Wystawa CZAS SAMURAJÓW poświęcona jest życiu i kulturze samurajów od momentu wykształcenia się tej grupy społecznej aż po jej upadek. Pomiędzy opowieści o honorze, lojalności i odwadze wplecione zostały historie pełne intryg, zdrad i spisków. Zapraszamy do udziału w wydarzeniach towarzyszących wystawie.
20 czerwca (sobota), godz. 17.00 – Spotkanie pierwsze: Samurajowie a buddyzm zen
Japonia – tygiel łączący kulturę Chin z Tao i Czan, rodzime sinto, ezoteryczne linie buddyzmu, bushidō i okresy krwawych wojen. To świat samurajów. Dlaczego z różnych ścieżek duchowych tak często wybierali oni buddyzm zen? Pozorny paradoks, ścieżka duchowa pełna pokojowego podejścia, a z drugiej strony konieczność odbierania życia. Jak to godzili? Jak traktowali praktyki medytacyjne oferowane przez buddyzm zen? Czy dla samurajów pełnił tylko funkcję narzędzia do natychmiastowej reakcji bez zawahania, jednocześnie umożliwiając przezwyciężenie lęku przed śmiercią, czy też ten kontakt był czymś więcej? W czym bushidō, kodeks samuraja, zbliżał się do nauk, jakie otrzymywano od mistrzów, kapłanów i mnichów zen? Przyjrzyjmy się wspólnie kilku postaciom: Miyamoto Musashi, Yagyū Munenori, Takuan Sōhō, Hozumi Ina, Takeda Shingen, Uesugi Kenshin, Saitō Dōsan, Kondō Isami. Czego mogli się uczyć w klasztorach i świątyniach zen?
Prowadzący: Krzysztof Furyu Leśniak Sensei – urodzony w Lublinie. Kapłan i nauczyciel japońskiej tradycji buddyzmu zen w linii Asangi Białej Śliwy łączącej zen sōtō, rinzai i sanbō kyōdan, sanghi spadkobierców nauk rōshiego Hakuyū Taizan Maezumiego.
Bilety upoważniające do udziału w pojedynczym spotkaniu w cenie 5 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w pojedynczym spotkaniu oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
27 czerwca (sobota), godz. 12.00 – Wykład Radosława Bolałka “Jidai geki manga – japoński komiks historyczny w tyglu popkulturowym”
Można spotkać się z opinią, iż jidai geki (opowieść historyczna) to japoński gatunek pozbawiony zewnętrznych wpływów. Bezsprzecznie dzieła te miały ogromny wpływ na światowy komiks, ale również i kinematografię. Tytuły takie jak Kill Bill, Droga do zatracenia, Wolverine (autorstwa Franka Millera) czy Mandalorian (i ogólnie Gwiezdne wojny) czerpały z mangowych i filmowych jidai geki garściami. Nie jest to jednak jednostronna inspiracja, gdyż wymiana odbywała się dwustronnie, o czym szerzej dowiecie się podczas prelekcji.
Prowadzący: Radosław Bolałek – wydawca japońskich powieści graficznych, tłumacz i badacz komiksów. Zawodowo zajmuje się różnymi aspektami współpracy polsko-japońskiej. W dziedzinie badań nad komiksem ma na koncie liczne publikacje, jest współtwórcą książek “1001 Comics You Should Read Before You Die” oraz “Powieść graficzna. Leksykon”.
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
27 czerwca (sobota), godz. 14.00 – Wykład Magdaleny Tomaszewskiej-Bolałek “Kuchnia okresu Edo”
Między 1600-1868 rokiem Japonia była odcięta od świata. Nie oznaczało to jednak stagnacji, zwłaszcza jeżeli chodzi o kulturę kulinarną. To właśnie wtedy rozpowszechniły się makarony, dynamicznie rozwinęło japońskie cukiernictwo, a także pojawiło sushi w takiej formie, w jakiej znamy je współcześnie. Okres Edo to czasy wystawnych bankietów, ogólnie dostępnych książek kulinarnych oraz początków turystyki kulinarnej.
