skórna zaczyna wyglądać niepokojąco lub daje objawy. Tymczasem czerniak przez długi czas może rozwijać się bezboleśnie. Choć w ostatnich latach możliwości leczenia zaawansowanego czerniaka znacząco się poprawiły dzięki nowoczesnym terapiom, lekarze podkreślają, iż największe szanse na całkowite wyleczenie przez cały czas daje wykrycie choroby we wczesnym stadium. Dlatego tak ważne są regularne badania skóry.

Dermatolodzy przypominają, iż nie każda zmiana skórna jest groźna, jednak każda nowa lub wyraźnie zmieniająca się powinna zostać oceniona przez specjalistę. Pomocna jest tzw. zasada ABCDE. O niepokojącym charakterze znamienia mogą świadczyć: (A) asymetria, (B) nierówne brzegi, (C) niejednolity kolor, (D) średnica przekraczająca około 6 mm, (E) ewolucja, czyli zmiana wyglądu, wielkości lub koloru w czasie.

Pojawienie się któregokolwiek z tych objawów nie oznacza jeszcze nowotworu, ale jest wskazaniem do konsultacji dermatologicznej.

Co czwarta osoba wymagała dalszej diagnostyki

Tegoroczna akcja „UVaga – wyprzedź czerniaka”, organizowana przez Fundację Sensoria, rozpoczęła się już 12 maja – w Europejskim Dniu Walki z Czerniakiem. Mobilny gabinet odwiedza kolejne miasta, oferując bezpłatne badania znamion bez skierowania i wcześniejszych zapisów.

Dotychczas lekarze przebadali 654 osoby. Wyniki są alarmujące. U 22 pacjentów wykryto zmiany z podejrzeniem czerniaka, u kolejnych 42 – inne nowotwory skóry, a blisko 100 osób otrzymało zalecenie chirurgicznego usunięcia zmian i wykonania badania histopatologicznego z powodu ich nieprawidłowości w badaniu dermoskopowym.

– Półmetek akcji przyniósł wyniki, które jednocześnie dodają otuchy i niepokoją. Dodają otuchy, bo udało się wykryć wiele zmian na etapie, kiedy pacjenci mogą rozpocząć leczenie. Niepokoją, bo pokazują, jak wiele osób nie bada swoich znamion na co dzień. Co, jeżeli nie trafiliby do naszego mobilnego gabinetu? Dlatego zapraszamy na kolejne przystanki naszej trasy wszystkich, którzy od dawna odkładają kontrolę znamion – mówi Justyna Zalwert z akcji UVaga.

Seniorzy są szczególnie narażeni

Organizatorzy podkreślają, iż tegoroczna trasa została zaplanowana przede wszystkim z myślą o osobach starszych.

– W tym roku szczególnie skupiamy się na dotarciu do seniorów, bo to właśnie oni najczęściej mają utrudniony dostęp do specjalistów – zarówno z powodów zdrowotnych, jak i finansowych. Jednocześnie to właśnie ta grupa jest najbardziej narażona na zachorowanie – zaznacza Justyna Zalwert.

Z wiekiem rośnie ryzyko rozwoju nowotworów skóry. Znaczenie ma również wieloletnia ekspozycja na promieniowanie słoneczne. Wielu dzisiejszych seniorów przez dziesięciolecia pracowało na świeżym powietrzu lub korzystało ze słońca w czasach, gdy stosowanie kremów z filtrem nie było powszechne.

Ryzyko zachorowania jest więc wynikiem kumulacji uszkodzeń skóry wywołanych promieniowaniem UV na przestrzeni wielu lat. Badania wskazują, iż przewlekła, skumulowana ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe istotnie zwiększa ryzyko rozwoju raka skóry, a efekt ten jest szczególnie widoczny u osób starszych. Z tego względu regularna kontrola znamion i zmian skórnych oraz stosowanie ochrony przeciwsłonecznej pozostają ważnymi elementami profilaktyki niezależnie od wieku.

Eksperci zwracają uwagę, iż ryzyko zachorowania zwiększają również inne czynniki. Należą do nich jasna karnacja, liczne znamiona barwnikowe, występowanie czerniaka w rodzinie, przebyte oparzenia słoneczne – zwłaszcza w dzieciństwie – oraz częste korzystanie z solarium. Osoby, u których występuje kilka z tych czynników jednocześnie, powinny szczególnie pamiętać o regularnych kontrolach dermatologicznych.

