Postawiłem ostatni talerz na stole i cofnąłem się o krok. Dwanaście nakryć. Dwanaście kieliszków. Dwanaście serwetek, złożonych w trójkąt tak jak uczyła mama. Na ósmą mieli przyjść Nowakowie, potem jeszcze Ola z mężem. Dom pełen ludzi, tak jak mama lubiła. Obrus biały, z haftowanymi gwiazdkami w kątach też po mamie, jeszcze z jej posagu. Wygładzałem zagięcia i myślałem o tym, iż to już trzeci Sylwester, który przygotowuję sam, bez niej.
Dziadku, a trzynaste krzesło?
Aż się wzdrygnąłem. Mała Krysia stała w drzwiach kuchni, przyciskając do siebie dodatkowe talerze. Policzki zaróżowione od chłodu pewnie ganiała na dworze.
Jakie trzynaste? udałem zaskoczonego.
Prababcia zawsze stawiała. Dla niespodziewanego gościa.
Odwróciłem się ku oknu. Za szybą padał śnieg duże płatki, powoli, jakby z waty. Mama taki śnieg kochała. Powtarzała, iż w taki dzień przychodzą goście. Kto dokładnie miałby przyjść, nigdy nie pytałem. Myślałem zabobon, taki rodzinny przesąd. Albo już tylko nawyk.
Prababci nie ma już od trzech lat, Krysiu.
Właśnie dlatego.
Wnuczka patrzyła na mnie tym swoim spojrzeniem uważnym, pytającym, bez pretensji. W wieku dziesięciu lat była adekwatnie jedyna w rodzinie, która jeszcze słuchała maminym opowieściom z prawdziwym zainteresowaniem. Pozostali z uprzejmości kiwali głową. Ja już dawno przestałem słuchać bo praca, bo rachunki, bo ważne sprawy. Teraz nie ma choćby kogo spytać.
Dobrze, powiedziałem. Przynieś z piwnicy to drewniane.
Krysia uśmiechnęła się i zniknęła. Ja zaś podszedłem do komody i otworzyłem górną szufladę. W środku, w aksamitnym puzderku, leżały jej kolczyki bursztyny w srebrze. Jedyna pamiątka, którą zawsze noszę. Anka mówi, iż mi pasują. Nie noszę ich jednak z tego powodu. Noszę, bo gdy dotykam chłodnego metalu, czuję, jakby mama była blisko.
Założyłem kolczyki i spojrzałem w lustro. Pięćdziesiąt dwa lata. Zmarszczki przy oczach, siwizna przy skroniach. Mama w moim wieku wyglądała młodziej. Przynajmniej tak mi się wydaje.
Trzynaste krzesło pojawiło się na końcu stołu. Krysia postawiła je tak, by patrzyło prosto na drzwi wejściowe. Chciałem już powiedzieć, iż to niepraktyczne, iż gość będzie siedział tyłem do okna ale zamilkłem. Mama zawsze stawiała je właśnie w ten sposób.
Prababcia opowiadała powiedziała Krysia, poprawiając obrus iż miała brata. Wujek Staszek. Odszedł, gdy miała dwadzieścia siedem lat. Już nigdy się nie pojawił.
Zatrzymałem się z miską sałatki w dłoni.
Skąd to wiesz?
Opowiadała mi kiedy byłam mała i nocowałam u niej. Leżałyśmy w ciemności, a ona mówiła o dawnych czasach. O tym domu, dzieciństwie, o bracie. Mówiła, iż kiedyś wróci. Dla niego nadstawiała to jedno wolne krzesło.
Czterdzieści lat. Czterdzieści lat mama stawiała trzynaste krzesło, a ja sądziłem, iż to tylko tradycja. Ot, przejaw gościnności, dziwactwo starej osoby. Okazało się, iż ona czekała. Każdego roku, na kogoś konkretnego.
Czemu mi nie opowiadała?
Krysia wzruszyła ramionami.