Prowadząca: Magdalena Tomaszewska-Bolałek – orientalista, badaczka kultury kulinarnej, dziennikarka, kierownikczka Food Studies na Uniwersytecie SWPS i autorka książek (“Tradycje kulinarne Polski”, “The Polish Table, Deserownik”, “Tradycje kulinarne Korei”, “Japońskie słodycze”, “Tradycje kulinarne Japonii”). Zajmuje się badaniami nad: historią jedzenia, antropologią jedzenia, prognozowaniem trendów, dyplomacją oraz turystyką kulinarną, marketingiem miejsc i marką narodową. Promuje kuchnię polską za granicą.
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
4 lipca (sobota), godz. 12.00–13.00 – Herbata i porcelana – wspólna wędrówka przez stulecia
W trakcie spotkania uczestnicy poznają historię herbaty oraz powiązane z nią dzieje porcelany. Będzie to podróż na daleki Wschód, skąd wywodzą się krzewy herbaciane, zwłaszcza do Chin i Japonii słynącej z ceremonii chanoyu. Odkryjemy także w jaki sposób herbata stała się ogólnoświatowym fenomenem.
Prowadząca: Magdalena Norkowska – kustosz, koordynatorka Sekcji Sztuki Zdobniczej w dziale Sztuki i Kultury Wizualnej Muzeum Narodowego w Lublinie
Bilety w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
11 lipca (sobota), godz. 17.00 – Buddyzm zen – historia i teraźniejszość | Cykl „Samurajowie a buddyzm zen”
Przyjrzymy się historii buddyzmu zen, podstawom nauk i praktyk, kilku podstawowym liniom, odłamom tej tradycji, roli nauczyciela, relacji nauczyciel–uczeń oraz linii przekazu od samego Buddy Siakjamuniego. Prześledzimy zmiany, jakie przechodził buddyzm w kontakcie z innymi kulturami – od chińskiego czan, przez japoński zen, aż po kulturę Zachodu. Wreszcie dotkniemy najnowszych elementów, które są rezultatem spotkania Wschodu i Zachodu. Przywołamy wiele postaci ze spuścizny tradycji buddyzmu zen: patriarchów Bodhidharmę, Hui Nenga, mistrzów Bassuiego, Baso, Joshu, Rinzai, Hakuina, Dōgena, Keizana oraz kilku bardziej współczesnych. Spotkanie wzbogacą opowieści o pobytach prowadzącego w klasztorach i jego osobistych doświadczeniach.
Prowadzący: Krzysztof Furyu Leśniak Sensei – urodzony w Lublinie. Kapłan i nauczyciel japońskiej tradycji buddyzmu zen w linii Asangi Białej Śliwy łączącej zen sōtō, rinzai i sanbō kyōdan, sanghi spadkobierców nauk rōshiego Hakuyū Taizan Maezumiego.
Bilety upoważniające do udziału w pojedynczym spotkaniu w cenie 5 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w pojedynczym spotkaniu oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
12 lipca (niedziela), godz. 18.00 – Podstawy praktyk buddyzmu zen | Cykl „Samurajowie a buddyzm zen”
Warsztat wprowadzający w praktykę buddyzmu zen w linii nauczania Asangi Białej Śliwy, spadkobierców rōshiego Hakuyū Taizan Maezumiego. Linia łączy trzy przekazy nauczania: sōtō, sanbō kyōdan i rinzai. Omówione zostaną postawy, techniki oddechu, baza etyczna, ale i praktyczne wsparcie w codziennych sytuacjach życiowych w postaci między innymi sześciu paramit oraz trzy podstawowe metody praktyki, czyli shikantaza, zapytywanie i wprowadzenie do treningu koanów. Spotkanie dla osób w przyszłości zainteresowanych rozpoczęciem praktyki zen zarówno indywidualnie, jak i w grupie.
Prowadzący: Krzysztof Furyu Leśniak Sensei – urodzony w Lublinie. Kapłan i nauczyciel japońskiej tradycji buddyzmu zen w linii Asangi Białej Śliwy łączącej zen sōtō, rinzai i sanbō kyōdan, sanghi spadkobierców nauk rōshiego Hakuyū Taizan Maezumiego.
Bilety upoważniające do udziału w pojedynczym spotkaniu w cenie 5 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w pojedynczym spotkaniu oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Uwaga: Przy zakupie biletu umożliwiającego jednocześnie udział w spotkaniu i wstęp na wystawę prosimy o zwiedzanie wystawy przed wydarzeniem.