Kilka minut może uratować życie

Lekarze biorący udział w akcji przypominają, iż badanie dermatoskopowe trwa zaledwie kilka minut i jest całkowicie bezbolesne. Nie wymaga żadnego przygotowania. Lekarz ogląda znamiona przy użyciu dermatoskopu – urządzenia, które dzięki powiększeniu i specjalnemu oświetleniu pozwala dokładnie ocenić strukturę znamienia. Dzięki temu możliwe jest odróżnienie zmian łagodnych od tych wymagających dalszej diagnostyki lub usunięcia.

– Już w połowie akcji widzimy, iż aż co czwarta przebadana osoba wymaga dalszej diagnostyki lub leczenia. Średnio każdego dnia wykrywamy ponad dwa przypadki zmian z podejrzeniem czerniaka. To pokazuje, iż wiele osób przez lata żyje z niezdiagnozowanymi zmianami skórnymi. Dlatego regularna kontrola znamion może dosłownie uratować życie – podkreśla dr Piotr Sobolewski, specjalista dermatologii i wenerologii.

Specjaliści przypominają również, iż profilaktyka nie kończy się na jednorazowym badaniu. Ważne jest regularne obserwowanie skóry oraz ochrona przed promieniowaniem UV, szczególnie w okresie letnim.

Nie trzeba się zapisywać

Ambasadorka akcji, aktorka Magdalena Różczka, zwraca uwagę, iż jednym z największych atutów programu jest jego dostępność.

– Tych kilka minut poświęconych na badanie może zapewnić spokój na najbliższy rok albo pozwolić wykryć zmianę na etapie, kiedy można ją jeszcze skutecznie leczyć. Dlatego gorąco zachęcam, żeby nie czekać na „lepszy moment”. jeżeli bus „UVagi” pojawi się w pobliżu, po prostu przyjdźcie – zachęca.

Badania są całkowicie bezpłatne, nie wymagają skierowania ani wcześniejszej rejestracji. Wystarczy zgłosić się do mobilnego gabinetu w godzinach jego pracy i poczekać na swoją kolej.

Gdzie jeszcze pojawi się mobilny gabinet?

Przed akcją jeszcze cztery przystanki:

• Szczawno-Zdrój | 11-12.08.2026, plac obok Hali Spacerowej
• Lądek-Zdrój | 26-27.08.2026, Rynek
• Ustroń | 08-09.09.2026, Rynek
• Kołobrzeg | 23-24.09.2026, ul. Morska, plac przy Latarni Morskiej

Organizatorzy zachęcają szczególnie osoby po 60. roku życia, wszystkich, którzy zauważyli nowe lub zmieniające się znamiona, a także tych, którzy od dawna nie wykonywali kontrolnego badania skóry.

W poprzednich edycjach programu z bezpłatnych badań skorzystało już ponad 22 tysiące osób, a u części z nich możliwe było wykrycie zmian wymagających pilnego leczenia. Tegoroczne wyniki akcji pokazują, iż taka profilaktyka pozostaje niezwykle potrzebna. Czerniak przez długi czas może nie dawać żadnych dolegliwości, dlatego kilka minut poświęconych na badanie może zdecydować nie tylko o powodzeniu leczenia, ale także o życiu pacjenta.

Więcej informacji o akcji oraz aktualne lokalizacje mobilnego gabinetu dostępne są na stronie: wyprzedzczerniaka.pl oraz na

Wyświetl ten post na Instagramie

Instagramie

i Facebooku.

Foto: Marta Wojtal oraz Piżmak dla akcji „UVaga – Wyprzedź czerniaka”/ Materiały Organizatora

Dziękujemy, iż przeczytałaś/łeś artykuł do końca. Mamy dla Ciebie kilka propozycji!

✓ Prenumeruj Gazetę Senior >>>TU nie przegap ważnych tematów dla seniorów
✓ Zapisz się do bezpłatnego Newslettera [środowy biuletyn] >>>TU najciekawsze treści prosto na Twój e-mail
✓ Wesprzyj pracę redakcji drobną kwotą: odwiedź buycoffee.to/gazeta-senior >>>TU

Mogą zainteresować Cię również inne artykuły „Gazety senior”. Sprawdź!

„Gazeta Senior” – sierpień 2026 [08/2026]: sprawdź, co w numerze!