Może czekała, aż zapytasz.
Nie zapytałem przez pięćdziesiąt dwa lata. Ani razu. Ani razu nie spytałem, czemu tak uparcie stawia to jedno wolne nakrycie. Nie pytałem o jej młodość, rodzinę, co było przed moim narodzinami. Wszystko brałem za oczywiste mama to mama. Teraz jej nie ma i wiem o niej tak niewiele.
Drzwi w przedpokoju trzasnęły. Wszedł Andrzej, strząsając śnieg z kołnierza. Za nim wszedł Tomek z żoną Basią. Dom rozbrzmiał głosami, śmiechem i brzękiem naczyń. Basia przyniosła domowy sernik, Tomek flaszkę szampana. Andrzej objął mnie i pocałował w skroń.
Pięknie nakryłeś.
Uśmiechałem się, przyjmowałem kurtki, nalewałem herbatę, słuchałem opowieści o korkach i pogodzie. Ale spoglądałem co chwilę na trzynaste krzesło. Puste. Oczekujące.
Mama czekała na kogoś. Przez czterdzieści lat. A ja choćby nie wiedziałem.
Dzwonek zadzwonił o szóstej.
Właśnie kończyliśmy przystawki. Tomek znów snuł opowieści z pracy, Basia śmiała się z jego żartów. Andrzej otwierał drugą butelkę. Krysia siedziała cicho, widocznie zamyślona. Wtedy usłyszałem dźwięk dzwonka. Ostry, niespodziewany.
Otworzę! krzyknęła Krysia i wybiegła z jadalni.
Wycierałem ręce ścierką, gdy jej głos przywołał mnie do przedpokoju:
Dziadku, tu ktoś stoi.
Już jej ton kazał mi wyjść.
Na progu stał starzec. Siwa broda, zmierzwiona i nieuczesana. Płaszcz, niegdyś pewnie porządny, teraz znoszony i bez jednego guzika. Stara czapka, z której wysuwały się kłębki waty. Zniszczone buty, jeden opasany sznurkiem zamiast sznurowadła. Bezdomny pomyślałem jakich pełno przy dworcach.
Ale on nie patrzył na nas, tylko na dom. Na okna z rzeźbionymi framugami, na schodki ze starą farbą, na świerk we wspaniałych lampkach. Patrzył jakby coś rozpoznawał, albo próbował sobie przypomnieć.
Dobry wieczór, odezwał się. Głos cichy, ochrypły. Przepraszam… Zmarzłem. Mogę się na chwilę ogrzać?
Andrzej stanął obok mnie. Poczułem, jak sztywnieje.
Nie wydajemy jałmużny powiedział spokojnie, zdecydowanie. Ale mogę przynieść herbaty. Proszę chwilę zaczekać.
Niech wejdzie! Krysia zastąpiła nas w drzwiach, oczy błyszczały. Dziadku, sam postawiłeś krzesło. Trzynaste. Dla niespodziewanego gościa.
Spojrzałem na starca. Nie błagał, nie żalił się, nie opowiadał o głodnych dzieciach i ciężkim życiu jak żebracy pod sklepami. Stał tylko i patrzył na mój dom. Na dom mamy.
Wtedy zobaczyłem jego dłonie.
Zdjął rękawiczki wełniane, podarte na palcu wskazującym. Dłonie spękane od mrozu, ale paznokcie czyste, równo obcięte. Palce długie, z charakterystycznymi zgrubieniami na opuszce. To nie były ręce włóczęgi. To były dłonie człowieka, który pracował precyzyjnie.
Proszę wejść, powiedziałem, zanim zdążyłem się zastanowić. Dziś Sylwester. Niech człowiek nie marznie w progu.
Andrzej coś chciał dodać widziałem, jak zacisnął szczękę. Położyłem mu dłoń na przedramieniu. Ten sam gest, którym mama zawsze uspokajała tatę. Zadziałało i teraz.