25 lipca, godz. 14.00-16.00 – Drzeworyt japoński | Pokaz i warsztaty dla dorosłych
Graficzna technika drzeworytu znana jest w Japonii już od VIII wieku naszej ery. Druki wielobarwne, kojarzone dziś z nurtem ukiyo-e, czyli „obrazami upływającego świata”, zaczęto wytwarzać w połowie XVIII wieku. Japońskie drzeworyty gwałtownie przeniknęły do Europy i odcisnęły trwałe piętno na kulturze państw Zachodu. Uczestnicy warsztatów będą mogli poznać historię rozwoju techniki drzeworytniczej, prześledzić proces powstawania odbitki graficznej, zobaczyć materiały i narzędzia niezbędne do jej wykonania, a także samodzielnie wykonać druk oryginalnego obrazu na papierze.
Prowadzący: dr Tomasz Kawełczyk – artysta grafik, wykładowca Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi. Dyplom z wyróżnieniem uzyskał w Pracowni Drzeworytu oraz Pracowni Rzeźby. Jego twórczość związana jest głównie z techniką drzeworytu oraz rzeźbą. W 2012 roku przebywał w rezydencji artystycznej w Japonii, gdzie studiował tradycyjną japońską technikę drzeworytu barwnego mokuhanga. Od tamtej pory aktywnie dzieli się zdobytą wiedzą, prowadząc warsztaty oraz organizując wykłady i pokazy.
Bilety na warsztaty w cenie 15 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie www.bilety.mnwl.pl
26 lipca (niedziela), godz. 11.00–11.45 – Kyūdō – droga łuku | Spotkanie i pokaz łuczniczy na dziedzińcu Zamku Lubelskiego
Kyūdō w dosłownym tłumaczeniu oznacza drogę łuku. Jest współczesną formą tradycyjnego łucznictwa japońskiego zaliczaną do Budō (tradycyjnych, japońskich sztuk walki). Wywodzi się z tradycji samurajskich, przez co pełni rolę jednego z najważniejszych wzorców japońskiej kultury.
Kyūdō w tej chwili jest praktykowane przez tysiące ludzi na całym świecie zarówno jako dyscyplina rozwijająca ciało, jak i umysł. Jest to łucznictwo, które znacząco różni się od wszystkich innych. Podniosła atmosfera, dostojność oraz elegancja ruchów, niezwykłe piękno łuku i strzał sprawiają, iż widzowie pokazów łuczniczych od razu zdają sobie sprawę, iż są świadkami czegoś niezwykłego. Niektórzy w „drodze łuku” dopatrują się powiązania z religią sintoistyczną lub filozofią zen, inni odbierają ją jako medytację w ruchu, a jeszcze inni jako technikę walki, którą posługiwali się samurajowie.
Aby odkryć prawdziwą naturę Kyūdō należy zagłębić się w historię łucznictwa w Japonii.
Prowadzący dr Tomasz Kawełczyk– praktykuje Kyūdō, pod opieką Janusza Surmy, od 2015 roku, posiadając w tej chwili 4 stopień dan. Bierze udział w licznych seminariach kyūdō o zasięgu krajowym jak i międzynarodowym. Od początku swojej drogi związany z łódzkim klubem Ayame Kyudo.
Do udziału w pokazie upoważniają bilety wstępu do muzeum zakupione w dniu wydarzenia.
Wystawa CZAS SAMURAJÓW, Zamek Lubelski, 25 kwietnia – 27 września 2026
Wystawa poświęcona jest życiu i kulturze samurajów od momentu wykształcenia się tej grupy społecznej aż po jej upadek. Pomiędzy opowieści o honorze, lojalności i odwadze zostały wplecione historie pełne intryg, zdrad i spisków. Ekspozycja obejmuje blisko 600 oryginalnych zabytków japońskich pochodzących z instytucji muzealnych w kraju i za granicą, w tym prezentowane po raz pierwszy w Polsce zabytki z SAMURAI Museum Berlin – Kolekcji Petera Janssena. Oddzielną część ekspozycji stanowi przestrzeń poświęcona wizerunkom samurajów w filmie, mandze i anime.