Niech będzie, mruknął Andrzej. Ale tylko na chwilę.
Staruszek wszedł i zatrzymał się w korytarzu. Rozejrzał się powoli. Obrócił w prawo tam była kuchnia. Potem w lewo salon i choinka. W jego oczach coś zabłysło. Skojarzenie? Czy tylko mi się wydawało?
Kuchnia po prawej? spytał cicho.
Tak przytaknęła Krysia. Skąd Pan wie?
W takich domach zwykle tak bywa, zamyślił się. Przepraszam. Dawno nie byłem w prawdziwym domu.
Zasiedliśmy w salonie. Tomek patrzył podejrzliwie nie tolerował zaskakujących sytuacji. Basia przysunęła się bliżej męża. Tylko Krysia ciągle kręciła się przy gościu i się uśmiechała.
Usadziłem obcego na trzynastym krześle. Usiadł ostrożnie, jakby bał się je połamać. Dłonie na kolanach, wyprostowany pomimo zmęczenia.
Przyniosę ci jedzenie powiedziała Krysia.
Dziękuję, jesteście mili.
Sposób, w jaki mówił, był… inny. Mówił poprawnie, starannie dobierał słowa. Nie brzmiał jak ktoś, kto latami tuła się po ulicach.
Krysia postawiła przed nim talerz z sałatką, gorącymi ziemniakami i kawałkiem schabu. Wziął widelec znów uderzyło mnie, jak trzyma sztućce. Nie mocno, nie po chłopsku tylko delikatnie. Jadł powoli, kulturalnie, bez chlipania i łapczywości. Ktoś wychowany przy stole.
Jak pan ma na imię? zapytała Krysia, siadając naprzeciw.
Podniósł głowę.
Stanisław.
Drgnąłem, prawie upuściłem kieliszek. Skojarzenie przyszło natychmiast. Wujek Staszek, o którym opowiadała Krysia. Pamiętałem niewyraźnie ktoś z rodziny, który odszedł, gdy byłem bardzo mały. Miałem wtedy dziewięć lat, ale i wcześniej rzadko się pojawiał mieszkał gdzieś daleko, dużo pracował. Nie pamiętam twarzy, tylko łzy mamy po jego odejściu. Przypadek wszak Staszków w Polsce nie brakuje.
A nazwisko? dopytywała Krysia.
Andrzejewski.
Sam złapałem się za kolczyki. Andrzejewski mama nazywała się przed ślubem Andrzejewska. Jej ojciec mój dziadek Andrzej. Zmarł dawno przed moim urodzeniem, znam go tylko ze zdjęć.
Pyszne powiedział staruszek, odsuwając pusty talerz. Dawno nie jadłem domowego.
Dołożyć? spytała Krysia.
Dziękuję, wystarczy.
Patrzył na choinkę, na ozdoby, lampki, gwiazdę na czubku. Jego oczy, wyblakłe, niebieskoszare, przypominały coś znanego. Coś, co codziennie widywałem w lustrze oczy mamy.
Krzysiu, powiedział nagle, patrząc prosto na mnie podasz sól?
Krzysiu.
Tak wołała na mnie tylko mama. Tylko ona: Krzysiu, idź jeść. Krzysiu, pora spać. Żona mówi mi Krzyś, syn tata, wnuczka dziadek Krzysiek. W pracy Krzysztof Andrzejewski.
Skąd pan zna moje imię?
Zamarł z widelcem w dłoni. W jego twarzy przemknął cień strach? Dezorientacja?
Usłyszałem, jak ktoś się zwracał.
Nikt ani razu dziś tak do mnie nie powiedział.
Nic nie powiedziałem. Podałem sól, odwróciłem się do okna, za którym nieustannie sypał śnieg.
Ale przez cały wieczór patrzyłem na jego ręce.
O jedenastej czterdzieści pięć wznieśliśmy kieliszki. Andrzej złożył toast za rodzinę, szczęście, zdrowie. Wszyscy stuknęli się kieliszkami. Staszek nasz gość nie mówił nic, sączył powoli. Szampana zaledwie skosztował, jedynie do symbolicznego toastu.
Gdy wybiła północ, Krysia wykrzyknęła Szczęśliwego Nowego Roku!, Basia rzuciła się w ramiona Tomka, a Andrzej pocałował mnie. Ja zaś spoglądałem na staruszka. Siedział sztywno, patrząc na choinkę. Jego usta poruszały się bezgłośnie może się modlił, a może liczył uderzenia zegara?
Po północy Krysia włączyła radio. Tomek z Basią poszli zatańczyć do drugiego pokoju słychać tam było ich śmiech i dźwięki polskich kolęd. Andrzej przysypiał w fotelu, zmęczony zamieszaniem i winem. Krysia pobiegła do koleżanki zadzwonić z życzeniami.
Zostałem, by posprzątać ze stołu.
Gość siedział dalej przy trzynastym krześle grzecznie, z dłońmi splecionymi na kolanach. Patrzył na choinkę.
Wtedy usłyszałem cichy skrzyp.
Staszek wstał. Ostrożnie, jakby dbał o stawy. Podszedł do choinki. Wyciągnął rękę i dotknął gwiazdy na czubku. Tej samej, starej, po babci, z powycieranym złoceniem.
I przekręcił ją. Lekko, o dwa centymetry w lewo.
Poczułem dreszcze.
Ten gest. Ten ruch. Mama zawsze tak robiła przy strojenia drzewka. Za każdym razem, na koniec, poprawiała gwiazdę przekręcała o dwa centymetry w lewo. Gdy pytałem, po co, zagadkowo się uśmiechała. Tak trzeba, Krzysiu. Tak jest dobrze.
Podeszłem do niego. Serce waliło tak mocno, iż miał chyba usłyszeć.
Dlaczego pan to zrobił?
Cofnął rękę i spojrzał przestraszony.
Przyzwyczajenie.
Czyje przyzwyczajenie?
Milczenie. Patrzył na mnie wyblakłe, niebieskoszare oczy. Zmarszczki, siwa broda, zmęczenie. Ale wzrok identyczny jak u mamy.
Znał pan moją matkę, nie pytałem, tylko stwierdziłem.
Opuścił wzrok.
Bogumiłę Andrzejewską? skinął głową. Tak, znałem.
Skąd?
Długa cisza. Znowu odwrócił się w stronę choinki, jakby tam można było odnaleźć odpowiedź.
Wychowaliśmy się pod tym samym dachem.
Serce mi zamarło. Wychowaliśmy się razem. Sąsiad? Rodzina? Przyjaciel z dzieciństwa?
W tym domu? spytałem, choć wiedziałem już odpowiedź.
Tak.
Było mi coraz trudniej oddychać. Podszedłem jeszcze bliżej.
Kim pan jest?
Milczał.
Tu była dziecięca sypialnia, powiedział niespodziewanie, patrząc na korytarz. Mały pokoik na końcu, z oknem na ogród. Zimą szron rysował wzory na szybach razem z… razem wymyślaliśmy, do czego są podobne.
Teraz jest tam komórka.
Wiem. Nabrał powietrza. Ja i Bogusia… zawahał się.
Co?
Pokręcił głową.
Nic. Muszę na powietrze.
Wyszedł na ganek, nie zakładając płaszcza.
Znalazłem go po pół godzinie.
Siedział na starej ławce przy płocie, patrząc na światła domu. Gruby śnieg przysypał mu ramiona, czapkę, brodę. Siedział, nieruchomo i cicho.
Założyłem na siebie stary puchowy płaszcz mamy jeszcze z PRL-u, ale ciepły i wyszedłem.
Zmarznie pan.
To nie pierwszy raz.
Usiadłem obok. Ławka lodowata, choćby przez gruby płaszcz. Śnieg chłodził twarz.
Proszę opowiedzieć.
Co?
Wszystko. Kim pan jest. Skąd znał pan mamę. Dlaczego pan dziś przyszedł.
Długie milczenie. Patrzył na swoje ręce te staranne dłonie ze zgrubieniami.
Bogusia była moją siostrą, powiedział wreszcie. Młodszą. Odszedłem, gdy miała dwadzieścia siedem lat. Ja trzydzieści.
Świat wokół zawirował. Oparłem się dłonią o kant ławki, żeby nie osunąć się na śnieg.
Jest pan wujkiem Staszkiem?
Drgnął i odwrócił się do mnie.
Opowiadała o mnie?
Krysi tak. I ona mi dziś to przekazała. Prababcia czekała na pana. Stąd to wolne krzesło. Każdy Sylwester. Przez czterdzieści lat.
Zasłonił twarz dłońmi. Ramiona zaczęły mu drgać.
Czterdzieści trzy lata. Tyle się bałem wrócić.
Dlaczego?
Odsunął dłonie. Oczy miał czerwone, mokre. Stary człowiek płakał cicho, bezgłośnie, tylko łzy zamarzały mu w brodzie.
Ojciec, wyszeptał. Pokłóciliśmy się ostro. Powiedziałem słowa, których nie powinno się mówić do rodzica. Że zniszczył mi życie, iż go nienawidzę, iż więcej mnie tu nie będzie. Wyszedłem. Pojechałem do Gdańska, zaraz po pracy w stoczni. Myślałem wrócę za rok. Minął rok, pięć, dziesięć, dwadzieścia. W końcu zrobiło się głupio, za dużo czasu przepadło. Pomyślałem lepiej niech już myślą, iż nie żyję. Wszystkim będzie łatwiej.
A mama?
Wykrzywił się, jakby coś go zabolało w środku.
Myślałem, iż też mnie nienawidzi. I choćby raz nie napisałem. Bałem się, iż nie odpowie. Albo iż napisze: nie wracaj.
Mama czekała na pana, szepnąłem, ścisnęło mnie w gardle. Czterdzieści lat stawiała to wolne krzesło. Każdy Sylwester. Całe życie miała nadzieję.
Podniósł oczy na mnie.
Dowiedziałem się o jej śmierci przypadkiem, rok temu. Stara gazeta nekrolog: Bogumiła Andrzejewska, zmarła po długiej chorobie. Zdjęcie siwej, postarzałej siostry. Pomyślałem przegapiłem, za późno na powrót. Przez czterdzieści trzy lata się zbierałem na odwagę i nie zdążyłem.
Dlaczego pan jednak przyszedł?
Bo ona czekała przez czterdzieści lat, co roku ustawiała krzesło. Musiałem chociaż raz zobaczyć ten dom, w którym się wychowaliśmy. Gdzie byliśmy szczęśliwi… a potem ja to wszystko zburzyłem.
Siedzieliśmy cicho, śnieg sypał, obojętne mi już było zimno. Mamin płaszcz jeszcze pachniał jej perfumami Pani Walewska.
Nie wierzę panu, szepnąłem w końcu. Przepraszam, ale nie uwierzę na słowo. Każdy może się podać za zaginionego wujka i opowiedzieć historię.
Rozumiem.
Ma pan dowód?
Długo milczał, patrząc na dom.
W dawnym dziecięcym pokoju, teraz komórce. Ja i Bogusia wyryliśmy gwoździem napis na ścianie, pod tapetą. W 1962 roku. Miałem jedenaście, ona osiem.
Tapety zmienialiśmy pięć razy.
Wiem. Ale napis powinien być pod spodem. Na tynku, przy prawym rogu okna. Staliśmy na stołku, żeby sięgnąć.
Podniosłem się. Nogi miałem słabe.
Idziemy.
W komórce pachniało kurzem, starymi szalami, książkami. Włączyłem słabe światło i podszedłem do okna.
Prawy róg, na wysokości dziecięcej głowy.
Tu?
kilka wyżej. Z taboretem dosięgliśmy.
Poszukałem narzędzia. Na półce leżały stare nożyczki tępymi choćby podważyłem tapetę. Pierwsza warstwa beżowa z ostatnich lat, potem zielona z lat 90., niebieska jak z mojego dzieciństwa, żółta z lat 70., i czerwona, zupełnie wyblakła z lat 60.
Pod nimi szary tynk.
Zaświeciłem telefonem. Ręce mi się trzęsły.
Litery. Duże, nierówne, podrapane. Głębokie ślady po gwoździu.
Tu mieszkaliśmy. Staszek i Bogusia, 1962.
Upadłem na kolana, dotknąłem palcami tego śladu. Sześćdziesiąt dwa lata czekały tam na odkrycie.
To ja ryłem, wyszeptał Staszek za mną. Bogusia bała się, iż mama zobaczy i się zdenerwuje, a ja mówiłem, iż zakleimy i nikt nie znajdzie. Tajemnica na całe życie.
Odwróciłem się do niego. Stary, zmęczony, a jednak bliski. Mamin brat. Mój wujek. Człowiek, na którego ona czekała czterdzieści lat.
Jest pan naprawdę wujek Staszek.
Tak, Krzysiu. Naprawdę. Zamilkł na chwilę. Byłeś malutki, gdy wyjeżdżałem, dziewięć lat miałeś. Ale pamiętam, jak brałem cię na kolana. Bogusia zawsze wołała: Krzysiu, do wujka Staszka! Dzisiaj się samo wymsknęło.
Posiedzieliśmy do białego rana w kuchni.
Zapariłem mocną herbatę z tymiankiem, rodzinnym zwyczajem. Wyjąłem dżem malinowy, ostatni słoik jeszcze po mamie. Gotowała go miesiąc przed tym, jak zachorowała.
Staszek opowiadał. O Gdańsku, Trójmieście, pracy w stoczni, potem o więzieniu trzy lata za błahą kradzież, z głupoty. O bezdomnych latach dworcu, noclegowniach, piwnicach. O strachu przed powrotem który rósł, aż urósł ponad wszystko.
Byłem zegarmistrzem, powiedział, spoglądając na ręce. Pracowałem w serwisie na Długiej. Naprawiałem zegarki, budziki, mechanizmy. Palce pamiętają do dziś. Widzisz te zgrubienia? Od narzędzi. Pęseta, śrubokręt, lupa. Tyle lat minęło, a wciąż je mam.
Podniósł dłoń, pokazując. Te same dłonie, które dostrzegłem już przy progu.
Wiesz dlaczego tak długo nie wracałem? spytał nad ranem, gdy za oknem szarzało. Nie tylko ze wstydu. Przede wszystkim dlatego, iż bałem się, iż Bogusia mnie nie wybaczy. Za tyle lat milczenia. Ani jednego listu, telefonu. Przecież mogłem ją znaleźć. Ani razu nie próbowałem. Bałem się.
Czego adekwatnie się pan bał?
Że powie: idź. Że powie: nie chcę cię znać. Lepiej było nie wiedzieć niż to usłyszeć.
Nie powiedziałaby tego.
Skąd ty możesz wiedzieć?
Każdego roku stawiała krzesło. Przez czterdzieści lat. Do końca. choćby gdy była już bardzo chora, prosiła mnie, żebym to zrobił. Nie rozumiałem myślałem: dziwactwo. A ona czekała na pana.
Długo milczał. Za oknem robiło się różowe światło pierwszy brzask nowego roku.
Kolczyki, powiedział niespodziewanie. Te bursztynowe. To ja jej kupiłem na osiemnastkę. Pierwsza pensja, byłem uczniem zegarmistrza, każdą złotówkę odkładałem. Tak się wtedy cieszyła. Powiedziała: Będę je nosić na zawsze!
Dotknąłem ich. Bursztyny w srebrze. Mamin prezent. Teraz już wiedziałem, od kogo.
Nigdy ich nie zdejmowała powiedziałem. choćby w szpitalu. Siostry chciały, by zdjęła, bo przeszkadzały. Ale ona się uparła.
Staszek się rozpłakał. Cicho, ze ściśniętym gardłem.
Wstałem. Wyjąłem z szafy jej stary szalik szary, wełniany, własnoręcznie dziergany. przez cały czas pachniał perfumami i tym domowym ciepłem.
Owinąłem mu szalik na ramionach.
Szczęśliwego Nowego Roku, wujku Staszku.
Złapał mnie za dłoń i przycisnął do policzka. Poczułem jego łzy.
Ona nie doczekała, wyszeptał. Trzy lata zabrakło. Gdybym był wcześniej
Przyszedłeś. Może późno, ale przyszedłeś. Na to czekała.
Podniósł na mnie oczy czerwone, opuchnięte.
Myślisz, iż ona by chciała, żebym został?
Zostań. W tym domu. Z nami.
Milczał. Za oknem powoli wychodziło słońce. Bledziutkie, zimowe. Pierwsze noworoczne światło.
Gdy światło przebiło się przez szron na szybach, wszedłem do salonu.
Wujek Staszek siedział przy trzynastym krześle. Przed nim filiżanka parującej herbaty. Obok Krysia opowiadała coś z zaangażowaniem, on słuchał i uśmiechał się pierwszy raz tej nocy szczerze.
Gwiazda na choince była przekręcona w lewo dwa centymetry, dokładnie tak jak robiła mama. Teraz już rozumiałem. To był ich znak brata i siostry, ich tajemnica. Przez czterdzieści lat czekania, aż on wróci i przekręci gwiazdę sam.
Tomek w kącie patrzył nieufnie, chyba nie pojął, co tu się wydarzyło. Basia w kuchni udawała, iż to normalny dzień. Może dla niej naprawdę był? Obcy starzec, obce sprawy.
Andrzej podszedł i objął mnie za ramiona.
Czyli zostaje?
Tak.
Krzysiu Jesteś pewien? Nie znamy go. Mało to dzisiaj
Wie o napisie pod tapetą, Andrzej. Tu mieszkaliśmy. Staszek i Bogusia, 1962. Nikt nie może tego wiedzieć oprócz nas.
Westchnął. Był dobry i bardzo ostrożny, ale mnie kochał, więc ufał.
No trudno. Ale mam na ciebie oko.
Spojrzałem na wujka Staszka. Trzymał filiżankę obiema dłońmi te same, delikatne, precyzyjne, dłonie zegarmistrza, które wyryły tamtą inskrypcję. Dłonie, które sprawiły mamie bursztynowe kolczyki.
Mama stawiała to krzesło czterdzieści lat powiedziałem przez trzy ostatnie było puste. Wystarczy.
Krysia zawołała:
Dziadku! Wujek Staszek naprawi mi zegar! Ten po babci, co od lat nie chodzi! Powiedział, iż potrafi!
Podszedłem bliżej. Położyłem dłoń wujkowi na ramieniu tak, jak mama witała gości, tak jak uspokajała tatę, tak jak głaskała mnie, gdy bałem się ciemności. Teraz ten gest należy do mnie.
Szczęśliwego Nowego Roku. Nowego życia.
Polożył swoją dużą dłoń na mojej. Ręka była ciepła.
Dziękuję, Krzysiu. Głos mu zadrżał. Dziękuję, iż mnie przyjąłeś.
Za oknem sypał duży, powolny śnieg. Mama zawsze mówiła, iż taki śnieg przynosi gości.
I miała rację. Jak zawsze.
Czekała czterdzieści lat. Trzy lata po jej śmierci on wreszcie przyszedł.
I trzynaste krzesło już nie stało puste.
